هانری کربن معتقد است، فلسفه غیبت و ظهور امام زمان(عج) را باید در شایستگی افراد و میزان معرفت آنان یا ناشایستگی آنان جستوجو کرد. وی در این باره مینویسد: ظهور یا عدم ظهور امام بر افراد، به شایستگی آنان بستگی دارد. ظهور امام، عین تجدید حیات آنان است و معنای عمیق اندیشه شیعی غیبت و ظهور امام نیز جز این نیست. افراد با ناتوان کردن خود برای رؤیت امام، او را نسبت به خود در پس حجاب قرار داده اند؛ زیرا آنان اعضای «دراکه تجلی الهی» و این «معرفت قلبی» را که در معرفت شناسی امامان تعریف شده بود، از دست داده یا فلج کردهاند. بنابراین تا زمانی که انسان توان شناخت امام را نداشته باشد، سخن گفتن از ظهور او بی معناست.
هانری کربن ظهور حکومت مهدوی را تجلی و آشکار شدن باطن تمامی ادیان ابراهیمی میداند و هر آنچه را که جزو آمال پیامبران بزرگوار بوده، به دست با برکت حضرت مهدی(عج) قابل تحقق میدانست. وی در این باره میگوید: سرانجام، امام دوازدهم ظهور خواهد کرد و در پایان عالَم، باطن همه وحی های الهی را آشکار خواهد کرد.
از نظر وی، اساس، اهداف و شیوه های تبلیغی و ارشادی امامان معصوم(ع) با روشهایی که ارباب کلیسا به کار میگیرند، بسیار متفاوت بوده است و بویژه در عصر ظهور امام زمان(عج) با توجه به برخورداری آن حضرت از امدادهای الهی، علم و حقایق، به گونه ای خاص بر بشریت آشکار خواهد شد.
وی مینویسد: تعلیم، یعنی کار ارشادِ خلق که خاص امام است، با کاری که ارباب کلیسا میکنند، قابل قیاس نیست. امام مرد خدا و برخوردار از الهامهای غیبی است و از این طریق با حقایق، آشنا میشود، و تعلیم او ذاتاً تعلیم حقایق و معانی باطن است و در آخرالزمان با ظهور امام منتظَر، وحی کامل میشود و همة حقایق آشکار میگردد.
کربن، در مصاحبه ای با بیان مطالب متنوعی، درباره مفهوم غیبت امام زمان(عج) بیان میکند: اصل و حقیقت غیبت هرگز در چارچوب درخواستهای دنیای امروز در معرض تفکر عمیق قرار نگرفته است. کاملاً بجاست که این حقیقت با توجه خاص به نکتهای که توسط «مفضل» اعلام شده و میگوید: «باب دوازدهم، بر اثر غیبت، امام دوازدهم در پرده غیب و نهان مستور گردیده است»، مورد توجه قرار گیرد. معنای این امر - به عقیده این جانب چشمهای است بینهایت و ابدی از معانی و حقایق. در حقیقت تِرْیاق قاطعی است برابر هرگونه سموم «سوسیالیزاسیون» و «ماتریالیزاسیون» و عامه پسند کردن اصل و حقیقت معنوی.
کربن، در بخش دیگری از این مصاحبه، درباره رابطه حقیقی امام زمان (عج) با حیات معنوی میگوید: امام زمان(عج) مفهوم اعلایی است که مکمل مفهوم غیبت میباشد، ولی کاملاً مرتبط با شخصیت امام غایب است.
اینجانب مفهوم «امام غایب» را با روح غربی خودم به نحو تازه و بکری احساس و ادراک میکنم و چنین به تفکر و دلم الهام میشود که رابطه حقیقی آن را با حیات معنوی بشر وابسته میدانم. گویی این رابطه در خاطر من جایی حقیقی گرفته است؛ به منزله یک دستورالعمل باطنی و معنوی که هر فرد مؤمنی را بنفسه با شخصیت امام، قرین و همراه بشناسد و سلسلهای از جوانمردان معنوی و آیین فتوت از بین رفته را بازیافته باشد؛ به شرط آنکه این حقیقت اخیر را با شرایط و امکانات روحی امروز وفق بدهیم.
نظر شما