روش محروم کردن موقتی

این روش بدین معناست که کودک را از یک فعالیت یا موقعیت محروم کنید تا نتواند مورد توجه قرار بگیرد و تمجید شود. این روش اگر به طور صحیح مورد استفاده قرار بگیرد می تواند بسیار مؤثر باشد. این روش بخصوص هنگامی بهترین اثر را دارد که کودک حس کند که دارد چیز با ارزشی را از دست می دهد.
یکی از بهترین روش ها برای تنبیه کودک جدا کردن یا اخراج کودک از محیطی است که به آن علاقه دارد البته این روش شرایطی دارد که در ذیل به آن می پردازیم:
1- محل اخراج کردن را به دقت انتخاب کنید. محل اخراج شدن باید خسته کننده باشد (البته نه تاریک و ترسناک باشد. هر مکان امنی در خانه که سرگرم کننده نباشد برای این کار مناسب است).
2- دلایل محرومیت را برای کودک بیان کنید. ابتدا فقط برای یک رفتار ناپسند از این روش استفاده کنید و وقتی آن رفتار اصلاح شد از محروم کردن برای اصلاح رفتار دیگر استفاده کنید. اگر در یک زمان کودک را برای رفتار های ناپسند متعددش تنبیه کنید ،کودک گیج می شود و نمی تواند علت اصلی این تنبیه را در یابد. محروم کردن مانند هر روش تنبیهی دیگر در اثر تکرار کم اثر می شود.
3- مدت زمان محرومیت را بر حسب سن کودک تعیین کنید. معمولاً یک محرومیت کوتاه مدت در حد چند دقیقه خیلی مؤثرتر است. دکتر وانس هال معتقد است: یک کودک را می توان در ازای هر سال از سنش یک دقیقه اخراج کرد. توجه داشته باشید برای یک کودک همین زمان های کوتاه هم طولانی هستند.
4- در صورت مقاومت بر شمار دقایق بیفزایید. اگر در محروم کردن کودک یا نگه داشتن او در محل اخراج مشکلی پیدا کردید، در ازای هر گونه مقاومت یک دقیقه به زمان اخراج اضافه کنید. اگر بدون اجازه شما از آن مکان خارج شد در اولین فرصت او را بر گردانید و یک دقیقه دیگر نیز به مجازاتش بیفزایید. در مجموع بیش از 3 دقیقه به مجازات او اضافه نکنید، زیرا در این صورت مجازات تأثیر دلخواه را نخواهد داشت.
5- در صورت مقاومت کمی عصبانیت به خرج دهید. اغلب گفتن این که عصبانی هستید مقاومت کودک را در هم می شکند.
6- از یک تا یمر استفاده کنید. به کودک بگویید وقتی صدای تایمر را شنیدی می توانی از اتاقت بیایی بیرون به شرط آنکه آرام باشی. منتظر بمانید تا کودک خودش را کنترل کند و منتظر به پایان رسیدن زمان مورد نظر باشید.
7- نگذارید دوره محروم شدن راهی برای دور ماندن از مسؤولیتها باشد. پس از به پایان رسیدن زمان محرومیت از کودک بخواهید کاری را که قبل از مجازات باید انجام می داد ،انجام دهد یا رفتار مناسبی نشان دهد. اگر با شما همکاری کرد به گرمی او را تحسین کنید.
8- تنبیه را با موقعیت سنی کودک تطبیق دهید. روش محروم کردن به عنوان یک روش تنبیهی نه تنها برای کودکان خردسال بلکه در کودکان بزرگتر و نوجوانان نیز تأثیر زیادی دارد، برای آنها نیز زمان اخراج یا محروم شدن از یک فعالیت بهتر است کوتاه باشد. وقتی زمان اخراج کوتاه باشد ،کودک احساس می کند که تنبیه منصفانه است.

روش تصحیح بیش از حد

در این روش از پیامدهای طبیعی برای شکستن عادات ناپسند و آموزش رفتارهای مناسب به طور همزمان استفاده می کنیم. تصحیح بیش از حد روش مؤثرتری به جای تنبیه بدنی ،فریاد زدن و سرزنش کردن کودک یا انواع دیگر تنبیه برای تغییر رفتارهای نا شایست محسوب می شود.دکتر اکرمی نژاد، روانپزشک در ادامه مبحث تربیت ادامه داد: این روش برای رفتار های آزار دهنده شایع و عادت عصبی جدی تر یا حتی رفتار های نا هنجار بسیار مؤثر است.
بر اساس این روش از کودک می خواهید رفتار نا شایست خود را اصلاح کند و در انجام این تکلیف بکوشد. تأکید و اصرار بر جبران رفتار نا بهنجار مانند یک پاد زهر عمل می کند به طوری که کودک دیگر نمی خواهد آن رفتار ناپسند را مرتکب شود. باید مقاومت،گریه و بد اخلاقی کودک را تا به آخر نادیده بگیرید.

مراحل روش تصحیح بیش از حد

- کودک را وادار کنید تا اشتباه خود را جبران کند.
- کودک را مجبور کنید تا روی رفتارهای مثبت تمرین کند.
- جلسات تمرین را زیر نظر بگیرید.
- در صورت لزوم از هدایت دستی استفاده کنید.
- حرف شنوی کودک را بستایید و آن را تقویت کنید.
- در برابر خواسته های کودکی که می خواهد تکلیفش را برایش انجام دهید، مقاومت کنید.