آمانو بسته شدن پرونده PMD ایران را مشروط کرد/ درخواست بازرسیهای فراپروتکلی درحالیکه ایران پروتکل الحاقی را هم مشروط پذیرفته است/ دیدگاه متفاوت نمایندگان درباره امضای سند بازطراحی اراک قبل یا بعداز پایان PMD

قدس انلاین : برخی اظهارنظرهای مقامهای پیشین آژانس بین المللی انرژی اتمی که طی روزهای گذشته صورت گرفت باعث شد تا تردیدهایی درباره پایان پرونده هسته ای ایران درشورای حکام پدید اید وبه اصطلاح همچنان پرونده PMD ایران بازبماند ، این درحالی است که امروز آمانو اگرچه از نهایی شدن پرونده ایران سخن به میان اورد اما انرا مشروط به بازرسیهای فراپروتکلی دانست .این درحالی است که به گفته یک عضو هیات رییسه مجلس شورای اسلامی بازرسی های فراپروتکلی جایی درتوافق هسته ای کشورمان با 1+5 ندارد.

***بازرسی های فراپروتکلی تحت برجام

بنا براین گزارش مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز سه‌شنبه گفت: بازرسی‌های فراپروتکلی تحت «برجام» به این نهاد سازمان ملل درک بهتری از فعالیت‌های اتمی ایران خواهد داد.

«یوکیا آمانو»، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، چهارشنبه با بیان اینکه این نهاد نظارتی سازمان‌ ملل در حال نهایی کردن گزارش مربوط به موضوع ادعایی «ابعاد نظامی احتمالی» (PMD) برنامه هسته‌ای ایران است وعده داد این گزارش «واقع‌گرا، عینی و بی‌طرف» خواهد بود.

آمانو که در هفتادمین نشست عادی مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک سخنرانی می‌کرد گفت: «از زمانی که برای آخرین بار افتخار داشتم مجمع عمومی را خطاب قرار دهم، تحولات مهمی درباره موضوع هسته ای ایران اتفاق افتاده است.»

مدیر کل آژانس اضافه کرد رخدادهای مهمی در زمینه اجرای پادمان‌های این نهاد نظارتی سازمان ملل متحد در ایران به وقوع پیوست.

آمانو اضافه کرد: «همان‌طور که گفتم در ماه جولای ایران و 1+5 بر سر برنامه مشترک اقدام به توافق رسیدند. شورای امنیت از آژانس خواست راستی‌آزمایی و نظارت بر تعهدات ایران در سند برجام را بر عهده بگیرد و شورای حکام ما مجوز این کار را به ما داد.»

مدیر کل آژانس همچنین خاطر نشان کرد ایران اضافه بر «توافق پادمانی» با آژانس، پروتکل الحاقی را هم اجرا خواهد کرد.

وی درباره پروتکل الحاقی گفت: «این، ابزاری قوی برای راستی‌آزمایی است که به آژانس دسترسی‌های بیشتری به اطلاعات و اماکن ایران می‌دهد.»

آمانو سپس به اختیارات بازرسی‌های فراپروتکلی اعطا شده به آژانس تحت برجام پرداخت. وی با بیان اینکه ایران با اجرای برخی اقدامات شفاف‌ساز اضافی هم موافقت کرده تصریح کرد این اقدامات فراتر از پروتکل الحاقی هستند و به آژانس در درک بهتر فعالیت‌های هسته‌ای ایران کمک خواهد کرد.

مدیر کل آژانس در ادامه گفت: «من، علاوه بر این، در ماه جولای نقشه‌راهی با ایران برای روشن کردن ابعاد نظامی احتمالی برنامه هسته‌ای این کشور تا پایان سال جاری امضا کردم. فعالیت‌های مشخص‌شده در نقشه‌راه تا تاریخ هدفگذاری‌شده 15 اکتبر کامل شدند.»

آمانو افزود: «اکنون در حال نهایی کردن تحلیل‌مان از اطلاعاتی که در اختیار داریم هستیم. من ارزیابی نهایی درباره تمامی موضوعات حال و گذشته را تا 15 دسامبر به شورای حکام ارائه می‌کنم. گزارش من، واقعیت‌محور، عینی و بی‌طرف خواهد بود. کشورهای عضو ما، پاسخ مناسب را تعیین خواهند کرد.»

مدیر کل آژانس با بیان اینکه کارهای زیادی برای انجام مانده گفت: «ولی معتقدم که پیشرفت‌های قابل توجه حاصل شده در موضوع هسته‌ای ایران، نشان‌دهنده موفقیتی واقعی برای دیپلماسی است. این نشان می‌دهد که حتی موضوعات پیچیده و چالشی را می‌توان در صورت پایبندی همه طرفین به گفت‌وگو، به نحو موثری از میان برداشت - گفت‌وگو نه برای گفت‌وگو، بلکه گفت‌وگویی برای دست‌یابی به نتایج.

این اظهارات درحالی است که نایب رئیس کمیسیون امنیت‌ملی و سیاست‌خارجی مجلس، با بیان اینکه بازرسی‌های فراپروتکلی جایی در توافق ایران با گروه 1+5 ندارد، گفت:‌ حتی اجرای پروتکل الحاقی نیز در برجام از سوی ایران برای اعتمادسازی بیشتر در توافق پذیرفته شد.

حسین سبحانی‌نیا در واکنش به اظهارات آمانو مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمیمبنی بر موافقت ایران با بازرسی‌های فراپروتکلی، گفت: ایران بر اساس توافق برجام تنها پروتکل الحاقی را به صورت داوطلبانه تا تصویب آن در مجلس شورای اسلامی اجرایی می‌کند، از این‌رو بازرسی‌های فراپروتکلی جایی در توافق ایران با گروه 1+5 ندارد.

وی گفت: ایران در چند وقت اخیر همکاری‌های بسیاری را با آژانس در بحث بازرسی‌ها انجام داده و حتی آمانو در سفر اخیر خود به تهران، از سایت پارچین بازدید کرد، از این رو طرح مسائل جدید درباره بازرسی‌های فراپروتکلی هیچ جایگاهی ندارد.

این نماینده مردم در مجلس نهم، با اعلام اینکه اجرای تعهدات ایران در بحث برجام، به بسته شدن پرونده PMDبستگی دارد، گفت: تا زمانی که این مسئله تعیین و تکلیف نشود، ایران هیچ کاری را در پیش نمی‌گیرد، از طرف دیگر آمانو باید در ارائه گزارش خود در این رابطه تعجیل کند.

*** بنا ندارند PMD را حل کنند

درعین حال نماینده مردم ورامین در مجلس شورای اسلامی گفت: دستگاه دیپلماسی و دولت، فریب دیپلماسی لبخند آمریکا را نخورند. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ابزار دست آمریکا و غرب است.

سیدحسین نقوی حسینی گفت:حل پرونده PMD از شرایط اجرای برجام بوده و هست هم مورد تاکید مقام معظم رهبری و هم مورد اظهارات مقامات غربی و به ویژه دبیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بوده اما امروز اظهارنظرها نشان می‌دهد که بنا ندارند PMD را حل کنند و این بیانگر عهدشکنی آمریکا و غربی‌هاست.

وی افزود: اجرای برجام را متوقف کنید تا PMD حل شود و الا عهدشکنی‌ها در مسیر اجرا ادامه خواهد داشت.

همچینن یک  عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به اینکه طی دو هفته آینده آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارش PMD ایران را منتشر خواهد کرد، گفت: هرگونه اقدام و اجرای برجام توسط جمهوری اسلامی مشروط به تامین منافع ایران در این گزارش خواهد بود.

عباسعلی منصوری آرانی افزود: بعد از گزارش چنانچه PMD خاتمه پیدا کند، به سرعت تعهداتمان را عملیاتی خواهیم کرد.

وی خاطرنشان کرد: هرگونه اقدام ایران براساس نامه رهبر معظم انقلاب، مشروط بر خاتمه پرونده PMD خواهد بود.

منصوری درباره اجرای عملیات مدرن سازی راکتور آب سنگین اراک نیز اظهار داشت: مدیریت اجرای تعهدات در اراک با ایران است و اجرای آن نیز بصورت کنسرسیومی خواهد بود؛ یعنی قرار است در طراحی، اجرا و استاندارد سازی به ایران از طرف کشورهایی که داوطلب هستند کمک شود.

وی تاکید کرد: البته این طرح با مدیریت ایران و براساس آن چیزی که مد نظر ما است، اجرا خواهد شد و تاکنون آمریکا و چین درباره اجرای آن با ایران اعلام آمادگی کرده اند و منتظر هستیم که گزارش PMD نهایی شده و سپس مرحله بازطراحی راکتور آب سنگین اراک نیز آغاز خواهد شد.

***غرب باید 200 میلیون دلار پرداخت کند

درهمین حال نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: باز طراحی راکتور اراک با طرح ایران و تامین بودجه ای بالغ بر 200 میلیون دلار از سوی کشورهای گروه 1+5 انجام می شود.

منصور حقیقت پور در گفت و گو با خانه ملت در خصوص امضا سند باز طراحی اراک از سوی وزرای خارجه کشورهای گروه 1+5 توضیح  داد: امضای سند باز طراحی اراک از سوی وزرای خارجه کشورهای گروه 1+5 در برجام پیش بینی شده بود، تا کنون اکثر وزرای مربوطه امضا کردند و تصور می کنم بقیه هم امضا خواهند کرد.

 نماینده مردم اردبیل در مجلس نهم شورای اسلامی  با تاکید بر اینکه کشورهای اصلی در این زمینه ایران چین و آمریکا است، ادامه داد: اتفاق خوبی که در زمینه باز طراحی رآکتور اراک رخ می دهد در واقع این است که تصمیم فنی و طرح فنی از ایران است و حضور آمریکا و چین تنها برای تایید فنی طرح است که قطعا تایید می شود چرا که در گذشته بحث های فنی طرح ایران تایید شده است.

