تحولات منطقه

خاورمیانه از الگوی «بحران‌های مدیریت‌شده» عبور کرده و وارد مرحله‌ای تازه از درگیری‌های چندلایه، مستقیم و کم‌قابلیت‌کنترل شده است؛ وضعیتی که قواعد قدیمی بازدارندگی را فرسوده و چشم‌انداز سال ۲۰۲۶ را به‌مراتب بی‌ثبات‌تر می‌کند.

از دیپلماسی تا رقابت عریان؛ چرا خاورمیانه وارد فاز خطرناک‌تری در سال ۲۰۲۶ می‌شود؟
زمان مطالعه: ۱ دقیقه

به گزارش قدس آنلاین، رسانه روسی راشاتودی در یادداشتی تحلیلی به قلم فرهاد ابراهیموف، استاد دانشگاه رودن روسیه، تأکید می‌کند که سال ۲۰۲۵ یکی از پرتنش‌ترین سال‌ها برای خاورمیانه در دهه‌های اخیر بوده و نقطه عطفی در ماهیت منازعات منطقه‌ای به شمار می‌رود. به نوشته نویسنده، برخلاف سال‌های گذشته که درگیری‌ها – به‌ویژه میان ایران و اسرائیل – عمدتاً از مسیر نیروهای نیابتی و فشارهای غیرمستقیم پیش می‌رفت، ۲۰۲۵ شاهد عبور آشکار از «خطوط قرمز» و حرکت به سمت حملات مستقیم و نمادین بود.

راشاتودی، مجموعه حملات اسرائیل به خاک ایران با حمایت مستقیم یا غیرمستقیم آمریکا را از مهم‌ترین تحولات این سال می‌داند؛ حملاتی که اوج آن در جنگ دوازده‌روزه ژوئن و نخستین حملات هوایی آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران رقم خورد. به باور نویسنده، این رویدادها «نقطه بی‌بازگشت» محسوب می‌شوند و احتمال وقوع جنگ تمام‌عیار میان ایران و اسرائیل را از یک فرض نظری به یک سناریوی واقعی تبدیل کرده‌اند.

این مقاله تأکید می‌کند که اگرچه این حملات از نظر نظامی تأثیر تعیین‌کننده‌ای نداشتند، اما حامل پیام‌های سیاسی روشنی بودند: نمایش آسیب‌پذیری‌ها، آزمودن سامانه‌های دفاعی ایران و ارسال سیگنال آمادگی برای تشدید تنش. در مقابل، واکنش تهران حساب‌شده و محدود توصیف شده؛ واکنشی که نشان‌دهنده تلاش ایران برای اجتناب از جنگ فراگیر، بدون چشم‌پوشی از بازدارندگی منطقه‌ای خود است.

راشاتودی همچنین به حملات اسرائیل به قطر اشاره کرده و آن را نشانه گسترش دامنه درگیری‌ها به فراتر از خطوط سنتی تقابل می‌داند؛ اقدامی که به‌گفته نویسنده، این پیام را به کشورهای خلیج فارس مخابره کرد که حتی بی‌طرفی رسمی نیز دیگر تضمین‌کننده مصونیت در منازعات پرشدت نیست.

در جمع‌بندی، این مقاله می‌نویسد که خاورمیانه در سال ۲۰۲۵ وارد مرحله‌ای از تکه‌تکه‌شدن نظم منطقه‌ای شده است؛ جایی که دیپلماسی به حاشیه رانده شده و زور نظامی به ابزار اصلی فشار سیاسی تبدیل شده است. از نگاه نویسنده، سال ۲۰۲۶ نه سال آرامش، بلکه عرصه تشدید رقابت‌ها و خطر لغزش بحران‌ها به درگیری‌های مهارنشدنی خواهد بود؛ چرا که قواعد قدیمی فروپاشیده‌اند، بی‌آنکه قواعد جدیدی جایگزین آن‌ها شده باشد.

حرم مطهر رضوی

کاظمین

کربلا

مسجدالنبی

مسجدالحرام

حرم حضرت معصومه

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha