با توجه به اهمیت میان وعدههایی که مصرف آن برای دانش آموزان لازم و در رشد جسمی و آرامش روحی آنان موثر است و نقش بوفههای مدارس به عنوان عرضه کننده مواد غذایی، باید دید چه تدابیری از سوی آموزش و پرورش اندیشیده شده تا این واحدها به بهترین شکل، وظیفه خود را انجام دهند.
گزارشگر ما در گفتوگو با مدیران ارشد ادارات کل، مدیران، معاونان، معلمان و اولیا به واکاوی این مسأله در چند استان کشور پرداخته است. خواندن این گزارش بدون شک، پرسشهای تازهای درباره چگونگی اداره «بوفههای مدارس» و حاشیههای آن مطرح میکند. پرسشهایی مانند اینکه آیا این بوفهها به منبعی برای درآمد در برخی مدارس تبدیل شده است؟
اداره بوفه مدرسه توسط دانشآموزان
یکی از معلمان مدارس شازند (اراک) میگوید: بوفه مدرسه در این شهر توسط مدیران مدارس اداره میشود و درآمد آن در اختیار مدیر مدرسه قرار میگیرد. وی میافزاید: البته در برخی مدارس این بوفهها توسط دانش آموزان یا سرایدار مدرسه اداره میشود.
دبیر ریاضی مدارس زرین شهر و فولادشهر (اصفهان) نیز از اداره کردن بوفه مدارس توسط دانش آموزان و در برخی مدارس توسط سرایدار و گاهی به صورت مشترک بین یکی از دبیران و سرایدار خبر میدهد.
وی میگوید: در سال تحصیلی گذشته فلافل و ساندویچ هم در یکی از هنرستانها به فروش میرسید که امسال این مورد دیده نشده است.
اما یکی از فرهنگیان ناحیه ۲ رشت با اشاره به اینکه حاضر به مصاحبه نیست، میگوید: ممکن است برای ما از سوی آموزش و پرورش مشکل ایجاد شود!
همچنین رئیس اداره تکنولوژی و گروههای آموزشی متوسطه استان مازندران، از وضعیت بوفههای مدارس اظهار بیاطلاعی میکند.
بوفه در اختیار مدیر است!
جمالی از شهرستان فردوس (خراسان جنوبی) میگوید: بوفه در اختیار مدیر مدرسه است و مربی بهداشت مدرسه نیز بر عرضه مواد غذایی نظارت دارد.
دبیر علوم تجربی دبیرستانهای قرچک (تهران) ابراز میدارد: خوراکیهای مجاز و سالم در بوفه بیشتر مدارس توزیع میشود و در یکی از مدارسی که مشغول تدریس هستم، قسمتی از درآمد بوفه صرف تهیه صبحانه برای معلمان میشود و مابقی در اختیار خدمتگزار مدرسه قرار میگیرد.
یکی دیگر از فرهنگیان قرچکی میگوید: قسمتی از درآمد بوفه مدرسه فرزندم به ارایه بن رایگان خوراکی از محل بوفه مدرسه اختصاص دارد و این بنها به مناسبتهای مختلف از جمله مسابقات مقالهنویسی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در اختیار آنان قرار میگیرد و دانش آموزان میتوانند، بدون محدودیت زمانی و با دریافت چند بن هر موقع که بخواهند، از بوفه خرید کنند.
اداره مدرسه از سود بوفه
معاون آموزشی یکی از مدارس اسفراین (خراسان شمالی) از اداره مدرسه به کمک درآمد حاصل از بوفه سخن میگوید و میافزاید: به دلیل اینکه عملاً سرانه مدرسه جوابگوی هزینههای مدرسه نیست، تصمیم گرفتیم از درآمد حاصل از فروش بوفه که توسط سرایدار و دانش آموزان اداره میشود، این کمبود را جبران کنیم.
مدیر یک مدرسه ابتدایی در شهر شیروان (خراسان شمالی) میگوید: سرایدار مدرسه بوفه را اداره میکند و سود حاصله به صورت ۶۰-۴۰ یا ۵۰-۵۰ بین سرایدار و مدیر تقسیم میشود.
وی میافزاید: هیچ نظارت جدی بر بوفه مدارس این شهر اعمال نمیشود، مگر مدارس خاصی که اداره آموزش و پرورش توجه بیشتری به آنها دارد.
معاون عمومی یکی ازمجتمعهای آموزشی در منطقه ششتمد سبزوار از اداره بوفه توسط دانش آموزان و سرایدار مدرسه میگوید و اظهار میدارد: تاکنون هیچ مسؤولی برای کنترل و نظارت بر بوفه این مجتمع مراجعه نکرده است.
دبیر هنرستان طالقانی تربت حیدریه نیز میگوید: سالهای قبل اتحادیه انجمن اسلامی به ثبت رسیده و بوفه مدرسه توسط انجمن اسلامی مدرسه اداره میشد. سال قبل همبرگر و سوسیس هم از بازار برای فروش در بوفه هنرستان عرضه میشد.
یکی دیگر از فرهنگیان این شهرستان میگوید: مدرسه ابتدایی شاهد این شهرستان بوفه ندارد، لطفاً از مسؤولان سؤال کنید اگر به هر دلیلی یک روز من برای فرزندم چاشت نگذارم، تکلیف چیست؟ آیا فرزند من باید تا ظهر گرسنه بماند؟
مدیر یکی از مدارس تبادکان (خراسان رضوی) میگوید: به علت اینکه مدرسه ما روستایی است و جای مناسب برای نگهداری مواد غذایی ندارد، در مدرسه بوفه نداریم. ولی با کمک چند خیّر هفتهای دو بار عدسی بین دانش آموزان توزیع میکنیم.
حق نداریم از هر شرکتی خرید کنیم
مدیر یکی از دبستانهای ناحیه ۶ مشهد اظهار میکند: طبق بخشنامه ارسالی از اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی هرگونه خرید برای بوفه مدارس باید از شرکتهای معرفی شده از سوی اداره آموزش و پرورش انجام پذیرد، در غیر این صورت تخلف محسوب میشود.
یکی از مدیران مدارس نواحی مشهد میگوید: سالهای قبل ما درآمد خوبی از بوفه مدارس داشتیم. به عنوان مثال در خرید برخی اقلام که مجاز و بهداشتی هم بود، بین ۳۰ تا ۴۰ درصد سود عاید مدرسه میشد و ما از محل همین درآمد مدرسه را میچرخاندیم و فشار کمتری روی ما و اولیا میآمد.
مدیر دیگری از ناحیه ۷ مشهد از بخشنامه جدید برای بوفه مدارس ابراز ناراحتی میکند و میگوید: جنسهایی را که باید از شرکتهای معرفی شده بخریم، برای ما گران تمام میشود و سود قابل توجهی ندارد. بسیاری از جنسها کیفیت خوبی ندارد و بچهها حاضر به خرید نیستند. به عنوان مثال آبمیوهای را از شرکت دیگری میخریم ۷۰۰ تومان و ۸۰۰ تومان میفروشیم. بعد شرکت طرف قرارداد آموزش و پرورش همان آبمیوه را ۸۰۰ تومان به ما میدهد و میگوید هزار تومان بفروشید! این کار منصفانه نیست.
فقط اشانتیون میگیریم
برای آگاهی بیشتر از کم و کیف نظارت و نحوه عملکرد بوفههای مدارس به سراغ کارشناسان مربوطه میرویم.
مالک اشرفی رئیس سازمان دانش آموزی اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی میگوید: ما از شرکتها دریافتی فقط در حد اشانتیون داریم. برای کنترل بهتر مواد عرضه شده در بوفه مدارس، پس از فراخوان عمومی چند شرکت را مورد تأیید قرار دادهایم که مدارس موظف به خرید از این شرکتها هستند.
وی در پاسخ به پرسش گزارشگر ما مبنی بر دریافت وجه از شرکتهای توزیع کننده محصولات غذایی توسط آموزش و پروش میگوید: ما فقط در حد «اشانتیون» - که این شرکتها بین خریداران دیگر نیز توزیع میکنند- مبلغ اندکی دریافت میکنیم و این مورد صرف کمک به تشکلهای دانش آموزی و فعالیتهای فوق برنامه و بحث آموزش و بازسازی بوفهها میشود.
پورسانت آموزش و پرورش
گزارشگر ما سری هم به شرکتهای عرضه مواد غذایی طرف قرارداد آموزش و پرورش زده است.
مسؤول فروش یکی از شرکتها در خراسان رضوی میگوید: به ازای فروش هر آبمیوه ۳درصد و کیک ۵ درصد باید به آموزش و پرورش بدهیم. اقلامی را که به آموزش و پرورش میدهیم، حتی زیر قیمتی است که به سوپرمارکتها میفروشیم.
وی تأکید میکند: «آموزش و پرورش بابت هر ساندویچ ۴۰۰ تومان از ما پول میگیرد».
مسؤول فروش یکی از شرکتهایی که ساندویچ عرضه میکند میگوید: ما ساندویچ ۲۰۰ گرمی را ۲۶۰۰ تومان همراه با سس به مدارس میدهیم و آنها ۳۰۰۰ تومان میفروشند و آموزش و پرورش به ازای هر ساندویچ ۴۰۰ تومان هم جداگانه از ما پول میگیرد، اما من که تولید کننده هستم ۳۵۰ تومان سود میکنم و باید پول بازاریابها و حمل و نقل تا مدرسه را هم بدهم.
یک عرضه کننده پیراشکی هم میگوید: سهم آموزش و پرورش از هر دانه پیراشکی ۲۰۰ تومان است که از ما میگیرند. مدیر فروش شرکتی دیگر نیز میگوید: محصولات ما برای فروشنده از۱۷ تا ۴۰ درصد سود دارد که البته ۵ درصد سهم آموزش و پرورش است.
بوفههای مدارس و چند پرسش
حالا که کم و بیش در جریان کم و کیف عرضه خوراکیها در بوفههای مدارس قرار گرفتیم، چند پرسش مطرح میشود که آموزش و پرورش باید به آن پاسخ دهد.
۱. آیا معنای نظارت بر بوفهها گرفتن ۴۰۰هزار تومان از بوفه هر مدرسه و سود جداگانه از شرکتهای عرضه کننده است؟
2. آیا بهتر نیست پول دریافتی از بوفهها (۴۰۰ هزار تومان از هر بوفه) برای بوفه همان مدرسه خرج شود؟
3. اداره بوفه توسط دانش آموزان با نظارت مدرسه چه اشکالی دارد؟ این کار، شرایط ورود به زندگی اجتماعی و داد و ستد، محاسبه میزان سود، کسب و کار حلال را به آنها درس میدهد که خود از محاسن خودگردانی بوفهها است. شعار جدید آموزش و پرورش با عنوان «هر دانش آموز یک مسؤولیت» دقیقاً در همین راستا میباشد.
4. آیا بر درآمدهای شخصی مدیران مدارس و نیروهای خدماتی در برخی آموزشگاهها نظارتی هست؟
نظر شما