تحولات منطقه

مریم زنگنه - شاید به اشتباه برخی از ما فکر کنیم در ماه مبارک رمضان همین که سحر بیدار شویم و سحری بخوریم ودر طول روز دیگر نه غذایی بخوریم و نه آبی بنوشیم روزه دار واقعی هستیم، ...

«حق الناس» قطعه مهم پازل اخلاق اسلامی است
زمان مطالعه: ۱ دقیقه

ولی در کل روز همان رفتار همیشگی، همان دروغ ها، همان تهمت ها و همان آزار و اذیت نا خواسته بر مردم را داریم.مثلا افطار می‌شود دلمان می‌خواهد زودتر به منزل برسیم وبرایمان مهم نیست چگونه با رانندگی بد دیگران را ذیت می‌کنیم و یا در صف نان ایستاده ایم و رعایت حقوق دیگران را نمی‌کنیم. جنس می‌فروشیم، قسم دروغ می‌خوریم، خلاصه همه کار می‌کنیم فقط غذا نمی‌خوریم و می‌گوییم روزه هستیم در حالی‌که روزه داری آدابی دارد و مهمترین این آداب احترام گذاشتن به حقوق دیگران است.


فرصتی برای اصلاح الگو های اخلاقی
حجت الاسلام محمد رضا درانی استاد حوزه و دانشگاه در خصوص رعایت اخلاق در فرد روزه‌دار به خبرنگار ما می‌گوید: پذیرش مسؤولیت های اجتماعی از اهداف تکالیف دینی است. اسلام یدا... را با جماعت می‌داند و ما را از فردگرایی منع می‌کند. تکالیف دینی بی ارتباط با جمع نیست، حتی تکالیف فردی انسان را ناگزیر از اجتماعی بودن می‌کند، چون مناسبات فردی بدون مناسبات اجتماعی امکان پذیر نیست.
وی می‌افزاید:اسلام به عنوان اصلح زیر بنای جامعه، فرد را به خود سازی دعوت می‌کند.در این بین تکالیف دینی می‌خواهد یک انسان اجتماعی بار بیاورد که سرتاسر زندگی اش با مسؤولیت پذیری اجتماعی باشد. بنابراین هدف اصلی از تکالیف دینی این است که انسان افزون بر خودسازی یک جامعه سالم هم داشته باشد.روزه یک تمرین هست و کلاس پذیرش برخی مسؤولیت های فردی و اجتماعی است که در طول ماه روزه گرفتن آنها را یاد می‌گیرد .
وی می‌گوید: نکته حایز اهمیت این است که دین صرفا و الزاما معنویت نیست، یک بخشی از دین معنویت است، اگر ما دین را الزاما و صرفا معنویت تام بدانیم کاربردهای اجتماعی دین را از بین می‌بریم در حالی‌که دین کلاس زندگی است، صرف معنویت نیست. بنابراین در روایات مختلف وقتی ما مفهوم ظلم را بررسی می‌کنیم می‌بینیم که فرمودند یکی از بالاترین ظلم ها ،ظلم در حق مردم است.
وی می‌گوید: تعبیر حق الناس به عنوان یکی از تعابیر بسیار مهم در تعالیم دینی ما است، بنابراین وقتی می‌گویند ظلم بر نفس منظور گناهانی است که به ظلم بر مردم منجر نشود، برخی از گناهان هست که گناهان شخصی است و ممکن است خداوند این گناهان شخصی را ببخشد، اما برخی گناهان که از آنها به عنوان حق الناس تعبیر می‌شود باید صاحب حق از آنها بگذرد که خداوند از آنها بگذرد و توبه را بپذیرد .حق ا... با توبه پذیرفته می‌شود، اما توبه حق الناس احقاق حقوق و جلب رضایت صاحبان حق هست که بدون رضایت پذیرش صاحبان حق امکان گذشتن از آن گناهان نیست.
وی خاطر نشان می‌کند: در بین همه عبادات روزه به عنوان یکی از مهمترین و جالب ترین مباحث عبادی ما است که صرفا یک بحث و یا یک عبادت فردی محسوب نمی شود.اگر نماز یک عبادت فردی است و برای یک شخص و مربوط به شخص خودش می‌شود، روزه یک بحث اجتماعی است.از اهداف مهم روزه این است که با گرسنگی و تشنگی روزه به یاد گرسنگی و تشنگی کسانی بیفتیم که امکان دسترسی به غذا ندارند، این تمرینی است که در دوران روزه داری تمرین می‌کند .در نهایت می‌بینیم روزه تمرینی برای پذیرش برخی مسؤولیت های اجتماعی است نکته قابل توجه این است که در روایت می‌فرمایند چه بسیار کسانی هستند که از روزه داری خودشان بهره ای جز گرسنگی و تشنگی نمی برند .محدود کردن روزه به نخوردن و نیاشامیدن هدف اصلی روزه نیست. همان‌طور که پرنده برای پرواز به دو بال نیاز دارد تا به اوج آسمان برسد، پس انسان هم به دو بال مثبت و منفی نیاز دارد تا به اوج معنویت برسد.
