شنبه ۲۴ تیر ۱۳۹۶ - ۱۸:۲۹

دو سالگی برجام و سیاست فاجعه بار کنگره و ترامپ در قبال توافق هسته ای/عاقبت برجام چه می شود؟

ترامپ و ایران

دیروز سالگرد امضای توافق هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران و گروه ۱+۵ بود. برجام در ۲۳ تیرماه ۹۴ بین ایران و شش کشور روسیه، آمریکا، چین، فرانسه، آلمان و انگلیس به امضا رسید.

به گزارش قدس آنلاین،  بعد از اجرایی شدن برجام، ایران با وجود عمل به تعهدات(بر اساس اعتراف مقامات غربی و گزارش های آژانس بین المللی انرژی اتمی) آن چنان که باید از توافق هسته ای منتفع نشده و برخی تحریم ها در عمل باقی مانده است.

سیاست آمریکا در دو سال اخیر حاکی از تعلل و ایجاد مانع در روند اجرای توافق هسته ای و تلاش‌های این کشور برای عدم بهره‌گیری کامل ایران از مزایای برجام بوده است. در این بین روی کارآمدن دونالد ترامپ در آمریکا باعث شده که دیدگاه مخالفان توافق هسته ای به نحو فزاینده ای تقویت یابد. هرچند با توجه به شخصیت بی ثبات و منفعت محور ترامپ، هنوز نمی‌توان به طور قاطع از تضمین حیات برجام در دوران ریاست جمهوری وی سخن گفت اما شواهد و قرائن موجود حاکی از این واقعیت است که ترامپ و همکارانش در کاخ سفید فعلاً توانایی کنار گذاشتن برجام را ندارند.

در واقع گزینه مطلوب ترامپ در برابر توافق هسته‌ای نه برهم زدن آن، بلکه تلاش برای  ایجاد مانع در مسیر اجرایی شدن آن می باشد به گونه ای که ایران را وادار به کناره گیری از آن نماید. اقدامات دولت آمریکا در این زمینه ادامه کارشکنی در مسیر بهبود روابط اقتصادی ایران و جامعه جهانی با تاکید بر عدم عادی سازی تعاملات بانکی و مالی، تلاش برای وضع تحریم‌های جدید در زمینه‌های غیرهسته‌ای مانند فعالیت های موشکی، حقوق بشر و... می باشد. به عبارتی دیگر با وجود انجام تمامی تعهدات از سوی ایران، سیاست آمریکا بر این امر مبتنی می باشد تا با مانع تراشی، ایران را تحریک به انجام اقدامات حساسیت برانگیر نماید.

البته به این موضوع باید تغییر ترکیب کنگره آمریکا به نفع جمهوریخواهان را نیز اضافه کرد؛ به نحوی که این بهم خوردن تعادل بین جمهوری خواهان و دموکرات ها موجب شده دستور کار و طرح های ضد ایرانی به یکی از محورهای ثابت این روزهای کنگره تبدیل شود. سیاست‌های خصمانه کنگره آمریکا را می توان در تمدید قانون ایسا مشاهده کرد که به عقیده کارشناسان در تضاد با برجام می باشد؛ چرا که پس از سپری شدن ۸ سال از توافق هسته ای و در دوره انتقال، اصولاً آمریکا بایستی تمامی تحریم‌های هسته‌ای علیه ایران را ملغی کند، در حالی که ایسا ۱۰ ساله است و در آن مقطع زمانی هنوز ۲ سال از آن باقی خواهد ماند. لذا از الان می شود گفت مشکلاتی در آن مقطع زمانی برای حذف نهایی تحریم‌ها بوجود خواهد آمد.

در این باره همچنین باید به تصویب طرح مقابله با اقدامات بی‌ثبات‌کننده ایران در سنا اشاره کرد که روند تبدیل به قانون شدن آن در جریان است و انتظار می رود تحریم های جدیدی بر پایه این قانون توسط رئیس جمهور آمریکا عملیاتی شود.

سنگ اندازی ها و کارشکنی های مداوم دولت و کنگره آمریکا موجب ترس و واهمه شرکت‌های خصوصی برای سرمایه‌گذاری در ایران شده است. به همین دلیل بود که محمدجواد ظریف در سفر به نیویورک بار دیگر بر ضرورت پایبندی آمریکا به توافق و لزوم تجدیدنظر واشنگتن در مواضع خود نسبت به این توافق بین‌المللی را عنوان کرد.
 
در این بین یکی از گزینه های مهم ایران برای مقابله با سیاست آمریکا، بهره گیری از دید منفی کشورهای دیگر نسبت به ترامپ می باشد تا این گونه حیات برجام ادامه یابد و تا حد مقدور از مزایای توافق هسته ای نیز بهره مند شود. در واقع، اکثریت اعضای گروه ۱+۵ از تداوم اجرای برجام دفاع نموده و با جمهوری خواهان همراهی نمی کنند.

 در این راستا دیروز فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با صدور بیانیه‌ای به مناسبت دومین سالگرد توافق هسته‌ای ایران، گفت این یک دستاورد تاریخی برای امنیت منطقه و کل جهان بود.

موگرینی ضمن خواستار شدن پایبندی تمام طرفین به تعهداتشان که ۲ سال قبل دادند، گفت: «اتحادیه اروپا به حفظ و اجرای آن متعهد است و تلاش می‌کند باقی مانده محل تنش‌های حل نشده و درگیری‌هایی که هنوز در منطقه است را حل کند. »

در این راستا دیروز رونامه هافینگتون پست در تحلیلی نوشت: نومحافظه‌کاران هم‌اکنون تلاش می‌کنند که همان سیاست فاجعه‌بار را در قبال ایران در پیش بگیرند و دولت ترامپ در همین راستا، اقدامات عمدی برای نقض برجام و تحریک ایران به واکنش به این اقدامات در پیش گرفته است. هافینگتون‌پست گزارش کرد که آمریکا دیگر یک عضو سازنده برجام نیست و باقی طرفین برجام اعلام کرده‌اند که صرفنظر از اقدامات ترامپ، همچنان این توافق را پیش می‌برند.

اما با این وجود باید گفت روی کار آمدن ترامپ، ورود مشاوران ضد ایرانی و اسلام ستیز به کاخ سفید، نزدیک شدن رئیس جمهور آمریکا به عربستان و اسرائیل، تقویت جمهوری خواهان در کنگره موجبات افزایش کارشکنی های ایالات متحده را فراهم کرده است و باید دید سیاست دولت روحانی در کنار گذاشتن آمریکا از توافق هسته ای تا چه اندازه کارساز و موثر خواهد بود.
 

منبع: سایت الف