از گذشتههای دور تا امروز، به شاعرانی برمیخوریم که سواد آنچنانی ندارند اما ذوقی سرشار دارند و این سرشاری ذوق موجب میشود شعر بگویند. من این نوع شعرها را از این جهت دوست دارم که سراینده آنها متفاوت از شاعران تحصیلکرده با سطح سواد بالا در خلوت خود و به مدد ذوق سرشاری که دارند هر از گاهی چیزی مینویسند و حتی گاهی سرودههای این افراد از اشکال هم خالی نیست اما با این همه نوعی صمیمیت و بیتکلفی در آنها دیده میشود که بدون هیچ داعیه ادبدانی میتوانند ما را با خود همراه کنند و شعر محمد عبدی شاعر خشتمال تربتجامی از این نوع است.
به تازگی مجموعهای از اشعار این شاعر به همت غفور محمدزاده؛ محقق موسیقی، نوازنده و خواننده نامآشنا به چاپ رسیده است. محمدزاده درباره او و اشعارش نوشته است: «نام محمد عبدی برای خانواده موسیقی تربتجام نامی آشناست به خصوص موسیقی معاصر. پیشتر در کتاب ترانههای حماسی تربتجام از محمد عبدی نوشتهام اما به نسبت زحمتی که در شعر معاصر و موسیقی مناسبتی و معاصر منطقه کشید هیچ نیست. مجموعه حاضر اشعاری است که استاد محمد عبدی به صورت بداهه در طول سال ۱۳۹۹ سرودهاند. قطعاً هر کدام از اشعار و ابیات به فراخور حس و حال ویژهای سروده شده است. مدتی بود که ایشان لطف میکردند و بداهههایشان را برای من میفرستادند و من هم از خواندن آنها لذت میبردم. پس از مدتی (خردادماه) به ذهنم رسید تا تمام آنچه ایشان از ابتدای سال ۱۳۹۹ تا خرداد برایم ارسال کرده بودند را مرتب و ویرایش کنم و تبدیل به یک مجموعه شعر نمایم. این اتفاق در خرداد ماه افتاد و دقیقاً بعد از سالگرد تولد استاد عبدی». او همچنین درباره نام کتاب و لقب خشتمال برای شاعر هم نوشته است: «او عمری را در کوره پزخانههای تهران گذراند و پس از آنکه به تربتجام برگشت شغل بنایی را برای خود انتخاب کرد و در همین ابیات بداهه نیز این عبارت را برای خود به کار برد:
چـــرانیـــدهام قــــوچ قربانیات / و بــــا جرم عشـــق تــــو زندانیات
مـــرا مـویت از چـــاه کنعان کشید/ به مصــــر سخن بـــــرد سلطانیات
کنـــون «شــاعـر خشتمال» توام/ زجامــــم ولیـــکن خــــراســانیات
خودش گفته بود: من در روستای بزد زندگی میکردم و به دلایلی نتوانستم درس بخوانم فقط چیزهایی جسته گریخته از همان مکتبخانههای قدیم یاد گرفته بودم. در همان ایام کارگری در کوره پزخانههای تهران، روزی در خیابان و در بساط دستفروشی، بوستان سعدی را دیدم و آن را خریدم. در کتاب چشمم به این بیت افتاد که:
کسی را سخن سودمند آیدش/ که گفتار سعدی پسند آیدش
از آن روز سعدی معلم من شد.
محمدزاده درباره اهمیت این شاعر میگوید: «شعرهای مناسبتی و انقلابی که در موسیقی تربتجام استفاده شده است ۹۹ درصد مربوط به اوست». این محقق حوزه موسیقی همچنین درباره ناشر کتاب نیز میگوید: «انتشارات آرون تهران به مدیریت شهرام سلطانی کتابهایی از بنده به چاپ رسانده است. نه از بنده برای چاپ آثار هزینهای دریافت کرده است و نه بنده درخواست حق التألیفی کردهام چون دوست دارم در حوزهای که کار میکنم یادگاری از بنده برای آیندهها بماند».
نظر شما