سه‌شنبه ۱۶ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۱:۱۷

کارشناسان معتقدند در بسته ارزی د ولت جای سیاست‌های میان مد ت همچنان خالی است 

آغاز حباب گیری کوتاه مدت از اقتصاد  ایـران 

زهرا طوسی

سامانه ارزی نیما

با رونمایی ازبسته ارزی، د ولت اقد ام‌های خود  را ویرایش کرد  و پذیرفت که با کمک صرافی ها، د لالان را حاشیه نشین کند .واکنش به اظهارات همتی ازهمان نیمه شب د ربازار آغاز شد  وتاکنون هم اد امه د ارد .رسانه‌ها اعلام کرد ند  که همه فروشند ه شد ه‌اند  و د ست کم د ر فروش و نگهد اری سکه وارز د ود ل شد ه‌اند .با این حال از صبح د یروز تا نیم روز، بازار د رشوک اظهارات همتی بود  وکم کم یخ قیمت‌ها باز شد  و طلا و سکه روند  کاهشی به خود  گرفت. 

پالس‌های مثبت اظهارات امید وارکنند ه رئیس‌ کل مرکزی به بازار از جمله اینکه صرافی‌های مجاز می‌توانند  د ر چارچوب انجام معاملات خرد  نسبت به خرید  ارز به صورت اسکناس با رعایت مقررات ارزی اقد ام کنند  وهمچنین سپرد ه گذاری ارزی کافی بود  که ارزهای خانگی سرازیر بازار شود .
سیاست جد ید  ارزی گرچه نسبت به سیاست 20 فرورد ین ماه حاوی اصلاحات جد ی تری است، اما به اعتقاد  کارشناسان همچنان کارکرد  کوتاه مد ت خواهد  د اشت زیرا ابعاد  مهمی را ناد ید ه گرفته است. از آنجا که مقام معظم رهبری نسبت به ضرورت تشکیل یک کارگروه د ائمِ برای حل مسئله‌ بانک‌ها و نقد ینگی تأکید  کرد ه بود ند ، انتظار می‌رفت که همتی د ر سیاست اعلامی به مد یریت نقد ینگی هم اشاره کند  چرا که د ر شرایط فعلی بخش مهمی از مسئله‌ ارزی، به انبار باروت نقد ینگی د اخلی مرتبط شد ه است.با این حال کم گویی و گزید ه گویی همتی شاید  چند ان هم بی معنا نبود  تا جایی که از صد ا وسیما خواست تا برای مرد م آهنگ پخش کند  چراکه همان طور که همتی پیش بینی می‌کرد ، تنها ارائه‌ گزید ه‌ای از آنچه د ر بسته ارزی تد ارک د ید ه شد ه بود ، موجب شد  تا قیمت‌ها سیر نزولی را با شد ت بیشتری طی کنند . بر همین اساس، د لار که روز قبل با مقاومت بالای 10 هزار تومان ماند ، بار د یگر وارد  کانال 9000 تومانی شد ه است. ضمن اینکه نرخ سکه د ر د ومین روز کاهش خود  به قیمت 3 میلیون و 400هزار تومان رسید .
واکنش محمد رضا پورابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصاد ی مجلس به سیاست‌های جد ید  ارزی نیز قامل تأمل است. وی با اشاره به اینکه بسته ارزی د یر اما با سیاست‌های مد  نظر مجلس اعلام شد ،امکان موفقیت این سیاست‌ها را بویژه د ر حوزه تولید  و صاد رات بسیار زیاد  می‌د اند ، اما به شرط آنکه د قیق و کامل اجرا شود .
محمد رضا جهان بیگلری اقتصاد د ان و عضو اتاق بازرگانی نیز د رخصوص بسته ارزی جد ید  بانک مرکزی می‌گوید  که تصمیم جد ید  د ولت د ر زمینه آزاد سازی برخی عوامل تأثیرگذار از جمله طلا و د لار و بالاخص نوع وارد ات و خرید  و فروش د ر صرافی‌ها، آرامش را به جامعه بر می‌گرد اند ، ولی این تصمیم بسیار د یر اعلام شد . 
به اعتقاد  وی، این موارد  اعلامی بسیار ناچیز و غیر کاربرد ی است و این عملکرد  نشان می‌د هد  که د ولت ابزار کارشناسی مناسبی د ر اختیار و تمایلی برای استفاد ه از نظریات اقتصاد د انان ند ارد . با این شرایط شاید  شاهد  آرامش کوتاه مد ت روانی د ر بخش طلا و ارز باشیم، ولی د ر اصل، مشکلات اقتصاد  کشور همچنان پابرجاست.

■ منتظر نتایج هستیم 
فریال مستوفی عضو اتاق بازرگانی تهران بخش صنعت د ر گفت و گو با خبرنگار ما می‌گوید : انتظار ما به عنوان فعالان اقتصاد ی این بود ه است که باید  قیمت ارز به واسطه عرضه و تقاضا که علمی و اقتصاد ی است، تعیین شود  که تا به حال این مهم جامعه عمل نپوشید  ه بود ، ولی امروز صحبت از به کارگیری این روش شد ه است و باید  منتظر باشیم تا نتیجه آن مشخص شود .
وی با اشاره به لزوم ثبات د ر سیاست گذاری‌ها می‌گوید : سیاست‌های هر د م و هر د قیقه باید  کنار گذاشته شود  و باید  روی سیاست فعلی که به نظر می‌رسد  کار کارشناسی روی آن صورت گرفته، متمرکز شویم تا ثمره آن مشخص شود .
وی با بیان اینکه مشکل اقتصاد  کشور ما تنها ارز نیست، می‌افزاید : د ر حال حاضر مشکلات ساختاری گریبانگیر اقتصاد  ماست و یک سیاست یکجانبه برای حل یک موضوع شاید  نتواند  تمام مسائل را حل کند ، ولی به هر حال امید واریم یک قد م رو به جلو باشد .وی با اشاره به واکنش مثبت بازار به بسته جد ید  ارزی و کاهش سکه و ارز می‌گوید : مسلما حباب‌های ایجاد  شد ه د ر بازار ارز و سکه با سیاست‌های اعلامی کاهش پید ا می‌کند ، ولی باز هم این موارد  بستگی به منابع بانک مرکزی د ارد  که چقد ر می‌تواند  این وضعیت را حفظ کند .
مستوفی تأکید ‌ می‌کند : با سیاست غلط ارز 4200 تومانی بسیاری از منابع پولی مملکت برای موارد  بیهود ه مثل قهوه جوش صرف شد  د ر حالی که نیازی نبود  د ر شرایطی که به سوی تحریم‌ها و جنگ اقتصاد ی می‌رویم، حتی یک د لار را د ر این موارد  هزینه کنیم.
د کتر وحید ارشد ی تحلیلگر اقتصاد ی نیز د ر گفت و گو با خبرنگار ما معتقد  است: بسته ارزی خوبی تهیه شد ه است چراکه د ر این بسته بسیاری از محد ود یت‌ها را برد اشته است، و به نوعی قیمت گذاری ارز د ر بازار اتفاق افتاد ه و همچنین تا حد  زیاد ی قابلیت کاهش قیمت ارز وجود  د ارد .
وی می‌گوید : نکته مهم این است که بخش عمد ه ارز د ست د ولت است و آن نهاد  بسیار تأثیرگذاری د ر تغییرات قیمت بازار، به عبارت د یگر اگر فرض کنیم، 20 د رصد  منابع ارزی د ست مرد م و 80 د رصد  د ست د ولت، قاعد تاً حتی اگر آن 20 د رصد  قیمتش د ر بازار تعیین شود ، این 80 د رصد  نقش بسیار مهمی را د ر تغییرات قیمت ارز ایفا خواهد  کرد .
وی می‌افزاید : د ر مجموع نسبت به سیاست قبلی که کاملاً ارز را امنیتی می‌د ید  و به یک نوعی محد ود  کنند ه بود ، این سیاست کارآمد ‌تر خواهد  بود  و بازار را به سمت متعاد ل شد ن هد ایت می‌کند . 
ارشد ی با اشاره به سخنان کم و پاسخ‌های کوتاه همتی د رباره بسته ارزی، این سیاست را د رست ارزیابی کرد ه و می‌گوید : رؤسای بانک مرکزی د ر د نیا کم حرف می‌زنند . علتش هم این است که بشد ت صحبت هایشان د ر بازار تأثیرگذار خواهد  بود . بنابراین هر چه این‌ها کمتر حرف بزنند  و د نبال اعمال سیاست هایشان باشند  بمراتب نتیجه بهتری خواهند  گرفت. وی د رباره اینکه به برخی مسائل اقتصاد ی د ر بسته ارزی اشاره نشد ه است، می‌گوید : مجلس بر جامع بود ن این بسته تأکید ‌ زیاد ی د ارد  و نمایند گان می‌گویند  که این بسته با همکاری سه قوه تد وین شد ه است، ولی حالا فرض کنیم که بازار آزاد  است از آن طرف شد ت تحریم هایی که قرار است به ایران تحمیل شود ، مهم است که تا چه حد  بازار را می‌تواند  تحت تأثیر قرار د هد  چون ممکن است قیمت پایین بیاید ، ولی با نوسانات ناشی از تحریم‌ها د ومرتبه یک بازگشتی را به قبل د اشته باشیم، چون مرد م نسبت به آیند ه نگران هستند  و با این نگرانی شاید  د لارشان را با هیچ قیمتی به بازار بر نگرد انند ، این آسیب هست و نمی‌شود  پیش بینی د قیقی د رباره آن د اشت، اما مسلم است که آزاد  شد ن بازار منجر به متعاد ل شد ن قیمت خواهد  شد . وی با اشاره به اینکه متغیرهای متفاوتی می‌تواند  بازار ارز را تحت تأثیر قرار د هد ، صحبت‌های رئیس جمهور را نیز د ر این حوزه مهم ارزیابی کرد ه و معتقد  است غیر از عوامل اقتصاد ی موارد  د یگری نیز د ر این بازی د خالت د ارند ؛ مانند  سؤال از رئیس جمهور د ر مجلس که آن هم می‌تواند  به نوبه خود ش این سیستم را تحت الشعاع خود ش قرار د هد .

■ نقد  به سیاست جد ید  ارزی 
د رعین حال سید  احسان خاند وزی استاد یار د انشگاه علامه طباطبائی از سیاست ارزی د ولت انتقاد  کرد ه ومعتقد  است: این سیاست‌ها کارکرد  کوتاه مد ت خواهد  د اشت زیرا ابعاد  مهمی را ناد ید ه گرفته است. به گفته وی سیاست جد ید  فاقد  طراحی ابزار برای مهار تقاضای سفته بازی ارز است.
غفلت از غول نقد ینگی، پیمان سپاری ارزی برای صاد رکنند گان،شفاف سازی نرخ فروش خوراک و نهاد ه‌ها به شرکت‌های صاد رکنند ه (بویژه فراورد ه‌های نفتی) و قیمت فروش د اخل د ر بورس کالا،نامشخص بود ن سیاست د ولت د ر سهمیه بند ی یا قیمت سوخت؛نامشخص بود ن تأثیر این سیاست بر بود جه عمومی د ولت از محورهایی است که این استاد د انشگاه به آن اشاره کرد ه است.
به گفته وی سیاست کشور برای ترمز گذاشتن بر رکود  و تحریک تولید  وهمچین مهارنرخ تورم مشخص نیست، بنابراین طبیب و سیاست گذار ارزی اگر بخواهد  د م د می مزاج نشود ، باید  با نگاه به طرح میان مد ت اقتصاد ش نسخه بپیچد .

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.