تحولات منطقه

گروه معارف/نگار زمانی - پس از ورود امام رضا(ع) به ایران، امامزادگان بسیاری وارد کشور شدند که از مهم ترین این امامزادگان خواهر بزرگوار آن حضرت، حضرت فاطمه معصومه(س) هستند که به منظور ملاقات برادر از مدینه راهی ایران شدند ...

هدف امام رضا(ع) از فراخوانی خواهر به ایران چه بود؟
زمان مطالعه: ۱ دقیقه

اما هنگامی که به شهر ساوه رسیدند، بیمار شدند و به شهر قم و به میان شیعیان اشعری رفتند.بیماری حضرت 17 روز طول کشید و حضرت معصومه(س) بدون این که برادر بزرگوارشان حضرت رضا(ع) را ملاقات کنند، در دهم ربیع الثانی سال 201 (ه.ق) در شهر قم دار فانی را وداع گفتند. شیعیان اشعری مرقد باشکوهی برای آن حضرت بنا کردند که پس از قرن‌ها همچنان دوستداران و شیفتگان آن حضرت برگرد این حرم باشکوه جمع می‌شوند.
حجت الاسلام حبیب ا...احمدی از مدرسان حوزه علمیه قم و نویسنده کتاب«امام موسی کاظم(ع)؛ الگوی زندگی» که در این کتاب به شرح زندگی حضرت فاطمه معصومه(س) هم پرداخته شده است در گفت و گویی با قدس به تبیین فراز هایی از زندگی حضرت فاطمه معصومه(س) بویژه نحوه هجرت ایشان به ایران پرداخت و از برکات حضور ایشان در ایران سخن گفت.

دلایل هجرت بسوی ایران
حجت الاسلام احمدی در پاسخ به این سوال که چرا حضرت معصومه (س) به ایران مهاجرت کردند و در شهر قم ساکن شدند، گفت: با توجه به حضور امام موسی کاظم(ع) در شهر مدینه، انتظار می‌رفت که خانواده ایشان از جمله حضرت معصومه (س) نیز در این شهر ساکن باشند اما دو دلیل می‌توان برای هجرت به سوی ایران ذکر کرد.دلیل اول پاسخ به دعوت امام رضا(ع) است.وقتی حضرت رضا(ع) به شهر مرو پایتخت مامون فراخوانده و تبعید شدند خودشان نامه‌ای برای خاندانشان در مدینه می‌نویسند و از آنها دعوت می‌کنند که بسوی ایران بیایند، یکی از پیش خدمتهای امام نامه حضرت را به مدینه می‌برد که در پی آن نامه حضرت معصومه (س) همراه با کاروانی راهی ایران می‌شوند.طبق این نقل سرپرستی این کاروان23 نفره را«هارون بن موسی الکاظم(ع)»برادر حضرت معصومه (س) برعهده دارند.
این مدرس حوزه علمیه قم به دلیل دوم هجرت حضرت معصومه (س)، به سوی ایران اشاره کرد و ادامه داد: ممکن است دعوتی وجود نداشته باشد و انگیزه از هجرت به ایران، دیدار برادرشان حضرت رضا بوده باشد که آن حضرت به اکراه و اجبار توسط مامون به خراسان فراخوانده شده بودند و خواهرشان به امید دیدار برادر راهی این سفر شدند.

مسیرسفر
وی به مسیر مهاجرت حضرت معصومه(س) به ایران نیز اشاره و تصریح کرد: مسیر عبور حضرت معصومه(س) به ایران متفاوت از مسیری است که امام رضا(ع) در حرکت به سوی مرو طی کردند. زیرا مامون دستور داده بود امام رضا(ع) را از مسیر شهرهای بزرگ و شیعه نشین عبور ندهند، بلکه از مسیر فرعی و کناره ایشان را به مرو برسانند، به همین دلیل طبق نقل مشهور حضرت رضا(ع) از مسیر اهواز، بهبهان، ابرقو و محدوده شهر یزد، طبس فعلی و نیشابور به مرو آورده شدند که این مسیر برای مسافرانی که از عراق و حجاز راهی ایران می‌شوند، مسیر فرعی و غیر اصلی محسوب می‌شود در حالی که حضرت معصومه(س) مسیر مرکزی ایران یعنی اهواز، همدان، ساوه، قم و بعد هم مسیر منتهی به خراسان را برای سفر انتخاب کردند که البته به علت بیماری در ساوه از آنجا راهی قم شدند و بقیه مسیر توسط ایشان طی نشد.

بیماری حضرت در ساوه
احمدی با اشاره به این که هنگامی که حضرت معصومه(س) به ساوه رسیدند، برای ایشان بیماری سختی پیش آمد که باعث هجرت ایشان به سوی قم شد، اظهار داشت: طبق این نقل پس از بیماری سختی که برای حضرت حادث شد، ایشان از اطرافیان سوال کردند تا قم چقدر فاصله است؟، اطرافیان گفتند 10 فرسخ تا قم باقی مانده است.ایشان هم می‌فرمایند مرا به قم برسانید.
اما طبق نقل دیگری که اتفاقا این نقل به واقعیت هم نزدیک است این گونه است که وقتی اشعریان قم که مردمانی شیعه و ساکن قم بودند شنیدند که حضرت معصومه(س) در ساوه هستند، دور هم جمع شدند و پس از مشورتی که با هم داشتند، موسی خزرج یکی از بزرگان خود را برگزیدند تا به شهر ساوه رفته و حضرت معصومه(س) را به قم دعوت کند او نیز چنین کرد و از حضرت خواهش کرد که به قم بروند.
حضرت نیز دعوت او را پذیرفتند. موسی خزرج، عنان شتر حضرت معصومه(س) را گرفت و ایشان را بسوی قم حرکت داد. هنگامی که به قم رسیدند، در میدان میر این شهر منزلی برای آن حضرت در نظر گرفتند که این منزل هنوز هم در قم باقی و به بیت النور مشهور است. حضرت معصومه(س)17 روز در بیت النور زندگی و پس از آن رحلت کردند. پس از ارتحال حضرت معصومه(س)، شیعیان اشعری عهده‌دار کفن و دفن حضرت شدند و در مکانی به نام باغ بابلان حضرت را به خاک سپردند و سایبانی از حصیر بر مزار ایشان ساختند تا این که بعدها زینب دختر امام جواد(ع) به قم مهاجرت کرده و دستور دادند برای این بانوی مکرمه در قم بارگاه بسازند.
خود زینب هم بعدها که ارتحال کرد، در جوار حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد، چنان که چند تن دیگر از پیش خدمتان و فرزندان ائمه اطهار نیز بعدها در کنار حضرت معصومه(س) دفن شدند و قم به شهری مهم و با عظمت برای شیعیان تبدیل شد که به نظر می‌رسد امام هشتم(ع) به اهداف خود در فراخوانی خواهرشان به ایران دست یافتند.

جایگاه والای معنوی حضرت معصومه (س) نزداهل بیت (ع)
این تاریخ نگار به جایگاه معنوی ویژه حضرت معصومه (س) نزد اهل بیت اشاره کرد و با تاکید بر مقام والای معنوی آن حضرت، به ماجرایی در اثبات عظمت مقام علمی و معنوی ایشان اشاره کرد و گفت: در زمان حیات امام موسی کاظم(ع) عده‌ای از شیعیان به منظور پرسیدن سوالات خود راهی مدینه شدند تا سؤالات و شبهات خود را باایشان مطرح کنند، اما هنگامی که به این شهر رسیدند متوجه شدند که امام هفتم در سفر هستند، به همین دلیل سوالات خود را به بیت امام تحویل می‌دهند، هنوز آنها از شهر خارج نشده بودند که حضرت معصومه(س)جواب پرسشها را به آنها می‌دهند. این شیعیان هم پس از دریافت پاسخ‌ها رهسپار مقصد خود می‌شوند که در راه بازگشت و بین راه، امام موسی کاظم(ع) را ملاقات می‌کنند، حضرت وقتی پاسخ‌ها را مشاهده کردند، از دیدن جوابهای صحیح ایشان بسیار خوشحال شدند و فرمودند:«فداها ابوها»(پدرش فدایش شود).
امام رضا(ع) می‌فرمایند: هر کس مزار حضرت معصومه(س) را زیارت کند، مثل این است که مرا زیارت کرده است.

برکات این حضور
این مدرس حوزه علمیه قم به برکات و نتایج پربار هجرت معصومه(س) به ایران و بخصوص شهر قم اشاره و خاطرنشان کرد: به واسطه حضورحضرت معصومه(س) در قم، این شهر به مرکز نشر علوم و معارف اسلامی و شیعی تبدیل شده است. در جلد دوم کتاب سفینه البحار صفحه446 حدیثی از امام کاظم آمده است که ایشان در وصف شهر قم می‌فرمایند: «قم آشیانه اهل بیت و منزل شیعیان آل محمد است». که این جایگاه برجسته شهر قم از گذشته تا کنون به دلیل حضور بابرکت و تاثیرگذار حضرت معصومه(س) در این شهر است.

مشهد

کربلا

کاظمین

مکه

مدینه

قم

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha