امروز شاهد  تحولات و تغییرات سریع و گسترده ای در ابعاد مختلف در جهان هستیم. انواع تجارت و کسب و کار درسطح وسیعی با سرعت بسیار زیاد همسو با این تحول در حرکت است . نگرش حرفه ای بر مبنای اعتقاد به توریسم زیارتی و مذهبی ظرفیتهای بزرگی از رونق کسب و کار را فرا روی ما قرار می دهد. سفرهای مذهبی و زیارتی از اشکال مهم گردشگري است که سابقه آن به قرون گذشته بر می گردد و شامل سفرها یی می شود که اصلی ترین هدف از آن کسب تجربه ای مذهبی است. گردشگری موجب پیوند  مردم با مذاهب و فرهنگ های متفاوت و درک بهتر از یکدیگر می شود . سازمان جهانی جهانگردی با توجه به  رشد سریع گردشگری مذهبی ، مذهب را به عنوان یکی از اصلی ترین انگیزه های سفر معرفی نموده است.

گردشگری مذهبی یکی از اشتغال زا ترین و پر درآمد ترین فعالیتهای  حرفه ایی کسب و کار است . زیر ساختهای لازم ، ساخت مراکز اقامتی – تفریحی ، توسعه خدمات ترانسفر،رونق کسب و کار حرفه ایی در زمینه های خدمات گردشگری ، فروش سوغات و تبادلات فرهنگی ظرفیتهای اقتصادی هستند که در اثر گردشگری  قابل پیش بینی و برنامه ریزی است. بزودی گردشگری فعالیت عمده اقتصادی کشورها  خواهد بود و در جوامع در حال توسعه تلاش گسترده ای در جهت جذب توریست صورت می گیرد. گردشگری شهری از سال 1980 میلادی وارد چرخه صنعت توریسم شد و بعنوان پایه و اساس دیگر رشته های گردشگری درآمد . ارتباط متقابل میان چهار رکن اساسی ، توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی شرط توسعه پایدار است.

جاذبه های مذهبی ،زیارتگاهها و اماکن مقدس هر ساله بين يك تا ده ميليون زائر (گردشگر ) را به خود جذب مي كند که این فرصت اقتصادی بزرگی را در اختیار قرار داده است.

گردشگری زیارتی از گذشته‌های بسیار دور در ایران رواج داشته است و در دوره‌ی اسلامی اسلام‌ و تشیع در ایران، جایگاه امنی برای دوست‌داران ائمه ایجاد نمود به همین دلیل، تعداد زیادی از امامزاده‌ها به ایران کوچ کردند و اکنون شاهد وجود تعداد زیادی مقبره و بقعه‌ی متبرکه به نام امامزاده هستیم .

مکه

برای ما مسلمانان مهمترین ، برجسته ترین و عزیزترین جاذبه گردشگری جهان است. سالانه میلیون ها زائر مشتاق برای دیدارقبله گاه مسلمانان جهان از سراسر جهان به این شهر سفر می کنند.

بیت المقدس

شهر باستانی و مقدس اسلامی، مسیحی و یهودی، در فلسطین است. این شهر پس از مکه و مدینه سومین شهر مقدس در اسلام محسوب می شود.

کربلا

 مرکز استان کربلا در کشور عراق محسوب می شود. طی سالیانی که صدام حکومت عراق را در دست داشت این زیارت ها محدود شده بود اما پس از سرنگونی حکومت بعثی ها رونقی دو چندان یافت. شهرت این شهر با عاشورای حسینی در دهم محرم ۶۱ ه ق پیوند خورده است.

مشهد
مشهد الرضا محل شهادت هشتمین امام ما شیعیان و تنها امام معصوم است که خارج از مرزهای کشور های عربی به خاک سپرده شده اند. شهرت واقعی مشهد پس از شهادت حضرت رضا (ع) بدست مامون عباسی آغاز گردید و قرنهاست بعنوان ملجا دلدادگان خاندان عصمت و طهارت است.

30 درصد گردشگری در جهان به سفرهای مذهبی و زیارتی مربوط می‌شود و سالانه 400 هزار نفر گردشگر مذهبی در جهان سفر می‌کنند. گردشگری مذهبی  موجب رونق اقتصاد کشور و کسب و کار بازار است لذا در چشم‌انداز 1404 مشهد برای توجه ویژه به آن برنامه‌ریزی شده است. گردشگری عرصه‌ای اقتصادی و فرهنگی است که ناخودآگاه بستری برای رقابت ایجاد می کند لذا مشهد به عنوان قطب گردشگری مذهبی در خاورمیانه و حتی جهان اسلام مطرح است .

وجود بارگاه ملکوتي امام رضا(ع) در مشهد موجب شده که به طور ميانگين هر ايراني هر سه سال يک‌بار به مشهد مقدس سفر کند.نرخ رشد 1/8 درصدي جمعيت مشهد و ورود بيش از 20ميليون گردشگر و زائر داخلي و خارجي مشهد را به آيينه‌اي تمام‌نما از ايران شیعی تبديل کرده است .

استفاده از فرصت های بزرگ ایجاد شده تجاری در مشهد بواسطه حضور میلیونی گردشگران مذهبی در جهت توسعه

عمران و آبادانی وظیفه ای مهم و اساسی است. شناخت طبقات اجتماعی زائرین ، آگاهی از نیازهای عمومی و اختصاصی گردشگران ، پیش بینی روند افزایشی مسافران داخلی و خارجی و توجه به اثرات توریسم مذهبی بر اقتصاد داخلی نقشه راه را نمایان می سازد. مشهد بعنوان پایتخت معنوی ایران مورد توجه و انتخاب خیل عظیمی از زائرین و گردشگران است و پاسخگویی شایسته به این اشتیاق رسم میهمان نوازی ماست . شکل گیری کسب و کارهای حرفه ایی در حوزه زیارت مستلزم برنامه ریزی دقیق و کاربردی است و امروز ضرورت واکاوی دوباره این مهم احساس میشود. مدیریت حرفه ایی کسب و کار در شهر مذهبی امکان تداوم و رشد گردشگری را فراهم می آورد و تاثیرات مثبت آن بر چرخه اقتصاد شهر  گسترده و ماندگار است. مراکز خرید ، تنوع محصولات و مصنوعات ایجاد مشاغل جدید ، توجه به کیفیت و بسته بندی و آگاهی از فرهنگها از موارد مهم در توسعه گردشگری مذهبی است.

 درآمد ارزی مشهد از محل زائران خارجی سالانه  بیش از  2 میلیارد دلار است .  این میزان با احتساب سالانه یک میلیون و 500 هزار نفر گردشگر و زائر خارجی محاسبه شده است .

گردشگری مذهبی و اقتصاد زائر در شهر مشهد، با پذیرش سالانه ۲۰ تا ۲۵ میلیون نفر زائر باید به عنوان یک منبع درآمد پایدار در سطح شهر مورد توجه قرار گرفته و برای تمرکز و استفاده بهینه از آن از روشهای نوین مدیریت شهری در جهت اشتغال بهره جست. 

تأثیرات شگرف گردشگری در کاهش نرخ بیکاری، افزایش سطح درآمد ملی و رونق بازار صنایع دستی ، گردشگری را در ردیف صنعت قرارداده است.

وجود چنین جمعیتی از گردشگر و زائر در شهر مشهد، می‌تواند منشاء مزایای اقتصادی قابل توجهی باشد که برنامه‌ریزی جامعی در راستای بهره‌برداری از این فرصت را ضروری می سازد.

جذب سرمایه‌گذاران و حمایت اصولی از سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته اصلی‌ترین راهکار توسعه بخش گردشگری شهر محسوب میگردد. شناسایی و  پاسخگویی به نیازهای گردشگران و زائران تأثیر قابل توجهی بر اقتصاد شهر مشهد دارد. تأثیرگذاری در بخش گردشگری شامل بخش‌های هتل، رستوران، حمل و نقل و بازار مستقیم و سایر بخش‌های اقتصادی بطور غیر مستقیم است و اشتغال و خلق ارزش افزوده را در هر دو بخش به همراه دارد. توسعه پروژه‌های سرمایه‌گذاری در تفریحات آبی مشهد در سالهای اخیر از اقبال قابل توجهی در بین گردشگران برخوردار بوده و موجب افزایش ماندگاری زائران و گردشگران تا20 ساعت شده است. این افزایش ماندگاری آثار قابل توجهی بر بخش‌های مختلف صنعت گردشگری مشهد دارد .

توسعه سرمایه گذاری در گردشگری مذهبی مشهد گردش اقتصادی در بخش های مختلف بازار حرفه ای را افزایش وبخش قابل توجهی را به خود اختصاص می‌دهد. وجود بارگاه منور حضرت رضا (ع) در طول ادوار تاریخ همواره مشتاقان خانواده ائمه را از اقصی نقاط جهان بسوی خود کشانده و امروز مشهد را بعنوان قطب گردشگری مذهبی ایران به جهان  معرفی نموده است.