به گفته این نماینده  جوانان کشور به بلوغ علمی رسیده اند که بتوانند از عهده طراحی این سازه ها بر آیند و از سوی دیگر تاکید دارد که ظرفیت های خوب هسته ای در کشور وجود دارد که باید از آنها در باز طراحی اراک استفاده کرد.

عضو شورای مرکزی اصولگرایان رهروان ولایت  با تاکید بر اینکه طرح بازطراحی اراک برای ایران است و اجرای را هم جوانان ایرانی انجام می دهند، به نقش چین و آمریکا اشاره  کرد و توضیح داد: دوستان چینی و افراد دیگر ناظر باز طراحی خواهند بود. آنها بررسی می کنند که در باز طراحی استانداردها رعایت خواهد شد.

حقیقت پور با بیان اینکه  هزینه باز طراحی را کشورهای گروه 1+5 پرداخت می کنند، ادامه داد:  مبلغی بالغ بر 200 میلیون دلار هزینه  طراحی مجدد قلب رآکتور  که توسط غربی ها  تامین خواهد شد احتمالا امضا شدن سند توسط وزرای خارجه این کشورها به دلیل تامین مالی باز طراحی اراک خواهد بود.

وی در پاسخ به این سوال که امضا شدن سند باز طراحی پیش از بسته شدن پرونده PMD  خلاف روندی نیست که در گذشته ارائه شده بود، گفت: باز طراحی اراک و  امضای سند آن مقدمه کار است وعملیات باز طراحی صورت نمی‌گیرد. در واقع اسناد و اطلاعات تایید می شود اجرا به بعد بسته شدن پرونده هسته ای ایران در آژانس بین المللی موکول می شود.

نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه تصور می کند تا یک ماه دیگر پرونده ایران در آژانس بسته می شود، توضیح داد:  آمانو چراغ سبز را نشان داده که کارشان به زودی در خصوص پرونده ایران به پایان خواهد رسید. چرا که ایران تمام ضوابط و مقررات را رعایت کرده است. در واقع آنها در حال تنظیم گزارش و تصویب آن در شورای حکام هستند تا پرونده هسته ای ایران بسته شود.

***امضای سند باز طراحی اراک پیش از بسته شدن پروندهPMD

دراین راستا همچنین یک عضو کمیسیون ویژه بررسی برجام در مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: امضا شدن سند باز طراحی رآکتور اراک پیش از بسته شدن پرونده PMDایرادی ندارد و به نفع کشور است.

مسعود پزشکیان با اشاره به احتمال امضای سند باز طراحی اراک در حاشیه نشست وین گفت: باز طراحی رآکتور اراک طبق برجام با مدیریت ایران و همکاری آمریکا و چین انجام می شود اما طبق گفته عراقچی این سند باید به امضای وزرای خارجه کشورهای گروه 1+5 برسد.

نماینده مردم تبریز، اسکو و آذر شهر در مجلس نهم شورای اسلامی با بیان اینکه موضوع سند باز طراحی اراک در برجام آمده است، ادامه داد: در برجام تاکید شده بود که این سند به امضای وزرای خارجه کشورهای گروه 1+5 برسد. البته اگر هم چنین موضوعی نبود اینکه همه بپذیرند چه تغییرات فنی در قلب رآکتور اراک صورت می گیرد، اتفاق مناسبی است.

وی همچنین با اشاره به اینکه سند باز طراحی اراک باید بعد از بسته شدن پرونده PMDایران به نتیجه برسد، توضیح داد: قرار است در قلب رآکتور اراک اتفاقاتی رخ دهد از جمله اینکه قبل این رآکتور برداشته می شود و طراحی جدیدی برای آن در نظر گرفته خواهد شد. اینکه زودتر از به اتمام رسیدن پرونده PMD بدانیم در طراحی رآکتور جدید چه جزییاتی در نظر گرفته شده است بسیار بهتر از آن است که بعد از بسته شدن آن پرونده به سراغ جزییات اراک برویم.

پزشکیان تاکید کرد: مقام معظم رهبری در خصوص باز طراحی رآکتور اراک نکاتی داشتند که باید تیم مذاکره کننده کشور با در  نظر گرفتن این نکات سند باز طراحی اراک را به سرانجام برسانند.

این نماینده همچنین در خصوص نشست سه جانبه ایران، آمریکا و اتحادیه اروپا در خصوص رفع تحریم ها توضیح داد: در برجام کلیات لغو یا تعلیق تحریم ها آمده است. در زمان اجرا لازم است جزییات رفع تحریم ها نیز به مذاکره گذاشته شود.

عضو کمیسیون  ادامه داد: این رایزنی ها در واقع برای هماهنگی بین بخش های مختلف از جمله تحریم های بین بانکی است و قرار است راه های لغو تک تک موضوعات تحریمی به صورت جزیی بررسی شود. این نشست ها منافاتی با اصل برجام ندارد.