سلمان که در آغاز امر روزبه نام داشت و بنا به روایات تاریخی در جی، آبادی در اطراف اصفهان ساکن بود ماجرایی بسیار عجیب در راه اسلام آوری طی نمود.

در منابع آمده است که وی روزی از کنار صومعه ی مسیحیان گذر می کرده و چون نحوه ی برگزاری آن مراسم را دیده به آیین آن ها می پیوندد و هر چند با برخورد تند پدر و خاندان خود مواجه می گردد ولی مخفیانه راهی شام می گردد و پس از آن سفرهایی به نصیبین، موصل و عموریه روم می کند و در آنجا نزد راهب های مختلف کسب فضیلت می کند.

وی زمانی که در عموریه روم بوده است آخرین راهب وی را از ظهور پیامبری خبر می دهد که صدقه را نمی پذیرد و هدیه را قبول می کند و می گوید این پیامبر که می تواند مراد تو گردد بین دو کتف خود نشانی خدایی دارد.

در جست و جوی پیامبر
سلمان پس از شنیدن این سخنان راهی جست و جوی این خاتم پیامبران می گردد و از قضا کاروانی که وی همراه آن ها بود در سلمان طمع می کنند و وی را به عنوان برده اسیر می کندن و در وادی القری او را به مردی یهودی می فروشند و وی سلمان را جهت کار به نخلستان های مدینه می برد. مدتی پس از ورود سلمان به مدینه وی از ماجرای ورود فردی که وی را پیامبر می نامند آگاه می شود و نزد پیامبر می رود و پس از دیدن نشانه های پیامبری اسلام می آورد و شهادتین را بر زبان جاری می کند.

معجزه ی پیامبر با کمک حضرت علی و جبرئیل
سلمان که آرزوی خدمت به پیامبر را داشت، تصمیم به رهایی خود از بردگی می گیرد و از این رو از صاحب خود تقاضای آزادی می نماید ولی وی توجهی به سلمان نمی نهد. سلمان پس از مشاهده ی این ماجرا از پیامبر درخواست کمک می نماید و پیامبر تقاضای خرید وی را از صاحبش می نماید و آن صاحب می گوید: من سلمان را نمی فروشم! مگر به چهارصد درخت خرما، که دویست درخت آن خرمای زرد باشد و دویست درخت دیگر خرمای سرخ. حضرت چون این شروط را شنید، فرمودند: این کار بسیار برای ما آسان است! و سپس به حضرت علی (ع) پیامبر فرمودند: ای علی؛ دانه های خرمایی را که بر روی زمین است جمع نما، و سپس حضرت رسول (ص) دانه ها را در زمین فرو می نمودند و امیرالمؤمنین علی (ع) آن ها را آب می داد. و چون پیامبر دومین دانه را می کاشتند نخستین دانه سبز می گردید و هنگامی که از کار کاشتن دانه ها فارغ شدند همه درختان سبز شده و رسیده بودند و میوه دار بودند!

سپس حضرت به صاحب سلمان پیغام دادند که بیا درختان خود را بگیر و غلام را به ما بسپار. پس چون صاحب سلمان درختان را دید، گفت: به خدا؛ تا تمامی درختان از نوع خرمای زرد نباشد این غلام را به شما نمی فروشم.

در آن حال جبرئیل نازل گردید و بال های خود را بر درختان مالید و سپس همه ی درختان از نوع خرمای زرد گردید. سلمان می گوید: صاحبم پس از دیدن این معجزات پی در پی بجای این که به رسول ایمان بیاورد با گستاخی گفت: به خدا؛ یکی از این درختان نزد من بهتر از محمد و توست! و من هم در جواب وی گفتم: والله؛ یک روز خدمتِ به آن سَرور نزد من بهتر از تو و هر چه داری است و پس از آن پیامبر (ص) وی را آزاد فرمودند و نام سلمان را بر وی نهادند. البته او را سلمان بن الاسلام و سلمان پاک و سلمان خیر و سلمان محمدی نیز لقب داده اند و در خطاب به او گفته اند: «السلام علیک یا من خلط ایمانه بأهل البیت الطاهرین

و همچنین امیرالمؤمنین علی (ع) فرمودند: «سلمان از کسانی بود که بر حضرت زهرا نماز خواند» و همچنین امام صادق (ع) فرمودند: «سلمان علم اول و آخر را درک کرد، و او دریایی است که هر کسی را بهره ای از آن نیست، و او از ما اهل البیت است» و جبرئیل به پیامبر (ص) عرضه داشته است که: «اشتیاق بهشت به سلمان، بیشتر از اشتیاق او به بهشت است».

سلمان در نزد پیامبر (ص) دارای ارج و مقام رفیعی بود و در بزرگی مقام و قدر سلمان فارسی همین اندازه بس است که مولانا امیرالمؤمنین علی (ع) به شخصه وسایل غسل و کفن او را آوردند و او را غسل داده و کفن نمودند و بر او نماز خوانده و دفنش نمودند.

منابع:
1- واقدی، محمدبن عمر. مغازی. ترجمه محمود مهدوی دامغانی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1366. جلد 2 و 3
2- کاتب واقدی، محمدبن سعد. طبقات، ترجمه محمود مهدوی دامغانی، تهران: انتشارات فرهنگ و اندیشه، 1375، جلد 4.
3- ابن هشام. سیرت رسول الله. ترجمه رفیع الدین اسحاق بن محمد همدانی (قاضی ابرقوه)، مصحح: اصغر مهدوی، تهران: 1360.
4- مجلسی، محمدباقر. عین الحیات، قم: نشر فراگفت، 1386.
5- نیشابوری، عبدالحسین. تقویم شیعه، قم: انتشارات دلیل ما، 1390.