در روایات متعدد ذکر شده است که نباید حتی به گناه فکر کرد، چرا که فکر گناه بدتر از خود گناه است، از جمله رسول خدا (ص) فرموده اند: «نیة المومن خیرٌ من عمله و نیةُ الفاجر شرٌّ مِن عَمَلِه؛ نیت مومن بهتر از عمل نیک او است، و نیت غیر مومن از عمل او بدتر است» (کنزالعمال؛ حدیث 7236) و در سخن دیگری امام صادق (ع) می فرمایند: «بنده ای در روز نیت می کند که وقتی شب فرا رسید، نماز شب بخواند، ولی شب فرا می رسد و خواب بر او غالب می گردد و می خوابد، خداوند نماز شب را در نامه اعمال او قرار می دهد، نَفَس چنین کسی تسبیح است و خواب او صدقه.» (بحارالانوار، ج70؛ 206)
که این روایات به زیبایی بیانگر تاثیر نیت بر عمل می باشد و حتی از حضرت عیسی (ع) نیز روایت شده است که ایشان در نصیحتی فرموده اند: «عده ای می گویند زنا نکنید؛ ولی من به شما می گویم حتی فکر آن را هم نکنید» (سفینة البحار، ج1؛ 560) اما راز این سخن حضرت عیسی (ع) بی تردید این می باشد که؛ نیت و فکر بد موجب تیرگی روح و روان خواهد شد، و چنان که نیت و فکر نیک، قلب را نورانی و کانون وجود را نورافشانی خواهد کرد. بر همین اساس، طبق روایت ذکر شده، وقتی که حضرت عیسی (ع) فرمودند: من می گویم حتی فکر زنا نکنید، این مطلب را با مثالی همراه نمودند به نحوی که بیان کردند:

«اگر شخصی در اتاق نقاشی شده و زیبایی، آتشی روشن کند، دود آن، اطاق نقاشی شده را دودآلود و سیاه خواهد کرد، اگر چه اطاق نسوخته؛ فکر زنا نیز، زیبایی چهره معنوی انسان را تیره و تار می کند، اگر چه آن چهره را از بین نمی برد».

بر همین اساس حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) نیز فرموده اند: «حُسن النیة من سلامه الطویَّة؛ حسن نیت، دلیل پاکی روح و روان است»، (غرر الحکم، ج1؛ 376) که به وضوح فهمیده می شود که اکثر گرفتاری های روحی و تیرگی های سیرت افراد، گاه به نیات آن ها و فکرهای گناه آلود آن ها بازمی گردد، هر چند هیچ گاه مرتکب آن گناه نگردند!