تظاهرات مردم ایران تقریباً از همان روز استعفای مصدق 28/4/1331 با شدت بی سابقه و بی مانندی گسترش یافت و در پی آن آیت الله کاشانی که شرایط را به خوبی درک کرده بود و از خطراتی که کشور با آن مواجه بود، به خوبی آگاهی داشت، عصر شنبه 28 تیر با وجود خیل خبرنگاران داخلی و خارجی که برای مصاحبه با ایشان هجوم آورده بودند، اعلامیه ی خود را که به «قوام برانداز» معروف شد قرائت نمودند که متن کامل آن بدین شرح بود.
«بسم الله الرحمن الرحیم
برادران عزیز:
پس از سلام، یک عمر فداکاری و خدمتگزاری مرا در راه دین و ملت همه کس می داند و بر عموم برادران ایمانی و ایرانی و بلکه دنیای مسلمان واضح و آشکار گردیده است که جز عظمت دین و رفاه و آسایش مسلمین و براندختن ریشه ظلم و فساد و کین و استعمار نظری نداشته و ندارم. کوشش من و شما برادران مسلمان در قطع ریشه استعمار و برانداختن مظاهر و آثار استعمار با عنایات پروردگار می رفت که نتیجه قطعی خود را بخشیده و ایران را برای همیشه از شر اجانب نجات بخشد ولی سیاستی که قرون متمادی دولت های مزدور را بر سر کار می آورد بالاخره حکومت دکتر مصدق را که بزرگترین سد راه جنایت خود می دانست برکنار و درصدد برآمد عنصری را که در دامان دیکتاتوری و استبداد پرورش یافته و تاریخ حیات او پر از خیانت و ظلم و جور است و بارها امتحان خود را داده و دادگاه ملی حکم مرگ و قطع حیات سیاسی او را صادر کرده است برای سومین بار بر مسند خدمتگزاران واقعی گمارد.
من نمی خواهم درباره عدم صلاحیت احمد قوام بیش از این سخنی گفته باشم اما اعلامیه ایشان در نخستین روز این زمامداری بخوبی نشان می دهد که چگونه بیگانگان درصددند که به وسیله ایشان تیشه بر ریشه دین و آزادی و استقلال مملکت زده و بار دیگر زنجیر اسارت را به گردن ملت مسلمان بیاندازند.
توطئه تفکیک دین از سیاست که قرون متمادی سرلوحه برنامه انگلیسی ها بوده و از همین راه ملت مسلمان را از دخالت در سرنوشت و امور دینی و دنیوی باز می داشته است، امروز سرلوحه برنامه این مرد جاه طلب قرار گرفته است.
احمد قوام باید بداند که در سرزمینی که مردم رنجدیده آن پس از سال ها رنج و تعب شانه از زیر بار دیکتاتوری بیرون کشیده اند نباید رسماً اختناق افکار و عقاید را اعلام و مردم را به اعدام دسته جمعی تهدید نماید. من صریحاً می گویم که بر عموم برادران مسلمان لازم است که در اره این جهاد اکبر کمر همت بربسته و برای آخرین مرتبه به صاحبان سیاست استعمار ثابت کنند تلاش آن ها در به دست آوردن قدرت و سیطره گذشته محال است و ملت مسلمان ایران به هیچیک از بیگانگان اجازه نخواهد داد که به دست مزدوران آزمایش شده استقلال آن ها پایمال و نام با عظمت و پرافتخاری را که ملت ایران در اثر مبارزه مقدس خود به دست آورده است مبدل به ذلت و سرشکستگی شود.
در خاتمه از عموم هموطنان عزیزم که در گوشه و کنار در مرکز و شهرستان ها برای اعتلای دین مبین خاتم النبیین و استقلال و آزادی ملت ایران همت گماشته اند صمیمانه تشکر نموده موفقیت و پیروزی نهایی آن ها را از خداوند متعال خواستارم.
                                                                       والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته- سیدابوالقاسم کاشانی»

از سوی دیگر، چون احتمال می رفت دولت برای مقابله با تظاهرات مردم به نیروی نظامی متوسل شود، آیت الله کاشانی اعلامیه ای نیز خطاب به قوای نظامی صادر نمود:
«سربازان عزیز شما گرامی ترین افراد کشورید و این عزت شما در گرو خدمات صادقانه شما به مملکت و ملت و دین است و هر قدر استقلال بیشتر و محکمتر باشد قدر و ارزش شما بیشتر خواهد بود بگذارید خدا و ملت از شما خشنود باشد زیرا امروز جنگ و جدال بین دو صف حق و باطل است. اعمال احمد قوام که تنها برای جاه طلبی و برگشت انگلیسی ها و استعمار است نباید به دست شما انجام و شما را در مقابل خون ها و حق کشی ها مسؤول کند.»

منابع:
1- دهنوی، م. مجموعه پیام های آیت الله کاشانی، ج 2.
2- عباسی، محمد. تاریخ انقلاب ایران.
3- مهدوی، منصور. فراز و فرود زندگی دکتر محمد مصدق، ج 2.
*پایگاه اطلاع رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی.