به گزارش فارس، با اعطای نشان درجه یک هنری از سوی رئیس جمهور به دو هنرمند کشورمان «اکبر عبدی» و «داریوش ارجمند» و در ادامه اعطای مدرک درجه یک هنری به 113 هنرمند و نویسنده و شاعر شائبه‌های گوناگونی را در راستای نحوه انتخاب و حتی چگونگی اعطای درجه در مجامع هنری پیش آمد.

در این گزارش سعی می‌شود به صورت اجمالی نگاهی به طرح کرامت، مستمری بگیران و ارائه درجه هنری انجام شود.

* اعطای درجه و مدرک هنری چگونه انجام می‌شود؟

آئین‌نامه‌ مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی بنام «آئین‌نامه شورای ارزشیابی هنرمندان نویسندگان و شاعران» در کشور وجود دارد، این آئین نامه در جلسه پانصد و شصت و نهم شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورخ 21/7/84 تصویب شد. البته این آئین نامه پیش از این مصوب شده بود، اما به منظور ارزش‌گذاری به تخصص و تجربه و پاسداشت شان و منزلت هنرمندان نویسندگان و شاعران کشور اعم از شاغل و غیر شاغل در دستگاه‌های دولتی این شورا تشکیل شد. نویسندگانی که مورد ارزیابی قرار می‌گیرند، شامل داستان نویسان، نظریه‌پردازان ادبیات داستانی و مترجمان ادبیات داستانی هستند، البته در حوزه هنری و سینمایی هم نمایش‌نامه نویسان و فیلمنامه نویسان مشمول این مصوبه قرار می‌گیرند.

اعضای این شورا متشکل از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا نماینده تام‌الاختیار، نماینده وزارت علوم تحقیقات و فن‌آوری و نماینده سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و معاونت بر نظارت راهبردی، نماینده فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران و دو نفر از اساتید برجسته ادبی یا هنری به پیشنهاد شورای ارزشیابی و تصویب شورای هنر شورای عالی انقلاب فرهنگی هستند. رئیس این شورا وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و نماینده دائمی او است، انتخاب دبیر این شورا بر عهده وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

البته برخی از نویسندگان و هنرمندانی که در قید حیات نیستند نیز مشمول این طرح شده و خانواده‌هاشان می‌توانند از مزایای طرح را با توجه به ضوابط دریافت کنند.

کمیته‌های تخصصی در این راستا فعالیت می‌کنند تا فعالیت‌ها و آثار هنرمندان نویسندگان و شاعران را دقیق ارزیابی کنند، این کمیته‌ها در شش حوزه تخصصی؛ سینما و تلویزیون، هنرهای نمایشی، تئاتر، هنرهای تجسمی شامل (نقاشی، ارتباط تصویری، عکاسی، مجسمه سازی، طراحی صحنه و دکور، معماری)، هنرهای ملی سنتی، موسیقی، ادبیات داستانی و شعر است؛ موارد برشمرده کمیته‌های زیر مجموعه و تخصصی هستند.

ضوابط ارزش‌گذاری: ارزش‌گذاری فعالیت‌های هنرمندان و نویسندگان و شاعران حداکثر در 5 درجه صورت خواهد گرفت، لوح‌های این افراد پس از تایید اعضای شورای ارزشیابی به امضای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌رسد.

این ارزشیابی و امتیازات در دستگاه‌های دولتی انجام و به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال می‌شود، در شورای عالی انقلاب فرهنگی بر اساس جداول امتیاز بندی شده به هر فرد امتیازهایی تعلق می‌گیرد.

معاونت نظارت و منابع انسانی (سازمان امور اداری و استخدامی سابق) درجه تعیین شده را ملاک تعیین فرد در رتبه استخدامی و ارتقاء هنر قرار خواهد داد.

جمهوری اسلامی ایران برای حمایت از هنرمندان، دو طرح «تکریم هنرمندان پیشکسوت» و طرح «کمک مستمری به هنرمندان معمر و از کار افتاده» را در حال انجام دارد.

* «تکریم هنرمندان پیشکسوت» ؛ هنرمندان بالای 60 سال سن

«تکریم هنرمندان پیشکسوت» مربوط به همه هنرمندان دولتی و غیر دولتی شاغل و غیر شاغل، از کار افتاده و مشغول کار است، تنها شرط این طرح داشتن 60 سال به بالاست. افراد مشمول این طرح حدود 180 هزار تومان دریافت می‌کنند.

افراد پیشکسوت باید گواهینامه آموزشی دوره‌های آموزشی مرتبط با رشته تخصصی را داشته باشند، نمونه‌ای از مطالب منتشر شده در نشریات تخصصی را باید در پرونده قرار دهند، همچنین این افراد باید مسئولیت تخصصی در رویدادها داشته باشد، مثلا داوری جشنواره‌های داخلی، خارجی، دبیری جشنواره‌های ملی و بین‌المللی، عضویت در تشکل‌های تخصصی و....

اسناد برخورداری هنرمند اعم از لوح‌ها، تقدیر نامه‌ها، نشان‌ها، دریافت درجات افتخار، نمونه آثار مکتوب در داخل و خارج به زبان‌های مختلف در قالب نمایه، نشریه، کتاب، تالیف، ترجمه، گردآوری، تصحیح، ویراستاری، کپی اسناد تدریس، ارائه نمونه برجسته‌ترین آثار جهت ارزیابی و... تماما باید ارائه شوند.

* خانواده هنرمندانی که در قید حیات نیستند مشمول طرح می‌شوند

این طرح به این دلیل که افراد بالای 60 سال را شامل می‌شود، افراد بازنشسته فیش حقوقی خود را باید ارائه دهند؛ هنرمندانی که در قید حیات نیستند، در صورتی شامل «طرح تکریم» و «مستمری» قرار می‌گیرند که علاوه بر داشتن شرایط مذکور، همسرشان در قید حیات باشند، در غیر اینصورت فرزندان پسر زیر 18 سال سن و فرزندان دختر غیر متاهل می‌توانند درخواست استفاده از این دو طرح را بر اساس مستندات خود ارائه دهند.

* طرح «کمک مستمری به هنرمندان معمر و از کار افتاده»

توضیحاتی پیرامون طرح «کمک مستمری به هنرمندان معمر و از کار افتاده»؛ نظر به رسالت و مسئولیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و حمایت از پدیدآورندگان آثار فرهنگی و هنری، ایرانی و اسلامی و در جهت قدردانی از خدمات ارزنده هنرمندان، این مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی و قوانین وزارت ارشاد در حمایت از هنرمندان اجرا می‌شود تا کمک مستمری به هنرمندان از کار افتاده و بازماندگانشان پرداخت شود.

در این طرح افرادی از کار افتاده خوانده می‌شوند که، بنا بر دلایلی از قبیل کهولت سن، عائله مندی، بیماری، از کار افتادگی، نیاز اقتصادی قادر به تامین حداقل معاش خود نباشند، این طرح شرط سنی هم ندارد و یک بند دارد و آن این که الزاما افراد نباید کارمند دولت باشند و از مکان دیگری مستمری بگیرند.

در طرح «کمک مستمری به هنرمندان معمر و از کار افتاده» افراد مشمول آن ماهانه حدود 120 هزار تومان دریافت می‌کنند؛ این طرح مصوبه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را دارد و اعتبارات آن نیز در بودجه این وزارتخانه پیش‌بینی می‌شود.

* دولت نهم و دهم از سال 84 تا 92/ تعداد هنرمندان مشمول دو طرح

در دولت محمود احمدی‌نژاد و از سال 1384 در طرح تکریم هنرمندان، پیشکسوت مجموعا 30 نفر مشمول بوده‌اند، البته این 30 نفر از سوی معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تحت حمایت قرار گرفته‌اند، چرا که هر معاونت فعالیتی جداگانه دارد.

بر اساس این گزارش، 90 نفر مشمول «کمک مستمری به هنرمندان معمر و از کار افتاده» شده‌اند، 74 نفر هم طی این هشت سال درجه هنری دریافت کرده‌اند.

معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به 20 نفر درجه یک هنری، 25 نفر درجه دو هنری، 23 نفر درجه سه، 3 نفر درجه چهار و 3 نفر هم درجه پنج دریافت کرده‌اند.

گواهی‌نامه درجه یک هنری معادل مدرک دکتری و گواهی‌نامه درجه دو هنری معادل مدرک تحصیلی فوق‌لیسانس است. گواهی‌نامه درجه پنج معادل مدرک دیپلم است.

گفتنی است، هفته گذشته با حضور رئیس جمهور محمود احمدی‌نژاد دو نویسنده و 8 شاعر مدرک درجه یک هنری دریافت کردند.