بال مثبت انجام واجبات است و بال منفی ترک محرمات است. آنچه در شرع مقدس اسلام نهی شده است شامل این می‌شود که معنای تقوا فقط این نیست که انسان فقط گناه نکند، بلکه باید بال مثبت را هم فراهم کند. بدان معنا اگر کسی گناه نکرد، اما نماز هم نخواند و روزه هم نگرفت و خمس نداد و جهاد نکرد آیا او انسان متقی و پرهیزگاری است ؟ خیر!
وی می‌گوید: اگر فردی حق الناس را رعایت نکند حتما حق ا... را در برخی جا ها رعایت نمی کند. در برخی مسایل مادی و یا مسایلی مثل آبرو، حق الناس بر حق ا... مقدم است، بنابراین ما باید خیلی مواظب باشیم. مثلا فردی روزه دار است و نزدیک افطار است، اما ماشینش را طوری پارک می‌کند که راه مردم بسته می‌شود آیا متوجه هست دارد بخشی از حقوق مردم را نادیده می‌گیرد؟ بنابراین این نیست که فقط ما با نخوردن و نیاشامیدن و انجام ندادن برخی گناهان بگوییم روزه دار هستیم .ما باید مراقب تضییع حقوق مردم باشیم . چون راه رفع آن ادای حقوق مردم و خشنود کردن آنها است. این مساله خیلی اهمیت دارد .آیا وقتی ما توبه می‌کنیم حقوق مردم را هم رعایت می‌کنیم؟ بنابراین با روزه گرفتن باید مسؤولیت‌های اجتماعی را هم که به ما محول شده است بپذیریم .مردم باید به حقوق مردم حساسیت داشته باشند و آدم متدین باید به مال و حقوق مردم احترام بگذارد و به اندازه ای باید باشد که مسؤولیت خودش را در قبال مردم بپذیرد .
وی می‌گوید:خداوند غفار و بخشنده است از نظر فرهنگ اسلامی درهای لطف خداوند به روی بندگان در هر شرایطی باز است.قرآن کریم می‌فرماید بگو ای بندگان من که بر خود ستم کرده اید از رحمت خداوند نا امید نباشید که خداوند تمام گناهان شما را می‌بخشد، بنابراین همه گناهان بخشیده می‌شود، اما از آنجا که خداوند حکیم است هیچ کاری را بدون قید و شرط انجام نمی دهد بنده گنهکار وقتی مورد بخشش خداوند قرار می‌گیرد که آمادگی های لازم راداشته باشد، اول از همه اینکه با تمام وجود خواهان دگرگونی و توبه در وجود خودش باشد و پس از بازگشت از توبه اعمال صالح انجام دهد و پایه های ایمانش را قوی کند و اگر حقی بر گردنش است به همان اندازه به صاحب حق برگرداند.مثلا غیبت کرده باید طلب حلالیت کند، بنابراین پذیرش توبه صرفا این نیست که خداوند توبه بندگان را بپذیرد بلکه آن فرد باید حقوقی را که بر گردنش است از جانب مردم آنها را هم رعایت کند.امیدوارم بتوانیم با روزه داری درست تکالیف دینی خود را بشناسیم.


کاهش قند خون سبب بدخلقی می‌شود
دکتر علی شیخ الاسلامی متخصص روان‌شناسی و پزشک عمومی به خبرنگار ما می‌گوید: وقتی کسی روزه می‌گیرد در پایان روز قند خونش افت می‌کند و تحریک پذیر می‌شود و به دنبال این است که به گونه ای از شرایط نامساعدی که در آن قرار گرفته است فرار کند، مثلا اگر گرم است و در ترافیک خیابان گرفتار شده سعی می‌کند از آن فرار کند.
وی می‌افزاید: چنین افرادی باید برنامه ریزی داشته باشند تا بتوانند با نظم دادن درست به کار هایشان طوری در سطح شهر رفت و آمد کنند که با ترافیک تداخل پیدا نکنند. همچنین در برنامه سحری خود از غذا هایی استفاده کنند که زیاد سنگین نباشد، زیرا بدن انسان برای هضم غذای سنگین قند مصرف می‌کند و همین مساله سبب افت و کاهش قند خون و در نتیجه بد خلقی فرد روزه دار می‌شود.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha