جمعه ۱۵ تیر ۱۳۹۷ - ۱۶:۰۰

حکایت چوب و پیاز و ماجرای ترمیم کابینه

ریشه تردید روحانی برای تغییر تیم اقتصادی دولت

آرش خلیل‌خانه

روحانی - کراپ‌شده

حسن روحانی این روزها به شدت برای تغییر تیم اقتصادی خود زیر فشار دو جریان اصولگرا و اصلاح‌طلب قرار دارد. مواضع او در چند هفته اخیر حتی به وضوح از نارضایتی شخص وی از برخی اعضای این تیم و تمایل ذهنی و درونی‌اش به انجام این تغییر پرده‌ برمی‌دارد، اما به نظر می‌رسد تشدید فشارها و انتقادهای بیرون از کابینه و به ویژه افزوده شدن جریان اصلاح‌طلبی به خیل منتقدان جدی عملکرد تیم اقتصادی دولت او را با یک دوراهی روبرو کرده و گام گذاشتن در مسیر برکناری شماری از وزرایش را به تصمیم سخت و حیثیتی برای او بدل کرده است.

به گزارش خبرنگار سیاسی قدس آنلاین: این در حالیست که  شدت آثار نامطلوب عملکرد تیم اقتصادی روحانی پس از خروج آمریکا از برجام و تکانه‌های شدید اقتصاد کشور حتی پیش از بازگشت تحریم‌های ایالات متحده بر اقتصاد کشور اصلاح‌طلبان را در مقام انتقاد از تیم اقتصادی دولت از اصولگرایان هم جلوتر انداخته تا آنجا که در هفته‌های گذشته بخشی از این طیف سیاسی پروژه عبور از روحانی و زمزمه‌های به جریان انداختن طرح عدم کفایت رئیس جمهور را کلید زدند. طرحی که با واکنش تند روحانی روبرو شد.

روحانی در مراسم هم اندیشی مدیران اجرایی سراسر کشور بهترین موقعیت را فراهم دید تا آب پاکی را بر دستان اصلاح‌طلبان و منتقدان دولت بریزد و تأکید کند که دولت (بخوانید او) اهل استعفا نیست.

با این حال او نارضایتی خود را از برخی اعضای کابینه‌اش مخفی نکرد و صراحتاً از برخی وزرا از جمله وزیر کار، صنعت، معدن و تجارت، رئیس کل بانک مرکزی، راه و شهرسازی  با زبان انتقادی در این رابطه نام برد.

البته نارضایتی اصلاح‌طلبان از روحانی، تیم اقتصادی و عملکرد اقتصادی دولت او ماه‌ها قبل خود را نمایان کرده بود و اخبار منتشر شده از جلسه ۴ نفره چهره‌های شاخص اصلاح‌طلبان در منزل روحانی که با حضور چهره‌هایی چون عبدالله نوری، محمد خاتمی، ناطق نوری و اسحاق جهانگیری برگزار شد اولین انتقادهای جدی را از ناحیه اصلاح‌طلبان به عملکرد اقتصادی دولت علنی کرد.

البته شاید روحانی ترجیح می‌داد و می‌دهد اگر تغییری در کابینه رخ بدهد، خواست و تصمیم شخص او تلقی شود، اما در شرایط موجود انجام این کار اثبات انتقادهای اصولگرایان به گزینش‌های او و عملکرد تیم اقتصادی‌اش و البته عقب نشینی او در برابر این انتقادها قلمداد خواهد شد، حتی پیوستن اصلاح‌طلبان به جرگه ناراضیان از تیم اقتصادی دولت هم این فضا را تشدید می‌کند و روحانی را در موضع ضعف و پذیرش عملکرد ضعیف دولت قرار می‌دهد.

از اینروست که روحانی تلاش کرد تا تغییرات در کابینه را از مسیر تفکیک برخی وزارتخانه‌ها و وارد کردن مهره‌های جدید به کابینه و گرفتن بخشی از وظایف وزرایی همچون محمد شریعتمداری و عباس آخوندی انجام دهد تاواژه ترمیم را جایگزین تغییر در کابینه کند.

اما در ماه‌های اخیر اما عملاً مطالبات از روحانی برای تغییرات به دامنه‌ای گسترده‌تر و مهره‌های اصلی تیم اقتصادی او رسیده است.

حالا هم اصولگرایان و هم اصلاح‌طلبان حامی دولت در ۵ سال گذشته انگشت بر روی افرادی چون مسعود کرباسیان وزیر اقتصاد، ولی الله سیف رئیس کل بانک مرکزی به عنوان یکی از عوامل اصلی و ناکام در مهار بحران ارز و طلا، محمد شریعتمداری به عنوان متولی تنظیم بازار و حتی محمد باقر نوبخت تئوریسین اصلی اقتصاد دولت و رئیس سازمان برنامه و بودجه رسیده است.

از تغییر تیم اقتصادی تا پروژه عبور از روحانی

چندی پیش خبرگزاری تسنیم نوشت: سعید حجاریان تئورسین اصلاح‌طلبان به تازگی در گفتگویی با روزنامه اعتماد مدعی شده بود که اصولگرایان برای روحانی چه خوابی دیده‌اند؟ و در ادامه آورده بود که این جریان، ۴ طرح برای ضربه زدن به رئیس‌جمهور در نظر دارد.

وی این سناریوها را "استعفا" و "اِعمال فشار" دانسته بود و مدعی شده بود "سناریوی سوم، طرح عدم کفایت روحانی است؛ به نظر اگر اکثریت مجلس تا پایان سال اوضاع را بحرانی ببینند و نتوانند در برابر فشار مردم تاب بیاورند و به این جمع‌بندی برسند که دولت توانایی حل بحران ندارد، لاجرم و شاید بنا به بعضی صحبت‌ها موضوع عدم کفایت را مطرح می‌کنند. " حجاریان آخرین سناریو را "پرونده‌سازی" عنوان کرد.

این اظهارات تئورسین اصلاح‌طلبان در حالی مطرح شده که جریان منتقد دولت روحانی که عمدتاً از اصولگرایان هستند ضمن انتقادات از برخی ناکارآمدی‌ها در درون دولت، بر بقای آن همراه با ترمیم کابینه تأکید دارند اما در این میان گویا اصلاح‌طلبان به دنبال استیضاح روحانی برآمده‌اند.

این پروژه زمانی آشکارتر شد که جلال محمودزاده عضو فراکسیون امید رسماً بر تدوین طرح استیضاح رئیس جمهور در ۱۵ محور صحه گذاشت و خود را طراح آن معرفی کرد. او اما گفت که این طرح حدود ۳ ماه پیش و در آغاز موج گرانی‌ها و آشفتکی بازار ارز و طلا آماده شده و در مذاکرات با علی لاریجانی رئیس مجلس تصمیم بر این شده است که چند ماهی مسکوت بماند.

پس از آن بود که عبدالله ناصری مشاور عالی رئیس دولت اصلاحات در مصاحبه با یکی از رسانه‌های کشور اظهار داشت روحانی تحت فشار روحی قرارگرفته و تصمیم دارد که تیم اقتصادی خود را اعم از وزیر اقتصاد، وزیرصمت و رییس کل بانک مرکزی را تغییر دهد و محمد باقر نوبخت نیز در صدر تغییرات وی قرار دهد.

امروز عبدالواحد موسوی لاری دیگر چهره شاخص اصلاح‌طلبان و وزیر کشور دولت اصلاحات بار دیگر بر لزوم ایجاد تغییرات در تیم اقتصادی دولت تأکید کرده و گفت که اگر این کار اتفاق بیفتد ممکن است گشایشی ایجاد شود. وی  در حاشیه مراسم ترحیم پدر مصطفی تاج زاده دیگر چهره اصلاح‌طلبان به خبرگزاری فارس گفت: البته این بدین معنی نیست که همه مسائل حل شود؛ بلکه در راستای مطالباتی است که وجود دارد.

جلال میرزایی یکی از اعضای فراکسیون امید هم امروز در گفت‌وگو با ایسنا تأکید کرد: تغییرات در کابینه می‌تواند به حفظ اعتماد جامعه نسبت به رئیس جمهور کمک کند و رئیس جمهور باید با نگاه کارآمد کردن دولت تغییراتی در دولت ایجاد کند.

وی افزود: رئیس جمهور نباید به گونه ای عمل کند که حمایت حامیان خود را نیز از دست بدهد. امروز انتظار عمومی جامعه تغییر کابینه اقتصادی است. در سازمان برنامه و بودجه و برخی از وزارت‌خانه‌ها که به نوعی با معیشت و زندگی روزمره مردم سرکار دارند باید تغییراتی ایجاد شود.

علی هاشم زایی دیگر عضو فراکسیون امید و عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس هم تن دادن رئیس جمهور به ترمیم و تغییر در کابینه را احترام به افکار عمومی عنوان کرده و گفت: درست است که شاید ما در این مدت به حدی مدیریت‌ها را تضعیف کردیم که شاید ترمیم کابینه در حل مشکلات چندان موثر نباشد اما همین که به افکار عمومی مردم و نمایندگان احترام گذاشته شود اقدام مثبتی است و با توجه به بحران‌هایی که وجود دارد این اقدام لازم است.

نماینده مردم تهران در مجلس افزود: اگر امروز بگوییم که بحرانی وجود ندارد کاملا غیرمنطقی صحبت کرده‌ایم چرا که مردم در یک شب شاهد هستند که ثروت‌شان یک سوم می‌شود و قدرت خرید یک فرد حقوق‌ بگیر یک چهارم می‌شود یا در خصوص نرخ ارز می‌بینیم که در دوران احمدی‌نژاد ارز هزار تومانی به سه هزار تومان تبدیل شد و اکنون از سه هزار تومان به هشت هزار تومان رسیده است، اینها همه حاکی از وجود مشکلات در بحث اقتصاد است.

هاشم‌زایی تصریح کرد: بنده معتقدم که آقای رییس‌جمهور قبل از سفر خارجی باید این اقدام را انجام می‌داد و تیم اقتصادی خود را ترمیم می‌کرد.

روزهای سخت تر برای روحانی!

اکنون و آنگونه که نماینده مردم تهران به سفر خارجی روحانی اشاره می‌کند به نظر می‌رسد رئیس جمهور امیدوار بوده است تا در صورت رسیدن به یک توافق مؤثر با کشورهای اروپایی برای کم اثر کردن تحریم‌های آمریکا بعد از خروج از برجام  بتواند پس از مدیریت نسبی بحران‌های اقتصادی و بازار تغییرات در کابینه را در فضایی آرامتر و متفاوت انجام دهد. اما اظهار یأس روحانی در تماس تلفنی پنجشنبه شب با آنگلا مرکل از محتوای بسته پیشنهادی اروپایی‌ها و آنگونه که از اظهارات وی در تماس با  رئیس جمهور فرانسه برمیآید، این بسته نتوانسته درخواست‌های ایران را تأمین کند. در این صورت و اگر مذاکرات امروز ظریف با همتایان خود در گروه ۱+۴ به نتیجه نرسد، روحانی  در روزهای آینده در تهران با فشارهای بیشتری روبرو خواهد بود و در هر شرایطی باید به تغییرات در کابینه تن دهد.

تصمیم روحانی هنوز معلوم نیست

حسینعلی امیری معاون پارلمانی رئیس جمهور اما در واکنش  به فشار مجلس و حتی اصلاح‌طلبان برای تغییر کابینه و حتی استیضاح و طرح عدم کفایت رئیس جمهور که حالا کمی به حاشیه رفته،  مدعی شد همه طیف‌های سیاسی به این نتیجه رسیده‌اند که کشور در حال ورود به شرایط جدید و سختی است و در این شرایط تقویت کلی نهادهای سیاسی کشور یک اصل است و در این زمینه هخمدلی کامل وجود دارد.

وی به خبرنگار قدس آنلاین گفت: رئیس جمهور در جریان همه مطالبات و خواشسته‌های مجلس برای تغییر در کابینه قرار گرفته است و تصمیم‌گیری در این مورد با خود ایشان است.

امیری در پاسخ به این سوال که اظهارات صریح رئیس جمهور درباره اینکه اهل استعفا نیست بیانگر انست که انتقادها از دولت جدی است و آن همسویی و همدلی با دولت که وی مدعی آنست در عمل وجود ندارد و خواست  مجلس برای تغییر تیم اقتصادی دولت جدی است، اظهار داشت: مجلس یک ماهیت است و نظر تعدادی از نمایندگان یک ماهیت دیگر دارد. ممکن است برخی نمایندگان درباره یک یا چند وزیر یا خود رئیس جمهور یک نظر خاص داشته باشند، اما نظر چند نماینده نظر کل مجلس نیست و فضای کلی حمایت از دولت است.

وی در پاسخ به این سؤال که حمایت مجلس از دولت در شرایط خاص موجود نافی درخواست تغییر در کابینه نیست؟  گفت:  آقای روحانی در جریان فضای مجلس قرار دارد، اما تا این لحظه من نتوانسته‌ام نیت ایشان را بخوانم که تصمیمشان در مورد ایجاد تغییر در کابینه چیست.

انتهای پیام/

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.