نحوه تنظیم قرارداد و دقت در قراردادنویسی میتواند سرنوشت افراد، شرکتها و کسبوکارها را بهطور مستقیم تحت تأثیر قرار دهد. با وجود رواج قراردادهای شفاهی در برخی روابط کاری، تجربه نشان میدهد بخش قابل توجهی از اختلافات و دعاوی حقوقی ناشی از نبود قرارداد کتبی یا تنظیم نادرست آن است.
قراردادها بهطور کلی به دو شکل شفاهی و کتبی منعقد میشوند، اما نبود سند مکتوب، امکان اثبات تعهدات را با دشواریهای جدی مواجه میکند. حتی قراردادهای کتبی نیز در صورتی که بدون رعایت اصول حقوقی و نگارشی تنظیم شوند، نهتنها کارآمد نخواهند بود بلکه خود میتوانند منشأ اختلافات جدید شوند. به گفته حقوقدانان، تنظیم یک قرارداد استاندارد مستلزم آشنایی همزمان با جزئیات موضوع قرارداد و دانش حقوقی است.
اهمیت قرارداد در روابط حرفهای
تنظیم قرارداد، یکی از مهمترین مراحل آغاز هر همکاری یا پروژه به شمار میرود. یک قرارداد دقیق و شفاف میتواند حدود تعهدات، مسئولیتها و انتظارات طرفین را مشخص کرده و از بروز سوءتفاهم در آینده جلوگیری کند. قرارداد همچنین بهعنوان یک سند قانونی، در صورت بروز اختلاف قابلیت استناد در مراجع قضایی را دارد و نقش مهمی در حفظ حقوق طرفین ایفا میکند.
کارشناسان میگویند قراردادها علاوه بر شفافسازی تعهدات، امکان مدیریت ریسک، تعیین چارچوبهای زمانی و مالی، پیشبینی شرایط فسخ و شیوه حل اختلاف را فراهم میکنند و به ایجاد اعتماد میان طرفین کمک میکنند.
شرایط صحت قرارداد از منظر قانون
مطابق ماده ۱۹۰ قانون مدنی، برای صحت هر قرارداد چهار شرط اساسی لازم است: قصد و رضای طرفین، اهلیت قانونی، موضوع معین و مشروعیت جهت معامله. فقدان هر یک از این شرایط میتواند منجر به بطلان قرارداد شود؛ موضوعی که ضرورت دقت در مرحله تنظیم قرارداد را دوچندان میکند.
ارکان اصلی در تنظیم قرارداد
هر قرارداد باید شامل عنوان دقیق، مشخصات کامل طرفین، موضوع و مدت قرارداد، محل انعقاد و محل انجام تعهد، مبلغ و شیوه پرداخت، تعهدات و شروط طرفین، ضمانت اجرا، شرایط فسخ، روش حلوفصل اختلافات، تعداد نسخ و ضمایم باشد. در قراردادهایی که یکی از طرفین شخص حقوقی است، بررسی آگهی تأسیس، آخرین تغییرات ثبتی، اساسنامه و صاحبان امضای مجاز شرکت ضروری است. همچنین باید مشخص شود قرارداد در چارچوب موضوع فعالیت شرکت منعقد میشود. در مورد اشخاص حقیقی نیز احراز اهلیت، بلوغ، عقل و ممنوعالمعامله نبودن اهمیت ویژه دارد.
نقش ضمانتها و حل اختلاف
پیشبینی ضمانتهایی مانند چک، سفته، ضمانتنامه بانکی یا وثیقه ملکی، یکی از ابزارهای اطمینان از حسن اجرای تعهدات است. همچنین تعیین روش حل اختلاف، اعم از مراجعه به محاکم قضایی یا داوری، میتواند از طولانی شدن دعاوی جلوگیری کند.
نکات کلیدی در قراردادنویسی حرفهای
حقوقدانان توصیه میکنند قراردادها با زبانی ساده، شفاف و قابل فهم برای اشخاص ثالث مانند قاضی، داور یا کارشناس نوشته شوند. پیشبینی ریسکهای احتمالی، درج بند محرمانگی و نبود رقابت در قراردادهای حساس، امضای تمام صفحات و ضمایم، مشخص بودن محل انعقاد قرارداد و بررسی صلاحیت امضاکنندگان از جمله نکاتی است که نقش تعیینکنندهای در اعتبار قرارداد دارد.
هزینه تنظیم قرارداد و خدمات آنلاین
تعرفه تنظیم قرارداد بسته به نوع، پیچیدگی، زمان مورد نیاز و تخصص وکیل متفاوت است. در سالهای اخیر، تنظیم قرارداد بهصورت آنلاین و استفاده از امضای الکترونیکی نیز بهعنوان راهکاری سریع و کارآمد مورد توجه کسبوکارها قرار گرفته است؛ هرچند همچنان توصیه میشود پیش از نهایی شدن قرارداد، مشاوره حقوقی تخصصی دریافت شود.
نقش وکلای متخصص
وکلای متخصص در حوزه قراردادها با بررسی دقیق مفاد، شناسایی نقاط ضعف و پیشنهاد اصلاحات، نقش مهمی در حفظ منافع موکلان دارند. دفاتر حقوقی فعال در این حوزه تأکید میکنند که قرارداد حرفهای، قراردادی است که علاوه بر پوشش کامل تعهدات، تمامی الزامات قانونی و ریسکهای احتمالی را پیشبینی کرده باشد.
نظر شما