جعفر نجیبی، طراح اولین سکههای بهار آزادی با تمثال امام راحل است که به گفته خودش هنوز 50 هزار تومان از بانک مرکزی بابت طراحی این سکه طلبکار است .نجیبی در سال 1332 در خوی آذربایجان غربی متولد شده است.وی 12 تا 15 سال با مطبوعات همکاری داشته است .در گفت و گو با استاد نجیبی ماجرای طراحی اولین سکه بهار آزادی را جویا شدیم .
نجیبی در این گفت و گو میگوید:سالهای دهه 70 هنوز رشته مجسمه سازی نداشتیم و دولت در فکر آن بود که پس از رحلت امام سکهای را با تمثال امام کار کند. من آن زمان در کیهان فرهنگی مشغول به کار بودم و کارهای طراحی آنجا را بر عهده داشتم . کسانی که سفارش کار را به من دادند، شناختی با من و کارهایم نداشتند.بانک مرکزی به کسانی که کار حکاکی انجام میدادند مذاکراتی کرده بود، ولی چون به توافق نرسیده بود قرار شده بود این کار را با آلمانیها محول کنند! آن موقع آلمانیها برای طراحی سکه بهار آزادی حدود 60 هزار مارک میخواستند! از طرفی یکی از همکاران و همکلاسیهای دوران هنرستان من که رشته طراحی اسکناس در انگلستان را گذرانده بود و همین پانصد تومانیها و دویست تومانیهای قدیم هم کار ایشان است، من را به عنوان کسی که میتواند کار طراحی سکه را انجام دهد معرفی کرد و من هم پذیرفتم. آن زمان حدود 5 تا 6 ماه فرصت خواستم که روی این طرح کار کنم .آلبومی از عکسهای امام را در اختیارم گذاشتند، پس از آن سکهای را به اندازه 30 سانتی متر قطر از گل ساختم و بعد از قالبگیری گچی آن را ارایه دادم .آنها سکه را به اندازه یک سوم کوچک کردند و دوباره روی آن کار کردم تا اینکه به مرحله تأیید مجلس و رهبر انقلاب و رئیس جمهوررسید و پس از آن قرار شد این کار تولید شود. این کار چون اولین تجربه من در زمینه سکه سازی بود، حدود 30 هزار سکه تولید شد نواقصی داشت که آنها را برطرف کردم.
نجیبی در ادامه میگوید: قراردادی که بانک مرکزی با من بسته بود در برابر مبلغی که آلمانیها میخواستند ناچیز بود، ضمن آنکه بانک مرکزی سکهای را میخواست که برای نیم و ربع سکه هم باید جواب میداد و این کار جوابگوی خواسته آنها نبود .
بین من و بانک مرکزی اختلاف نظری به وجود آمد، چون من احساس میکردم یک سال برای این کار وقت گذاشتم و آنها عوض تشکر و قدردانی از کسی که برای اولین بار این طراحی را انجام داده است، تازه طلبکار هم شده اند.من هم گفتم دو میلیون تومان میگیرم و ربع و نیم بهار را هم طراحی میکنم .بعد از این اختلاف تنها 230 هزار تومان قرار داد را گرفتم و 50 هزار تومان باقیماند و ترجیح دادم کارهای خودم را دنبال کنم.
آنها تلاش کردند ربع آزادی و نیم آزادی را هم تولید کنند .چند نفر از طراحان صنعتی را که کارمند بانک بودند هم دعوت به کار کردند، اما بعد از گذشت 20 سال هنوز موفق به تولید ربع و نیم بهار آزادی تمثال امام نشده اند.
نجیبی اضافه میکند: البته چند بار پیگیری کردند، ولی من دیگر حاضر به همکاری نشدم، چون میخواستم مسوولان قدر تخصص هنرمند را بدانند، چون آن موقع این تخصص خیلی کم بود و آنهایی هم که بودند، امکان طراحی آن برایشان میسر نبود.
نجیبی در خصوص اولین واکنشها پس از ورود سکهها به بازار میگوید: مشاهده نقش برجسته امام روی سکهها برای خیلیها جالب بود، علاوه بر آن سبک بودن وزن آن در مقایسه با سکههای سابق و ارزان تر بودن آنها هم برای خیلیها مهم بود، البته بانک مرکزی بعدها توانست این اختلاف را جبران کند. وی میگوید، البته در این بازار هم برخی از سودجویان توانستند از آن قالب بگیرند و بدل سکه را با عیار کمتر و زیر قیمت به بازار بفرستند.
طراح اولین بهار آزادی میگوید، نخستین سکهای که بعد از طراحی به بازار آمد حدود 70 هزار تومان قیمت داشت و من اولین سکه را در جشنوارهای گرفتم که در آن جشنواره از میان70 نفر انتخاب شده بودم و مسؤولان برای تجلیل 5 سکه به من هدیه دادند.
استاد جعفر نجیبی معتقد است، برای کسی که کار هنری میکند بیش از همه عشق به کار و مفهوم هنر و اثری که خلق میکند. اهمیت دارد ؛ اثری که خلق میشود در تاریخ خواهد ماند. او میگوید : سکههای قبل از انقلاب را انگلیسیها طراحی میکردند، اما وقتی قرار است خود داخلیها این کار را انجام دهند باید این کار تشویق شود، آن وقت است که میتوانیم سکههای بهتری را عرضه کنیم همانطور که به رشته پزشکی در کشور نیاز داریم به رشتههای هنری هم نیاز داریم.فرانسه 60 میلیون جمعیت دارد و 70 میلیون نفر برای دیدن آثار هنری آن وارد کشور میشوند.خیلی از دانشجویان من میگویند خانواده ما میگویند رشته هنر هم شد رشته ؟ این دیگر چه رشتهای است که درآمد درست و حسابی ندارد، به خاطر همین تفکر است که خیلی از هنرمندان ترجیح میدهند مغازهای را باز کنند و کاسبی کنند.



نظر شما