گروه اقتصادي- علیرضا لعل اکبری
حدود دو هفته از توقف طرح اعطای تسهیلات 25میلیونی خودرو می‌گذرد و در این مدت واکنش‌های فراوانی از سوی کارشناسان مطرح شد. بسیاری از کارشناسان اقتصادی با انتقاد از اعطای چنین تسهیلاتی به خودروسازان دولتی اظهار داشتند این تدبیر، تدبیر مناسبی نبوده و آثار و پیامدهای این طرح حتی بر زندگی مردم در آینده نزدیک تأثیر خواهد گذاشت و برخی از آن ها هشدار دادند این تصمیم حتی مردم را فقیرتر خواهد کرد.
در این میان، برخی فعالان اقتصادی کشور می گویند با توجه به وضعیت مسکن، اشتغال و ازدواج جوانان بهتر بود دولت این وام را به این امور اختصاص می‌داد، نه اینکه برای خرید کالایی که روز به روز ارزش آن کاسته می‌شود و جزو اولویت‌های اصلی مردم نیست. در همین حال برخی دیگر از منتقدان ارایه وام 25 میلیونی خودرو اظهار کردند با وجود مشکلات پیش روی صنعت کشور و افزایش روند تعطیلی واحدهای متوسط و کوچک اقتصادی، تدبیر دولت دور از انتظار بوده است.
به باور برخی دیگر از فعالان اقتصادی، اختصاص وام به خودروسازان دولتی با هدف رونق اقتصاد کشور و خارج شدن از رکود نبوده، بلکه هدف فروش خودروهای انباشته در پارکینگ ها بوده که از مدت ها پیش تولید شده و مشتری نداشتند.
در این میان شواهد نیز از این حکایت داشت که وعده‌های پیش از اجرا با زمان اجرای طرح چندان همخوانی نداشته، به طوری که طرح 6 ماهه در پنج روز متوقف شد و وام هفت ساله به چهار ساله کاهش یافت و هیچ نماینده فروش خودرویی سفته را به عنوان تضمین تسهیلات نپذیرفت.
با این حال، برخی کارشناسان تصریح می‌کنند: این طرح با شتابزدگی و بدون تحلیل وضعیت بازار داخلی کشور و برنامه‌ریزی کامل به مرحله اجرا رسید.
آنان اظهار می‌دارند: در مدت پنج روز حدود یک میلیارد دلار پول از منابع بانک مرکزی بلعیده شد، در حالی که هیچ تغییری در کیفیت و قیمت خودروها حاصل نشده است.
از سوی دیگر، گفته می‌شود تحویل خودروهای فروخته شده در طرح فروش اقساطی متوقف است و مسؤولان بانک مرکزی با این توضیح که مدارک خودروسازان برای دریافت اعتبار این طرح ناقص بوده است، از واریز این اعتبار به حساب خودروسازان خودداری کرده و در نتیجه خودروسازان نیز خودرویی را به مشتریان تحویل نمی‌دهند.
تلاش دولت برای شکستن رکود
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس درباره طرح پرداخت تسهیلات 25 میلیون تومانی خرید خودرو به خبرنگار ما می‌گوید: گزینه‌های دیگری برای پرداخت تسهیلات وجود داشت، اما به نظر می‌رسد اقدام دولت در خصوص پرداخت تسهیلات به خودروسازان به دلیل تزریق پول به چرخه تولید کشور بوده است.
محمدحسین حسین زاده بحرینی اظهار می‌دارد: به هرحال دولت باید صنایع خاصی را انتخاب و نقدینگی جدیدی به آن‌ها تزریق می‌کرد تا رکود حاکم بر اقتصاد به شکلی می‌شکست.
وی می‌افزاید: در روش پرداخت وام 25 میلیونی به مردم، دولت تسهیلات را مستقیم به مصرف کنندگان پرداخت نکرد، بلکه آن را به خودروسازان داخلی پرداخت کرد و با این کار مانع احتمال خارج شدن پول از چرخه تولید شد.
شروع دوره بازپرداخت اقساط؛ آغاز مشکلات
وی به تحلیل خود از این اقدام دولت اشاره می‌کند و می‌گوید: این کار، کار بلندمدت نیست، گرچه دولت ناچار بود، اما باید این موضوع را با کارهای بلندمدت تکمیل کند.
وی تصریح می‌کند: باید دولت را به این موضوع توجه داد که گرچه پرداخت تسهیلات در شرایط کنونی ایجاد رونق می‌کند اما با شروع دوره بازپرداخت اقساط مردم با مشکلات زیادی روبه‌رو خواهند شد. وی می‌افزاید: خریداران با شروع اقساط ناچار می‌شوند برای پرداخت اقساط از دیگر مصارف روزانه خود صرف نظر کنند، یعنی به همان میزان که به طور ناگهانی در بازار خودرو تقاضا ایجاد شد، در ماه‌های آینده در دیگر بازارها با کاهش تقاضا روبه‌رو خواهیم شد.
پرداخت تسهیلات خودرویی همه‌اش فایده نبود
وی تأکید می‌کند: هرچند مطمئن هستم دولت به ظرایف بازار توجه دارد، اما نباید تصور کند این تسهیلات یک تسهیلاتی بوده که همه اش فایده است و همه اش سبب رونق است. وی خاطر نشان می‌کند: در شرایط کنونی پرداخت تسهیلات 25میلیونی برای خرید خودرو به عنوان یک اقدام اضطراری از سوی دولت بوده، ولی اگر کارهای مکمل انجام ندهد به احتمال زیاد خود همین اقدام سبب می‌شود در دوره‌های بعد ما رکود عمیق تری را تجربه کنیم.
ضرورت اجرای تصمیمات مکمل طرح
وی می‌گوید: در کنار این طرح، تصمیمات مکملی لازم است که کمیسیون اقتصادی مجلس چنین تصمیماتی را به رئیس جمهور ارایه داده است و چنانچه تصمیمات مکمل اجرایی نشود، بعد یک رکود عمیق‌تری به اقتصاد کشور تحمیل خواهد شد. وی بر ضرورت حمایت از تولید در کشور تأکید می‌کند و اظهار می‌دارد: تولید فقط صنایعی نیست که وزارت صنعت، معدن و تجارت شناسایی کرده است، بلکه طیف وسیعی از تولیدکننده در کشور وجود دارد.
نجات صنایع کوچک و متوسط
وی به میزان نقدینگی در کشور اشاره می‌کند و می‌افزاید: هم اکنون بیش از 800 هزار میلیارد تومان نقدینگی وجود دارد و این در حالی است که صنایع کوچک و متوسط بشدت در قحطی منابع بسر می‌برند و ضروری است هرچه زودتر آن ها را از این شرایط سخت نجات بدهیم. وی فعالیت های کمیسیون اقتصادی مجلس در خصوص حمایت از تولیدکنندگان را یادآور می‌شود و می‌گوید: مجلس در لایحه رفع موانع تولید موضوعات حمایت از صنایع را گنجانده و مصوب نیز شده، اما هم اکنون وظیفه دولت است که این تصمیمات را به مرحله اجرا برساند.
نظر شما