وداع با آقای شهید ایران

قدس آنلاین/ هادی نوروزی/کرمانشاه: وقتی قدم روی پله‌های ورودی «تاریکه بازار» می‌گذاری، قبل از هرچیز این بوی خوش کاک و نان برنجی کرمانشاهی است که مشامت را نوازش می‌دهد. بازار سنتی کرمانشاه، و بوهای اشتها برانگیزش، بخشی از حافظه جمعی مردم این شهر است. کرمانشاهی ها وقتی به دیار دیگری از ایران زمین سفر می‌کنند و قصد سوغاتی بردن دارند، حتماً در بسته سوغاتی‌هایشان کاک، جایگاه ویژه‌ای دارد.

  بوی کاک در تاریکه بازار
زمان مطالعه: ۱ دقیقه

مردمان این دیار با افتخار کاک کرمانشاهی را به عنوان سوغات ویژه خود به دوستانشان پیشکش می‌کنند. طعم و بوی این کاک کرمانشاهی عجب در دل مردمانش و همه آن‌هایی که آن را چشیده اند، جا خوش کرده است. خیلی ها از آن‌هایی که آشنایان و دوستانی در کرمانشاه دارند با شنیدن نام این شهر، بی اختیار هوای خوردن کاک و نان برنجی به سرشان می‌زند. کاک، بخشی از تاریخ کرمانشاه هم هست. پیرمردهای کرمانشاهی وقتی از خاطرات پدران و پدربزرگ‌هایشان می‌گویند، حتماً در آن خاطرات خاک گرفته، از کاک هم یادی می‌شود.

تاریکه بازار، راسته کلوچه پزها
اگر به کرمانشاه آمدید و قصد خرید کاک و نان برنجی را داشتید، یا حتی اگر می‌خواستید از نزدیک، کارگاه‌های کاک پزی را ببینید، یک راست مسیر تاریکه بازار را در پیش بگیرید و در آنجا از محلی ها سراغ راسته کلوچه‌پزهای این بازار را بگیرد. اگرچه به ورودی تاریکه بازار که برسید، بوی خوش کاک کرمانشاهی مسیر را به شما نشان می‌دهد. این راسته بازار که قدمتی 150 ساله دارد، مکانی آشنا برای گردشگرانی است که روزگاری سری به دیار کرمانشاهان زده اند.
در تاریکه بازار کرمانشاه و در دل راسته بازار کلوچه پزها تا راسته بازار زرگرها، از جلوی هر مغازه‌ای که عبور کنی، شیرینی‌ پزها با کلوچه‌های داغ کاک، برنجی و خرمایی به پیشوازتان می‌آیند و مسافران و گردشگرانی که تاکنون طعم این کلوچه ها را  نچشیده اند با اولین گاز، شیفته این شیرینی محلی شده و حتماً چند بسته ای را می‌خرند.
«صفایی»، «شکرریز»، «آقایی»، «نوری» و «جلیلیان» پنج برند و نشانه برتر پخت کاک کرمانشاهی هستند و ما به شما توصیه می‌کنیم که حتماً خرید شیرینی‌های محلی کرمانشاهی را از یکی از این برندها که شعبات زیادی در کرمانشاه دارند، تهیه کنید.

یک برند 150 ساله
اگر بخواهیم از تاریخچه پخت کاک کرمانشاهی هم بگوییم باید به دوران قاجار و همین راسته بازار کلوچه پزها برگردیم. گرچه شاید از گذشته‌های بسیار دورتر کاک کرمانشاهی و نان برنجی در این دیار پخت می‌شده اما تنها تاریخ مکتومی که در این خصوص وجود دارد به ما می‌گوید که قدمت این دو شیرینی کرمانشاه به 150 سال پیش بر می‌گردد.
مجتبی صفایی که نسل اندر نسل کلوچه‌پزی در کرمانشاه داشته اند، امروز رئیس اتحادیه نان برنجی پز‌های کرمانشاه است که در خصوص تاریخچه کاک و نان برنجی کرمانشاهی می‌گوید: کاک و نان برنجی از گذشته‌های دور در این استان پخت می‌شده‌اند و هر چند در زمینه قدمت پخت این شیرینی‌های خوشمزه اطلاعات مکتوبی در اختیار نداریم، اما شواهد موجود حاکی از آن است که کاک و نان برنجی بیش از 150 سال پیش و در دوره قاجار در کرمانشاه پخت می‌شده‌اند و نخستین کارگاه تولید این شیرینی خوشمزه در بازار سنتی کرمانشاه قرار داشته است.
صفایی می‌گوید: کاک کرمانشاهی به دلیل محتویاتی که دارد، شيريني‌ای، سبك، خوشمزه و پرانرژي است.
او که خود و پدرانش شیرینی پزان معروف کرمانشاه بوده و هستند، می‌گوید: کلوچه پزان دیار کرمانشاهان كاك را با آرد گندم، پودر قند، تخم مرغ، دارچين، روغن، هل و آب درست مي كنند.
رئیس اتحادیه چنین ادامه می‌دهد که ویژگی خاص کاک، پودر قندهایی است که بین لایه‌های مختلف آن قرار گرفته و هر گازی که به آن می‌زنی دهنت حسابی شیرین می‌شود؛ كاك پزان كرمانشاهي در تهيه اين نوع شيريني سليقه به خرج داده و روي كاك را با پودر پسته، نارگيل و خلال بادام تزئين مي كنند.
صفایی می‌گوید: شکل ظاهری کاک، متوازی الاضلاع است، لایه لایه و بسیار ترد و شکننده است.

 کلوچه‌های محلی دیار کرمانشاهان
رئیس اتحادیه که دلش نمی آید از نان برنجی، شکری و خرمایی که دیگر کلوچه‌های محلی دیار کرمانشاهان هستند، چیزی نگوید. به معرفی آن‌ها می‌پردازد و می‌گوید: اگر بخواهیم مختصر معرفی از نان‌برنجی، نان شکری و نان‌خرمایی کرمانشاهی هم داشته باشیم باید بگوییم که نان‌برنجی از آردبرنج با گلاب و روغن حیوانی مخصوص کرمانشاهی پخته می‌شود، بعد روی آن را با سیاه‌دانه تزئین می‌کنند و دانه دانه در سینه‌های بزرگ گرد می‌چینند و در تنور می‌گذارند.
نوع دیگر شیرینی معروف کرمانشاه نان شکری است که در تهیه آن از آرد سفید استفاده می‌شود و دیگر روی آن سیاه دانه پاشیده نمی‌شود. نان شکری هم مانند نان برنجی بسیار ترد و شکننده است و در شکل و اندازه نان برنجی تهیه می‌شود.
مجتبی صفایی ادامه می‌دهد: نان‌خرمایی که دیگر شیرینی‌ اصیل کرمانشاهی است، معمولاً یا به صورت گرد پخته می‌شود و یا بیضی. روی آن را معمولاً گردو می‌گذارند. مهم‌ترین ویژگی این شیرینی که با آرد گندم درست می‌شود این است که وسط آن خرمای بدون هسته وجود دارد که طعمی خاص به آن می‌بخشد.

سکه‌های ده‌شاهی در دل نان خرمایی‌ها
صفایی یادی از گذشته ها می‌کند و می‌گوید: راستی در گذشته‌های دور برخی از فـروشندگان کرمانشاهی با ذوق و سليقه خاصی، داخـل نـان‌خرمایي سكـه هاي ده شاهي مي گذاشتند و به اين ترتيب براي مشتريان بخصوص بچه ها بازارگرمي مي كردند، اما این مورد را این روزها دیگر نمی بینیم.
اغلب شیرینی پزهای کرمانشاه و بویژه آن‌هایی که در راسته کلوچه پزهای تاریکه بازار (بازار سنتی کرمانشاه) قرار دارند، کاک، برنجی، شکری و خرمایی را با هم پخت می‌کنند و نیازی نیست که شما برای خرید هر کدام از این شیرینی ها بخواهید به مغازه یا بازار خاصی بروید.
خلاصه اینکه همه این شیرینی‌ها برند کرمانشاه هستند و گرچه ممکن است در نقاط دیگر کشور هم تولید شوند و به فروش هم برسند، اما نوع کرمانشاهی آن‌ها از نظر طعم و کیفیت چیزی دیگری است.
راستی این شیرینی‌های کرمانشاهی آنقدر ارج و قرب دارند که حتی ثبت ملی هم شده اند.

 

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha