فلسفه اسلامی

کل اخبار:27

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۶-۰۵-۲۱ ۱۴:۰۲

    نگاهی به آرای «مصطفی السباعی»

    ندای سوسیالیسم اسلامی در دل اخوان‌المسلمین!

    السباعی هم‌چون تمام مصلحان مسلمان آرزوی شکل‌گیری تمدنی اسلامی را در سر می‌پروراند. به همین‌خاطر به وحدت اسلامی نیز اهتمام بسیاری می‌ورزید و تلاش برای ایجاد وحدت میان شیعه و سنی را واجب می‌دانست. او در این زمینه همکاری‌هایی هم با علامه شرف‌الدین داشت.

  • فلسفه ۱۳۹۶/۰۵/۲۱

    تأملی در نسبت فرهنگستان علوم اسلامی و فلسفه اسلامی

    رویارویی با فلسفه

    احسان منصوری

    استاد میرباقری اختلاف فلاسفه را به‌عنوان اهرمی در جهت ابطال و غیردینی بودن آرای فلاسفه اخذ می‌نماید، همان کاری که تفکیکیان سال‌هاست در صدد دستاویز قرار دادن آن هستند.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۶-۰۵-۱۷ ۱۰:۳۶

    جریان شناسی ِ مواجهه عقل با دین

    «فلسفه»؛ دوراهی بزرگ متفکران مسلمان

    حامد سرلکی

    فلسفه دین در نگاه کلی با توجه به وامداری‌اش از الهیات در مقامی قرار دارد که بیشتر بحث‌های گسسته و بسته شده‌ای نسبت به آن صورت گرفته، اینکه ابزار فلسفه در چیستی امر ِ دین چه تأثیرهایی دارد، هدف این نوشتار نخواهد بود. برعکس، این نوشتار پیرامون جزئیات ورود فلسفه به اندیشه اسلامی سخن می‌گوید. با توجه به آنکه آغاز فرقه گرایی در اسلام را می‌توان هم‌سنگ با تولید اندیشه از دستگاه فلسفه دانست و زایش تعابیر مختلف از آموزه‌های دینی از بحث ولایت تا احکام و جایگاه نقل گرایی و عقل گرایی را سوغات همین تداخل و امر بین امرین تلقی نمود.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۶-۰۵-۱۰ ۱۰:۵۵

    سیری در اندیشه تقی‌الدین نبهانی و حزب‌التحریرِ او

    در جستجویِ خیالِ خامِ هدیه‌ای به نام «خلافت»!

    نبهانی معتقد است از آنجا که انجام تکالیف الهی بر همه مسلمین واجب است و بدون ایجاد خلافت اسلامی، زمینه برای اجرای بسیاری از احکام اسلامی مهیا نخواهد شد، پس ایجاد خلافت اسلامی نیز امری واجب و تکلیفی بزرگ بر دوش تمامی مسلمین جهان است.

  • انسان - کراپ‌شده ۱۳۹۶-۰۴-۲۷ ۱۴:۰۴

    نگاهی به پاسخ فلاسفه اسلامی به چیستی «فلسفه اخلاق»/ بخش نخست

    اخلاق ملکۀ نفسانی است

    دکتر علیرضا کهنسال

    سخن از هویت قضایای اخلاقی نیز بی‌گمان داخل در فلسفۀ اخلاق است، زیرا تعیین هویت این قضایا از حیث منشأ آن‌ها و اخباری یا انشایی بودن و مسائلی ازاین‌دست، ثمراتی دارند. مسائل دیگری نیز وجود دارند که در بحث حسن و قبح عقلی به آن‌ها اشاره خواهد شد. تأمل در این مفهوم ما را به مسائل فلسفۀ اخلاق نزد فلاسفۀ مسلمان خواهد رساند. بر این اساس، اکنون می‌توان فلسفۀ اخلاق را با مبانی فلسفۀ اسلامی چنین تعریف کرد: «بررسی قوانین مطلق فلسفی با روش برهان در مباحث اخلاقی که شامل مباحث منطقی قضایای اخلاقی (فرااخلاق)، چیستی و منشأ مفاهیم اخلاقی و هویت نیک و بد است.»

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۶-۰۴-۱۴ ۱۶:۳۲

    سلفیه جهادی؛ ذبح نیت‌‍‍‍‌های پاک پای نگرش‌های سطحی

    محصور کردن اسلام در فریضه جهاد در کنار تنگ‌نظری و خشک‌مغزی سبب شده تا دشمنان به راحتی بتوانند از سلفی‌های جهادی در جهت منافع ضداسلامی خود بهره برداری کنند.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۶-۰۳-۲۴ ۱۵:۳۳

    نگاهی اجمالی به طرح تمدنی «مالک بن نبی»

    مالک بن نبی هرگونه الگوگیری از تمدن غرب را رد کرده و معتقد است اقتباس از تمدن غرب – و هر تمدن دیگری - نه مطلوب و نه حتی شدنی است. چراکه اساسا تمدن امری وارداتی نیست. تمدن باید از درون جوامع بجوشد.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۶-۰۳-۱۰ ۱۱:۵۰

    یادداشت:

    «سیدقطب»؛ متفکری جهادی، تکفیری و یا تمدنی؟!

    سیدقطب در «معالم فی‌الطریق» می گوید: «اسلام تئوری نیست، برنامه است.» او می‌گوید اسلام برنامه‌ای است برای زندگی. لذا صرفا در ذهن و دل مسلمانان موجودیت پیدا نمی‌کند، بلکه باید در متن جامعه عینیت یابد.

  • همایش علوم انسانی اسلامی ۱۳۹۶-۰۲-۲۰ ۱۱:۲۹

    عبدالحسین خسروپناه در گفت‌وگو با قدس

    دلایل فرهنگستان برای جهت‌داری علوم ناتمام است

    اندیشه: اطلاق توحید و ربوبیت الهی مقتضی آن نیست که مجموع علوم تجربی با مدل فرهنگستان تولید شوند. بسیاری از عالمان اسلامی در گذشته و حال، فانی در توحید بودند و هرگز چنین تعریفی از علم دینی نداشتند و به‌طورکلی به رد علم و تکنولوژی مدرن نپرداختند. اشکال مقایسۀ علوم طبیعی و مهندسی با معصیت و گناه به اینکه هر دو واقع می‌شوند و وقوعشان نشانۀ صحت آن‌ها نیست، ناتمام است. هیچ ربطی بین این دو مقام نیست؛ علوم طبیعی، کشف طبیعت است و کشف، امری اختیاری نیست، هرچند مقدماتش اختیاری و تابع نیازهای بشری باشد، نیازهایی که می‌تواند برای مؤمن و کافر مشترک باشد. تکنولوژی نیز نوعی کشف و ساخت نیازمندانه است؛ صنایع، فعل اختیاری بشر و تابع انگیزه‌ها و نیازهاست. برخی از صنایع مصداق گناه و عصیان است و به جهت اینکه در دایرۀ افعال ارادی انسان قرار دارد، حرمت شرعی دارند، هرچند توسط عده‌ای به وقوع بپیوندند. ساختن صنایعی مانند هواپیما گرچه ارادی است، ولی بر اساس قوانین تکوینی و نیازهای مشروع بشر ساخته شده و در این جهت میان مؤمن و کافر تمایزی نیست.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۶-۰۲-۱۶ ۱۱:۵۴

    یادداشت

    رشیدرضا و وهابیت؛ رابطه‌ای لرزان

    وهابیت در ظاهر خیلی از حرف‌هایی که مصلحان مسلمان می‌زدند را تکرار می‌کرد. می‌گفت اجتهاد باید دوباره احیا شود، باید برای فهم دین مستقیما به قرآن و سنت رجوع کرد و فهم فقها، متکلمین و فلاسفه را ملاک قرار نداد، خرافات را باید از اسلام زدود.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۵-۱۲-۱۸ ۱۱:۱۰

    مروری بر اندیشه سیاسی «طه عبدالرحمن»

     دفاع فلسفی از نظریه ولایت‌ فقیه در بستر فکر اهل تسنن

    اینکه متفکری سنّی‌مذهب، نظریه ولایت‌فقیه را در نظام سیاسی جامعه مطرح می‌کند و به لحاظ فلسفی آن را تئوریزه می‌کند، امری قابل توجه و تحسین است.

  • عراقی ۱۳۹۵-۱۱-۲۵ ۱۵:۴۲

    محمدی عراقی:

    معرفت شناسی فلسفه اسلامی با معرفت شناسی قرآن فرق دارد

    آیت الله محمدی عراقی در همایش قرآن و معرفت شناسی گفت: به عقیده من معرفت شناسی فلسفه اسلامی با معرفت شناسی قرآن فرق دارد. در قرآن کریم، علم حلال همه مشکلات نیست.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۵-۱۱-۱۹ ۱۵:۲۱

    یادداشت:

    اختلافات «جماعت اسلامی» و «دیوبندیه» در شبه قاره

    ابوالاعلی مودودی با توجه به تحولی که در فهم مفاهیم اساسی قرآن پدید می‌آورد، تشکیل حکومت اسلامی را اصلی‌ترین هدف دین می‌پندارد. او معتقد است که تمام انبیا سعی کردند انقلابی سیاسی برپا کنند. لذا تمام عبادات فردی را مقدمه و وسیله‌ای برای انقلابی سیاسی و برپایی حکومت دینی می‌داند.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۵-۱۱-۰۹ ۱۰:۲۱

    هانری کربن و آینده فلسفه اسلامی

    با این میراث چه باید کرد؟

    محمد غفوری

    میراث همواره در معرض اتهام است، فلسفه ایرانی-اسلامی یکی از همین مواردی است که همچون دیگر بخش مهم میراث بزرگ فکری ما، یعنی عرفان، پیوسته در معرض داوری‌های موافقان و منتقدان وضعیت تمدنی کنونی قرار گرفته است.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۵-۱۱-۰۵ ۱۵:۵۵

    نگاهی به شباهت های فلسفه کانت با فلسفه اسلامی

    رؤیت کانت از عینک فلسفه اسلامی

    دکتر حسین غفاری

    فلسفه کانت مملو است از مطالبی که ما در فلسفه خودمان، با عنوان اصالت وجود و اصالت ماهیت، با آن درگیر بوده‌ایم؛ یعنی همه این کارها را کانت در بحث ذهن و فاهمه و این‌ها باید جواب بدهد و انجام بدهد تا بحثش درست شود.

  • حکمت ۱۳۹۵-۱۰-۲۹ ۱۴:۲۳

    نصرالله حکمت:

    تفکر یونانی و اسلامی فرق ماهوی دارند/ فلسفه اسلامی ریشه هویت ماست

    استاد دانشگاه شهید بهشتی در نشست تعاملات فلسفی ایران و یونان گفت: اگر ما در جستجوی تفاوت بنیادین تفکر یونانی و اسلامی هستیم، باید بگویم من معتقدم تفاوت ماهوی با هم دارند.

  • یثربی ۱۳۹۵-۰۶-۰۱ ۱۴:۴۵

    ویژگی های ممتاز شیخ الرییس از زبان یحیی یثربی

    قدس آنلاین: تحلیل ابن سینا در حدوث و قدم جهان، اثبات واجب، توحید واجب، علم الهی، جبر و اختیار، نبوت، معاد و ده‌ها مسئله دیگر، از نظر دقت، بی نظیر است؛ به گونه ای که اگر هم اکنون بخواهیم در فلسفه اسلای، کار جدی و دقیقی انجام دهیم، باید این کار را از همان جا آغاز کنیم که ابن سینا از دست نهاد.

  • کارشناسی ارشد در فلسفه برای کودکان ۱۳۹۵-۰۵-۱۲ ۱۴:۳۰

    کارکردهای فلسفه برای کودکان

    قدس آنلاین: پیشنهاد برنامۀ فلسفه برای کودکان این است که کودکان را به فضیلت‌های عقلی و اخلاقی مزین کنیم تا آنها بتوانند خود در موقعیت‌های خاص اخلاقی بهترین تصمیم ممکن را اتخاذ کنند.

  • عصاره حکمت شرق / اهمیت سهروردی در فلسفه اسلامی ۱۳۹۵-۰۵-۰۸ ۲۳:۰۰

    نوشتاری از رضا داوری اردکانی؛

    عصاره حکمت شرق / اهمیت سهروردی در فلسفه اسلامی

    نوشتار پیش رو برگرفته از کتاب ما و تاریخ فلسفه اسلامی نوشته دکتر رضا داوری اردکانی است که در آن به نقش و اهمیت شیخ اشراق در فلسفه اسلامی پرداخته است.

  • فلسفه ۱۳۹۵-۰۴-۲۲ ۱۳:۰۱

    سنجش نسبت فلسفه اسلامی و فلسفه تطبیقی

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۵-۰۳-۲۲ ۰۸:۲۶

    بررسی دو آسیب در کمین فلسفه اسلامی

    ضرورت عبور از مستشرقان

    قدس آنلاین / دکتر نصرالله حکمت/ عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی : صحبت درباره آینده فلسفه اسلامی، بدون دانستن وضعیت گذشته و حال این فلسفه، میسر نخواهد بود.

  •  فلسفه اسلامی ۱۳۹۵-۰۱-۲۴ ۰۷:۴۶

    آسیب‌شناسی یک رشته تحصیلی

    موانع ذهني در آموزش فلسفه اسلامی

    قدس آنلاین/ حسن مرادی :درخت زيبا و كهنسال فلسفه و حکمت در جهان اسلام و بخصوص در میان شيعه با اصلي ثابت و راسخ در قرآن و حديث و فروعي در آسمان، همواره طالبان علم‌اليقين و عين‌‌اليقين را به سوي خود جذب كرده است و آن‌ها كه از ميوه هر لحظه تازه اين درخت خورده‌اند، مي‌دانند چه درخت گرانبهايي را پيدا كرده‌اند.

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۴-۱۲-۱۸ ۰۷:۱۵

    نگاهی به فلسفه اسلامی در مواجهه با اندیشه غرب

    عقل والاترین نعمت در مکتب اسلام است

    قدس آنلاین/ حامد سرلکی: پیش از هر سخن، نقد و راهکاری لازم است بدانیم آیا فلسفه به مثابه کالایی است که در هنگام تعاملات واردات و صادراتی جمع و پخش شود؟ آیا هستی و نیستیِ مضاف الیه«اسلامی» اثبات شده است؟ یا فیلسوف اسلامی می‌تواند سخن و یا راهکاری جهانشمول ارایه داده تا پای از مرزهای تمدن خویش فراتر نهد؟ ...

  • علي‌رضا آل‌بويه ۱۳۹۴-۱۲-۱۵ ۰۸:۳۷

    ضرورت بازنگری آموزش فلسفه در ایران

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۴-۱۲-۰۱ ۰۸:۵۵

    نسبت فلسفه اسلامی و مسایل امروز ما

  • فلسفه اسلامی ۱۳۹۴-۱۰-۲۶ ۰۷:۵۸

    غربت «فلسفه اسلامی» در غرب

    رنجی که می‌بریم...

    قدس/ معارف/ حامد سرلکی: «آنتوان کرنو» می‌گوید: «طبیعی است که ما اشیا را از نظر ارتباط با خویش بشناسیم، نه حقیقت مطلق آن‌ها را» این جمله بی‌تردید کاریکاتوری از نوع فهم برخی از سردمداران رنسانس و پیشرفت در اروپایی مدرن بوده است. یا آنکه «شوپنهاور» می‌گوید: «محال است ما حقیقت را بفهمیم!»

  • علامه جعفری ۱۳۹۴-۰۸-۲۵ ۰۷:۵۲

    علامه محمد تقی جعفری(ره)؛

    فیلسوفی که وقتش برکت داشت!

    ۲۵ آبان مصادف با سالروز درگذشت علامه محمد تقی جعفری است. یکی از شاخصه های برجسته علامه جعفری جامعیت وگستردگی علم ایشان است که مورد اذعان اندیشمندان شرق و غرب می باشد.