به گزارش قدس آنلاین به نقل از تبیان:

رأی مردم، بی ارزش است!!

وجدان را آگاهی از شخصیت و درون خود تعریف کرده اند  که عاملی برای شناخت مسائل و جوانب مربوط به حیات اوست. وجدان یک درک باطنی است ، درکی که انسان حتی بدون آموزش در می یابد برای این جهان گرداننده ای است (وجدان توحیدی) و هم درمی یابد که مسیر حیات باید در جهت امانت و صداقت باشد و دروغ و خیانت زشت و نارواست.

برخی روایات بر این نکته تأکید کرده اند که رأی مردم در برابر داوریِ وجدان، بی ارزش است؛ یعنی اگر وجدان، درستی و خوبیِ کاری را گواهی می دهد، انسان حق ندارد به دلیل این که مردم نمی پسندند، آن را رها کند. نیز اگر وجدان کاری را نادرست و بد می داند ، انسان حق ندارد آن را انجام دهد، به این دلیل که مردم، آن را می پسندند!

سخن خدا و رسولش مطابق وجدان است!

به طور کلّی، احکام دین اسلام با منطق خرد و فطرت، منطبق، و با نیازهای واقعی و خواسته های فطری انسان، کاملاً هماهنگ اند. امام علی علیه السلام در این باره می فرماید:

إنَّهُ لَم یَأمُرکَ إلاّ بِحَسَنٍ، و لَم یَنهَکَ إلاّ عَن قَبیحٍ؛ خداوند، تو را جز به نیکی، فرمان نداده و جز از زشتی، نهی نکرده است.

رسول اکرم صلی الله علیه و آله نیز در این زمینه می فرماید: «اگر کسی برای جلب رضایت یک مخلوق، ابایی از خشم خدا نداشته باشد، خدا آن مخلوق را بر او مسلط می کند.»

واجباتِ دینی، همان دعوت به انجام دادن خیرات و نیکی ها هستند و محرّمات دینی، چیزی جز باز داشتن از بدی ها و ناهنجاری ها نیستند. ازهمین رو، امام علی علیه السلام می فرماید:

لَو لَم یَنْهَ اللّهُ عَن مَحارِمِهِ، لَوَجَبَ أن یَجتَنِبَهَا العاقِلُ؛ چنانچه خداوند از حرام هایش نهی نکرده بود، بر عاقل بود که از آنها بپرهیزد.

بر این پایه، روشن می شود که محکمه وجدان، علاوه بر تشخیص کارهای خوب و بد، می تواند در پاره ای از موارد، درباره درستی و نادرستی یا میزان درستی سخنانی که در ارتباط با مقرّرات اسلامی به پیامبر خدا و یا اهل بیت ایشان، نسبت داده می شود، داوری کند؛ زیرا به طور قطع، آنان بر خلاف منطق عقل و فطرت، چیزی نگفته اند. از این رو ، از پیامبر صلی الله علیه و آله روایت شده است که:

إذا سَمِعتُمُ الحَدیثَ عَنّی تَعرِفُهُ قُلوبُکُم و تَلینُ لَهُ أشعارُکُم و أبشارُکُم و تَرَونَ أنَّهُ مِنکُم قَریبٌ، فَأَنَا أولاکُم بِهِ؛ و إذا سَمِعتُمُ الحَدیثَ عَنّی تُنکِرُهُ قُلُوبُکُم و تَنفِرُ مِنهُ أشعارُکُم و أبشارُکُم و تَرَونَ أنَّهُ بَعیدٌ منکُم، فَأَنَا أبعَدُکُم مِنهُ؛

هرگاه سخنی از من شنیدید که دل هایتان آن را می شناسد و پوست و خونتان نسبت به آن نرم (پذیرا) می شود و می بینید که به شما نزدیک است، پس من به آن سخن، سزاوارترم؛ و هرگاه حدیثی از من شنیدید که دل هایتان آن را نمی پذیرد و خون و پوستتان از آن می رمد و آن را از خودتان دور می یابید، پس من از آن، دورترم.

به وجدان خود گوش کنید نه حرف مردم!

از سیدالشهداء علیه السلام نقل شده که فرمود: «اگر کسی به گونه ای رفتار کند که خدا راضی باشد، هر چند مردم از او ناراضی باشند، خداوند تقدیری برایش پیش می آورد که از شر مردم در امان بماند؛ اما اگر کسی بخواهد در جامعه محبوب باشد و به این خاطر رفتاری را انجام دهد که خدا از آن راضی نباشد، خدا هم کار او را  به مردم وا می گذارد.»

برخی روایات بر این نکته تأکید کرده اند که رأی مردم در برابر داوریِ وجدان، بی ارزش است؛ یعنی اگر وجدان، درستی و خوبیِ کاری را گواهی می دهد، انسان حق ندارد به دلیل این که مردم نمی پسندند، آن را رها کند.

رسول اکرم صلی الله علیه و آله نیز در این زمینه می فرماید: «اگر کسی برای جلب رضایت یک مخلوق، ابایی از خشم خدا نداشته باشد، خدا آن مخلوق را بر او مسلط می کند.» امام رضا علیه السلام نیز از پیامبر اکرم صلوات الله علیه نقل می فرماید: «اگر کسی به خاطر رضایت سلطان یا حاکم رضایت خدا را رعایت نکند، از دین خدا خارج شده است و ایمان واقعی ندارد.» چون اصل ایمان یعنی پرستش خدا؛ لازمه این امر اطاعت از او است؛ پس کسی که نسبت به اطاعت از خدا بی اعتنا باشد، زمینه خروج از دین خدا برایش فراهم شده است. آنچه در این روایات مطرح شده، مذمت دنبال رضایت و خوش آمد مردم بودن است، و انسان از کسب جایگاه و موقعیت نزد مردم، بدون در نظر داشتن رضایت خدا است، منع می کند.

منابع: 
- نهج البلاغة ، نامه ٣١. 
- بحارالانوار، ج 68، ص 208؛ ج 74، ص 156. 
- عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج 2، ص 69. 
غرر الحکم و دررالکلم، ح ٧٥٩٥. 
- کنز العمّال ، ج1، ص ٩٠٣