یکشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۵ - ۱۸:۴۳

از «آق امام» تا «قزل امام»

حکایت دلدادگی ترکمن ها به اهل بیت(ع)

آق امام

آزادشهر- امام زادگان که از سلاله پاک اهل بیت عصمت و طهارت (ع) هستند، نزد ایرانیان از جایگاه والایی برخوردارند و مردم ایران به طرق مختلف ارادت و دلدادگی خویش را به حرم های این بزرگواران که رفته رفته به کانون حفظ و انتقال باورهای دینی، مذهبی و تاریخی تبدیل شده اند، ابراز می کنند.

به گزارش قدس آنلاین، ترکمن های ایران که سنّی حنفی مذهب هستند، به توسل و زیارت توجه خاصی دارند و این توجه را در قالب تشرف به حرم های امام زادگان ابراز می کنند. یکی از این زیارتگاه ها «آق امام» است.

آق امام یا امام سفید

«آق امام» آرامگاه محمدبن زیدبن اسماعیل علوی ( ۲۸۲- ۲۷۰ ه.ق ) برادر یحیی بن زید در بالای تپه ای گنبدی شکل به نام کوه آق امام در شمال شرقی شهر آزادشهراست، می گویند محمد بن زید دومین امیر مقتدر، فاضل و نیکو سیرت علویان طبرستان و گرگان قدیم بوده است. این امام زاده از شمال به جاده ی بین المللی آزادشهر – مشهد و روستای ترکمن نشین قزلجه و از جنوب به روستای مرزبن یا مرزبان و از مشرق به روستای سیدآباد نیلی و از غرب محدود به زمین های زراعتی است. این منطقه در هنگام ورود اسلام دارالمرز نامیده می شد و شاخه ای از مسیر کاروانی جاده ابریشم به حساب می آمد.

ترکمن ها به بنای امام زاده یحیی بن زید(ع) به این دلیل که محل مقبره اش اندکی تاریک بوده « قارنکی امام » یعنی امام تاریک می گویند و چون مقبره محمدبن زید در بلندی و ارتفاع کوهستان قرار داشته و داخل آن نیز روشن تر از قارنکی امام ( یحیی بن زید) بود ، لذا ترکمن ها در مقایسه آن محل با محل فوق، لقب «آق امام»؛ یعنی امام سفید را به آن داده و این لفظ تاکنون موقعیت خویش را حفظ کرده و اهالی محل اعم از شیعه و سنی به زیارت این دو امام زاده توجه دارند.

تیمن و تبرک به اسم «رضا»

ارادت هموطنان ترکمن به اهل بیت (ع) تنها به امام زادگان محدود نمی شود، بلکه آنها به شدت به امام رضا (ع) ارادت دارند و در طی سال چندین بار به زیارت آن حضرت می روند .

ترکمن ها همانند دیگر عاشقان به امامت و ولایت در مناسبتهای مختلف سال از جمله سالروز ولادت و شهادت علی بن الموسی الرضا (ع) با سفر به مشهد مقدس و حضور در بارگاه ملکوتی این امام، گوشه ای از ارادت دیرینه شان را به خاندان نبوت و امامت نمایان می سازند.
از سوی دیگر، ترکمنها در نامگذاری کودکان و نوزادان علاقه فراوانی به استفاده از نام مبارک « رضا » دارند و تاکنون نوزادان زیادی در بین ترکمنها به این اسم مزین شده اند.

از گذشته‌های دور تاکنون، جوانان ترکمن در ترکمن صحرا پس از عروسی، به امید استحکام پایه‌های زندگی مشترک به زیارت امام رضا (ع) رفته و به ایشان متوسل می شوند. زیارت امام رضا (ع) نه تنها در بین ترکمن های سنی ‌مذهب ایران ، بلکه در بین ترکمن های ترکمنستان نیز سنت پسندیده‌ای است.
از دیگر آداب و رسوم جالب ترکمن ها کنار گذاشتن بخشی از درآمد کشاورزی خود برای زیارت امام رضا (ع) است. آنها این کار را بسیار خوش یُمن و باعث افزایش روزی خود در سال بعد می دانند.

آخوند عبدالرحیم نیازی ساعی، از شاعران و روحانیان اهل سنت استان گلستان در این باره می گوید: اگر شما به شهرستانهای مختلف ترکمن صحرا سری بزنید با اسامی زیادی همچون، مشهد وردی، مشهد دردی، مشهد بی­بی و مشهد تاج و … مواجه خواهید شد. معمولاً این افراد در خانواده­ هایی هستند که با توسل به امام رضا (ع) صاحب فرزند شده یا فرزندشان برایشان زنده مانده است.

از گذشته‌های دور تاکنون، جوانان ترکمن در ترکمن صحرا پس از عروسی، به امید استحکام پایه‌های زندگی مشترک به زیارت امام رضا (ع) رفته و به ایشان متوسل می شوند. زیارت امام رضا (ع) نه تنها در بین ترکمن های سنی ‌مذهب ایران ، بلکه در بین ترکمن های ترکمنستان نیز سنت پسندیده‌ای است«قزل امام» الگوی ترکمن ها  
عشق به امام رضا (ع) همچنین به ترکمن های ایران محدود نمی شود بلکه در آن سوی مرزهای ایران مردمان ترکمنستان به ویژه اهالی مرو که روزگاری میزبان آن امام بوده اند، علاقه خویش را به آنحضرت حفظ کرده اند.
ریشه ارادت این قوم به امام هشتم (ع) از آنجا ناشی می شود که ابوحنیفه نعمان بن ثابت پایه گذار مذهب حنفی از شاگردان امام جعفر صادق (ع) بود و ترکمن ها ارادت ویژه ای نسبت به وی دارند و این ارادت باعث شد تا به امام رضا (ع) نیز عشق ورزیده و رهرو ایشان باشند.
ترکمن ها از هر فرصتی برای سفر به مشهد مقدس برای پابوسی امام رضا (ع) سفر می کنند که این امر نشاندهنده علاقه وافر به این امام همام است.

ترکمن‌ها در سخنان خود از امام رضا به عنوان یک دانشمند بزرگ تعبیر می‌کنند. نگاه آنان به امام علیه السلام نگاهی عینی است و مایلند از این امام بزرگوار و رفتار ایشان الگو بگیرند.
امروزه قدمگاه امام رضا (ع) در مرو همواره مورد توجه سیل عظیمی از مردم منطقه خصوصا ساکنین نواحی همجوار بوده به‌طوری که مردم محل با آداب و رسوم خاص خود و با ارادتی که همواره نسبت به اهل بیت دارند از نقاط دور و نزدیک کشور ترکمنستان به زیارت و بازدید از محل زندگی حضرت رضا و دیگر اماکن تاریخی بجامانده از آن دوران تاریخی آمده و زیارت این منطقه را همسنگ زیارت آرامگاه حضرت رضا در مشهد می‌دانند.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.