در اندیشه‌ اومانیسم، انسان اصالت دارد. یعنی تنها بوسیله معرفت حسی و تجربی، طبع و تمایلات ظاهری انسان شناخته می‌شود و انسان به همان تمایلات تعریف می‌گردد آنگاه ماوراء، خدا، الوهیت، دین، حق و تکلیف و معنا و هدف زندگی مشخص می‌شود. خاستگاه الوهیت و دین در این نگاه، چیزی فراتر از ذهن، روان یا اجتماع بشری نخواهد بود و غایت و محتوای مطلوب آن، منفعت شخصی دنیوی می‌شود. توانایی‌های انسان، یعنی فهم، اراده، اختیار و قدرت، تنها در راستای بهره‌برداری هرچه بیشتر شخص یا اکثریت افراد از دنیا قرار می‌گیرد.

اما در دیدگاه اسلام، خداوند خالق است و اصالت دارد. تنها او صاحب حق است. ماوراء، خدا، الوهیت، دین و دیگر موضوعات مشابهی که در اومانیسم مطرح است، در اسلام بر اساس معرفت حسی، تعقل کلیات و غایات، آموزه‌های فطری و وجدانی و آموزه‌های وحیانی تعریف می‌شود. انسان نیز بدین‌گونه تعریف می‌گردد. در همه‌ی این موضوعات، خالق، معبود و مقصود هستی، خداوند معرفی می‌شود نه انسان و تمایلات دنیوی او. خلق هستی برای انسان است اما هدف از خلق انسان، معرفت و عبادت خداوند می‌باشد.

کتاب "بررسی الوهیت در اسلام و اومانیسم" نوشته‌ ماهرخ رستمی، دانش آموخته سطح سه رشته فقه و اصول مدرسه علمیه اسلام‌شناسی حضرت زهرا سلام الله علیها و طلبه سطح چهار رشته فقه خانواده مرکز تخصصی طوبی، مفاهیم کلیدی مانند الوهیت، دین، اسلام و اومانیسم را مورد بررسی قرار می‌دهد.

در این کتاب که پاییز ۱۴۰۲ و توسط انتشارات نسیم رضوان به چاپ رسید، تفاوت‌ها و شباهت‌های اساسی بین دو مکتب مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرند. این کتاب در چهار بخش به بررسی معنای الوهیت و خدامحوری در اسلام و نظریات اومانیستی در مکاتب فلسفی غرب می‌پردازد تا تفاوت‌ها و شباهت‌های آنها به خوبی بررسی شود.

در بخش اول این کتاب، تعریف و بررسی مفاهیم الوهیت، دین، اسلام و اومانیسم به عنوان مفاهیم کلیدی انجام می‌شود.

در بخش دوم، هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی انسان در اسلام مورد بررسی قرار می‌گیرد تا بهترین تفاهم از مفهوم الوهیت و خدامحوری در اسلام به دست آید.

در بخش سوم، با مرور شناخت نظریات اومانیستی مکاتب فلسفی، فلاسفه، روان‌شناسان و جامعه‌شناسان مهم غرب، اندیشه اومانیستی در تکامل خود بررسی می‌شود. این بخش به نقد و بررسی ایده‌ها و ارزش‌های اومانیستی در جامعه و فلسفه غرب می‌پردازد.

در بخش چهارم، موضوعات مشترک و متفاوت بین دو مکتب اسلام و اومانیسم مورد تحلیل و مقایسه قرار می‌گیرد تا به نتیجه‌ای معقول و منطقی درباره‌ روابط بین اسلام و اومانیسم برسیم.

لازم به ذکر است این اثر در پانزدهمین فراخوان آثار حوزه علمیه خراسان شایسته تحسین شناخته شده است.