بازار این شهر، یکی از قدیمی‌ترین و بزرگترین بازار در شرق میانه است. جایی که می‌شود زرگران، مسگران و صنعتگران را در محل کار تماشا کرد و در تمام روز از طریق مغازه‌ها که به فروش ظروف مسی و برنزی دست‌ساز، ظروف مینا و عتیقه، پارچه و بسیاری کالاهای دیگر مشغول هستند، در یک مجموعه تاریخی شاهد بود‌...
اصفهان که در دوران صفویه و سلجوقیه، اوج شکوفایی صنایع دستی را به خود دید، از همان زمان کانون صنایع دستی ایران نام گرفت؛ لقبی که همچنان آن را یدک می‌کشد، بی‌آنکه دیگر رنگ واقعیت داشته باشد. امروزه از میان 270‌نوع صنایع دستی اصفهان که در گذشته تولید می‌شد، تنها تولید 20‌نوع آن ادامه پیدا کرده است و میدان امام اصفهان هم که روزی مهد هنر و معماری و مرکز صنایع دستی کشور بود و جایی که در آن هنرمندان بسیاری از سراسر نقاط کشور و حتی جهان گرد هم آمده و با دستهایشان صنایعی خلق می‌کردند، امروز روزهای رکود و بی‌رونقی را پشت سر می‌گذارند.
اکنون بعضی از این مغازه‌های میدان در حال تغییر و تبدیل به مکان‌هایی دیگر هستند که ارزش هنرهای چند صد ساله این مرز و بوم را ندارند؛ زیرا با آمدن برخی صنایع دستی کشورهایی همچون هند، پاکستان و چین جایی برای فروش صنایع دستی ایرانی، آن‌هم در خانه خود نگذاشته‌اند.
امروز کمتر ایرانی پیدا می‌شود که در خانه‌اش از صنایع دستی استفاده کند. امروزه ظروف پیرکس و کریستال جای سفال را گرفته و رومیزی‌های آن‌چنانی جایگزین خاتم‌کاری اصفهان شده است. دیگر ردپایی از صنایع دستی در خانه‌ها دیده نمی‌شود.

هنرمندان در مرز ورشکستگی
رئیس اتحادیه صنایع دستی اصفهان می‌گوید: صنایع دستی امروز اصفهان در شأن اصفهان نیست و قدرت خرید مردم در اندازه خرید محصول باکیفیت نیست، بنابراین هنرمند از کیفیت کار می‌زند تا بتواند درصد فروش را افزایش دهد.
اما کارشناسان به یکی از راهکارهایی اشاره دارند که در شرایط فعلی از ورشکستگی صنعتگران جلوگیری کند و آن حضور در نمایشگاه‌های خارجی فرصتی است که کالاها با قیمت مناسب فروخته شود.
فیض‌الهی خواستار حمایت دولت در تهیه مواد اولیه صنایع دستی به هنرمندان اصفهانی و همچنین اعمال مدیریت واحد در این میدان شده و ادامه می‌دهد: مدیریت این میدان می‌تواند متشکل از نماینده‌ای از شهرداری اصفهان، میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان و دیگر ارگانهای مربوطه باشد.
صنایع دستی به آسانی قابلیت آموزش دارد و می‌تواند بیکاران را امیدوار کند. آموزش صنایع دستی در مدت یک‌ماه امکان‌پذیر است، به نحوی که فرد بتواند از کنار آن امرار معاش کند. وسایل قلم‌زنی بسیار ارزان است و شامل یک چکش و چند قلم می‌شود. به کارگاه نیازی ندارد و فرد می‌تواند بدون آنکه مزاحم همسایگان شود به کار خود در یک آپارتمان کوچک هم بپردازد. خلاصه اینکه تولید صنایع دستی مشکلی ندارد.
نایب رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنایع دستی کشور نیز در گفت‌وگو با قدس، مشکل اصلی صنایع دستی کشور در بخش تولید و صادرات را مدیریت دولتی دانست که نه تخصص و نه توجه خاصی دارد.
موسوی‌زاده شناسایی بازارهای هدف صنایع دستی را اولویت نخست این اتحادیه برشمرده و تصریح می‌کند: معرفی صنایع دستی به مردم کشورهای مختلف و اطلاع‌رسانی نمایشگاه‌‌های معتبر بین‌المللی در اولویت برنامه‌های اتحادیه قرار گرفته است.
رئیس اتحادیه صنایع دستی اصفهان که بیشتر مشکلات این صنعت و 25‌هزار شاغل آن را برآمده از ضعف مدیریتی می‌داند، می‌گوید: اکنون فقط 7هزار نفر از 25‌هزار هنرمند صنایع دستی اصفهان بیمه هستند و برای حل مشکلات فعالان این صنعت تاکنون بارها دست به دامان استاندار، سازمان میراث فرهنگی و رئیس‌جمهور شده‌ایم، اما نتیجه مطلوبی عایدمان نشده است.

دنیا دیگر مینای اصفهان را نمی‌پسندد
چندی پیش مسؤولان مهر اصالت برای برخی صنایع دادند، اما اکنون دنیا مینای اصفهان را که زمانی شهره جهان بود، نمی‌پسندد و دنبال استاندارد و نوآوری است، مهر اصالت به چه کار آنها می‌آید؟ آیا بهتر نیست دست‌اندرکاران به جای دادن مهر اصالت به برخی صنایع، هنرمند را با سلیقه بازار جهانی آشنا کنند.
فیض‌الهی می‌‌گوید: هنرمندان ما در حالی پس از ماه‌ها نامه‌نگاری و التماس و درخواست موفق به حضور در نمایشگاهی در خارج از کشور شدند که نه تنها هزینه رفت و برگشت و هتل و... برعهده خودشان بود، بلکه تازه آنجا متوجه شدند که چقدر از دنیا و سلیقه مردم دنیا فاصله دارند و در حالی که هیچ کدام از محصولشان به فروش نرفت، دست خالی و متضرر باز‌گشتند، بنابراین بازارهای هدف صادرات صنایع دستی هر چند سال یک‌بار باید به روز بازاریابی و بررسی شود تا متوجه شویم چه اتفاقاتی در جهان رخ داده است.
حسین سلجوقیان، استاد قلمزنی، پیرمرد 67‌ساله‌ای است که به گفته خود 55سال از عمر خویش را صرف هنر قلمزنی کرده است.
وی اظهار می‌دارد: صنایع دستی ما در طول 20سال گذشته نابود شد؛ زیرا هیچ حمایت و تشویقی انجام نشد؛ از سوی دیگر جنس خارجی نیز وارد کردند. مقدار زیادی از کالاهایی که امروزه در ویترین مغازه‌های میدان نقش جهان وجود دارد، خارجی است، کالاهای چین و پاکستان و هندوستان جایگزین کارهای ما شده است.
برای بیان وضعیت نابسامان صنایع دستی همین بس که بدانیم در کشور 245‌نوع صنایع دستی وجود دارد که 145‌نوع آن در حال انقراض است و تنها از 100‌نوع آن به صورت دست و پا شکسته بهره‌برداری می‌شود.

کم‌کاری از خودشان است
در همین حال معاون صنایع دستی و هنرهای سنتی استان اصفهان در واکنش به اظهار نظر رئیس اتحادیه صنایع دستی اصفهان با تأکید بر اینکه اداره کل صنایع دستی اصفهان در بحث فروش هیچ مسؤولیتی ندارد، می‌افزاید: اتحادیه صنایع دستی اصفهان که مسؤول این صنف است، در بحث فروش صنایع دستی هم متولی است، اما نه تنها تاکنون برای قیمت‌گذاری صنایع دستی هیچ اقدامی انجام نداده، بلکه کم‌کاری‌های زیادی نیز در این زمینه داشته است.
احمد ادیب، عرضه نکردن کالاهای تولیدی در بسته‌بندی‌های شکیل و مناسب، درج نشدن نام تولیدکنندگان روی محصول که سبب اطمینان خاطر خریدار شود و برگزار نکردن نمایشگاه را برخی کوتاهی‌های این اتحادیه عنوان می‌کند و بیان می‌کند: متأسفانه هنوز بسیاری از صنایع دستی اصفهان در داخل روزنامه یا پلاستیکهای سیاه‌رنگ بسته‌بندی و به خریدار عرضه می‌شود؛ ضمن اینکه محصولات نیز قیمت‌گذاری مشخصی ندارد.