چهارشنبه ۲۲ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۸:۲۰

مهندسی اقتصادی توقع مردم از سفر" شینزو آبه "

سعید کوشافر

شینزو آبه

این روزها بازار ارز و طلا رو به کاهش گذاشته است ، اگرچه این کاهش ارقام دربازار طلا و سکه مشهود تر است ولی دربازار دلار تنها میتوان به کاهش های کوچک ومقطعی طی روز اشاره کرد که البته انهم با مقاومت بازار درهمان حوالی 13هزارتومان میچرخد.

درعین حال طی روزهای اخیر اتفاقات خوبی درعرصه برخی بازارهای دیگر از جمله خودرو رخ دادکه باعث شدتا بخشی از حباب بزرگی که اطراف این بازارها شکل گرفته بود خالی شود وقیمتها با ریزش مواجه شود. همین ریزش قیمتها حتی اگر مقطعی با واکنش مثبت مردم مواجه شد و تاثیر بسزایی درافکار عمومی گذاشته به گونه ای که ترس کاهش بیش از پیش قیمتها سبب شد تا بخشی از کالاهای احتکار شده وارد بازار شود.

همین افزایش عرضه که در بازار خودرو و موتورسیکلت کاملا مشهود و درسایر بازارها تاحدودی به چشم میخورد سبب شده تا دومینوی سقوط قیمتهای غیر واقعی وحبابی ، هرچند با شیبی بسیار ملایم کلید خورده و زمینه ساز رسیدن بازار به قیمتهای واقعی شود.

مساله اینجاست که آیا این کاهش قیمتها دربازار طلا وارز دلایل اقتصادی دارد؟ واقعیت این است که این ریزش قیمت که دلاررا درمرز 15 هزارتومان متوقف و تا 13 هزار تومان عقب راند و سکه را از بالای 5 میلیون به زیر کشید، هیچ مبنای اقتصادی ندارد. طی روزهایی که این کاهش ها رقم خورد نه تنها هیچ گشایشی در اقتصاد کشورمان رخ نداده بلکه اتفاقات به ظاهر منفی هم رقم خورده که از جمله انها میتوان به تحریم هلدینگ خلیج فارس به عنوان یکی از صادرکنندگان محصولات پتروشیمی اشاره کرد. درداخل کشورهم اتفاقی که باعث شود تا این مقدار بر بازار تاثیرگذار شود رخ نداده است .بنابراین شاید اگر روال عادی شاخصهای اقتصادی وتاثیر انها بر بازار را درنظر بگیریم باید قیمت ارزوطلا درهمان حدود باقی میماند یا حتی اندکی هم افزایش میافت.

اما یک شاخص سیاسی باعث شد تا قیمت ارز و طلا درکشورمان برخلاف جهت حرکت کرده ورو به کاهش بگذارد وآنهم چیزی جز اخبار حول محور سفر نخست وزیر ژاپن به ایران نیست . خبرهایی که اگر چه بیشتر بر گمانه زنی ها استوار است اما از میانجیگری وی میان ایران وآمریکا حکایت دارد. مطالبی از این دست  که دیروزدرفضای مجازی به اوج خود رسید و حتی با گمانه هایی از کاهش تحریمها همراه بود.

امروز آبه وارد کشورمان شد و تا سه روز دیگر مهمان ایرانیان خواهد بودو دیدارهای مهمی با مقامهای عالیرتبه ایرانی خواهد داشت که به نظر میرسد حداقل در روابط دوکشور تاثیر بسیار مهم و شگرفی برجای خواهد گذاشت . با این حال این سفر بسیار مهم وتاثیرش بر روابط دوکشور نمیتواند تا این اندازه بازار را تحت تاثیر قراردهدو آنچه که بر بازار کشورمان تاثیرداشت ، خبرهای غیر رسمی و شایعاتی بود که درحوالی میانجیگری و کاهش تحریمها چرخ میزد.

اما عناصر تاثیر گذار بر بازار دلار از این فضای مبهم و گل الودهم ماهی مقصود خودرا صید کرده و تله دلاری خودرا برای کسانی پهن کردند که این روزها برای درامان ماندن ازکاهش ارزش ریال به خرید دلار پناهنده شده اند.

افزایش قیمت دلار طی روزهای اردیبهشت ماه مانند کاهش قیمت آن طی روزهای اخیر هیچ دلیل اقتصادی نداشت و صرفا برخی مهره های تاثیر گذار بر بازار با دمیدن درتنور توقع افزایش قیمت ابتدای سال قیمت ارز را از حوالی 13هزارتومان به 15هزارتومان رساندند.

ابتدای هرسال مردم انتظار افزایش قیمت برخی کالاها وخدمات را به دلیل افزایش هزینه دستمزدها دارند، همین امر باعث شدتا قبل از افزایش حقوق و دستمزد برخی کالاها افزایش قیمت را تجربه کنند، از دیگرسو تب تند افزایش قیمت خودرو تمام بازارها را تحت تاثیر قرارداده وتورم انتظاری بیش از انچه واقعیت داشت رقم بخورد و قیمتها سرسام اور افزایش یابد.

دراین میان و درحالی که طی روزهای پایانی سال گذشته و روزهای ابتدایی امسال برخی ، واردات کالا و مواد اولیه با  دلار 13هزارتومانی را فاقد صرفه عنوان کرده و این رقم را سقف افزایش قیمت دلار میدانستند ، همین رشد سرسام اور قیمت خودرو و برخی کالاهای دیگر باعث شد تا گرانی دلار توجیه یافته و به سمت 15هزارتومان حرکت کند.حتی اگر تنها خریدارانش مردمی باشند که درپی حفظ ارزش اسکناس ریالی خود هستند.

با سفر شینزو آبه و کاهش قیمت خودرو اگرچه دلار به بازه قیمتی قبل برگشت اما تحلیلگران بازار انتشار گمانه زنی ها و شایعات قبل از این سفر و حواشی انرا را تله ای میدانند که فعالان بازار ارز و دلار برای مردمی چیده اند که طی این روزها دربازار دلار وارد میشوند.

تحلیلهای غیر واقعی مرتبط با سفر نخست وزیر ژاپن پالسهایی مبنی بر میانجیگری ورفع تحریمها مخابره میکند که میتواند زمینه ساز کاهش هرچه بیشتر قیمت ارز شود، به گونه ای که برخی آگاهانه دربازار از رسیدن دلار به زیر 10 هزارتومان دراینده خیلی نزدیک خبر میدهند.  با این ترفند بخشی از حاضران غیر حرفه ای بازار که عموما مردم هستند بخاطر ترس از کاهش قیمت و ضرربیشتر دلارهای خودرا تحویل دلالان میدهند.

این درحالی است که تحلیلهای واقع بینانه احتمال میانجیگری شینزو آبه را بسیار کمتر ازآنچه در فضای مجازی مطرح شده ، ارزیابی میکنند. این بدان معنی است که نباید توقع داشت پس از این سفر اتفاق فاحشی درسیاستهای ظالمانه امریکا علیه کشورمان در تحریم اقتصادی شاهد باشیم .

شاید بتوان همین مساله را تله استفاده آگاهانه دشمنان وناآگاهانه سودجویان دانست، هردو این اقشار تلاش کردند تا توقع مردم از این سفررا انقدر بالا ببرند که هردستاورد دیپلماتیک حاصل از این سفر ، غیر ازمیانجیگری برای مذاکره ایران وامریکا ، شکست تلقی شود و اینگونه تلقین کنند که اقتصاد ایران به بن رسیده وباید منتظر روزهای سخت بود.

این شگرد دشمن که برخی سودجویان هم همراه با آن خواهند بود منجر به افزایش شدید قیمت دلار و هجوم دوباره مردم به بازارها شده و گرانیهای شدیدی را رقم خواهد زد که تنها منفعتش به جیب دلالان ارز ومحتکران میرود.

این درحالی است که واقعیت ؛ شکسته شدن کمر تحریمهای امریکا علیه کشورمان است . اقتصادایران اکنون راه خودرا یافته وحتی درصورت تداوم تحریمهای ظالمانه آمریکاهم بخوبی میتواند به راهش ادامه دهدو چه بسا با ترفندهای آتی دلار ازگردونه اقتصاد ایران خارج شود.

اما از واقعیت دیگری هم نمیتوان چشم پوشید وآنهم چیزی جز کمکاری واهمال نهادهای تبلیغاتی واطلاع رسانی کشورمان درباره سفر نخست وزیر ژاپن نیست . درسایه این کمکاریهاست که بازار شایعه و خبرهای غیر موثق حاکم شده و توقع مردم کشورمان را مهندسی میکند.

انتهای پیام