از ابتدای هفته، خبر آزاد شدن قیمت نهاده وارداتی مطرح شد. با توجه به اینکه بخش وسیعی از نهاده در بازار از طریق واردات تأمین میشود، این اتفاق تأثیر مستقیمی بر قیمت بسیاری از محصولات خوراکی و دامی دارد. به صورت طبیعی از این به بعد کشف قیمت در بازار انجام شده و این عرضه و تقاضا در بازار است که تعیین میکند کالاهای مرتبط با نهاده دام با چه قیمتی فروخته شوند. در این میان نقش دولت در حوزه نظارت چه شرایطی خواهد داشت و آیا بر قیمتهای کشف شده نظارت میشود یا خیر؟ اینها موضوعی است که در چند روز آینده که بازار خودش را پیدا کند، مشخص خواهد شد. از طرفی تا پیش از این هم برخی از دامداران گلایههایی را با طوس از همخوانی نداشتن قیمت کنسانتره با رقمی که کارخانهها از آنها شیر را خریداری میکنند، مطرح کرده بودند و حالا باید دید این آزاد شدن قیمت به نفع دامدار نیز خواهد بود یا نه.
از این پس دولت هیچ دخالتی در تعیین قیمت نهادههای دامی یا محصولات تولیدی نخواهد داشت
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی در گفتوگو با خبرنگار ما در این باره میگوید: از این پس دولت هیچ دخالتی در تعیین قیمت نهادههای دامی یا محصولات تولیدی نخواهد داشت و همه چیز بر اساس عرضه و تقاضا در بازار تعیین میشود. به عبارت دیگر، بازار به صورت طبیعی خود را متعادل خواهد کرد.
کریم امیرزاده ادامه میدهد: در حوزه تولیدات دامی، نهادههایی که پیشتر با ارز ارزان تأمین میشدند، دیگر مشمول ارز ۲۸هزار و ۵۰۰ تومانی نیستند و از روز یکشنبه این سیاست حذف شده است. بنابراین قیمت محصولاتی مانند شیر، گوشت مرغ و گوشت قرمز دیگر توسط دولت تعیین نخواهد شد و افزایش قابل توجهی خواهد داشت؛ بهطور مثال، قیمت جو در سامانه بازارگاه که پیشتر حدود ۱۱ تا ۱۲هزار تومان بود، اکنون به حدود ۴۲هزار تومان رسیده؛ یعنی تقریباً سه تا چهار برابر افزایش یافته و طبیعی است که این افزایش نرخ نهادهها بر قیمت محصولات نهایی نیز اثرگذار خواهد بود.
وی در خصوص نهادههای داخلی نیز با بیان اینکه از گذشته مشمول قیمتگذاری دولتی نبودند، اظهار میکند: حوزه نظارت ما در این زمینه ورودی نداشتند و قیمت آنها هم بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشد و معمولاً بالاتر از نهادههای وارداتی بوده است.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی درباره نظارت بر قیمتهای بازار توسط دولت نیز خاطرنشان میکند: با توجه به اینکه دولت، دیگر خدماتی در حوزه تولید ارائه نمیکند، نظارت و پایش قیمتی نیز عملاً منتفی خواهد شد. البته هنوز دستورالعملهای جدید به ما ابلاغ نشده و منتظر هستیم تا مشخص شود در آینده چه سیاستهایی اتخاذ خواهد شد.
امیرزاده با بیان اینکه در سامانه بازارگاه نیز باید محدودیتها برداشته شود، میگوید: از ساعت ۸ شب یکشنبه عرضه نهادهها با قیمت جدید آغاز شده و خرید و فروش در حال انجام است؛ اما باید منتظر بمانیم تا بازخورد این تغییرات در یک بازه زمانی یک تا دو هفتهای مشخص شود. تاکنون هیچ نامه یا دستورالعمل رسمی درباره زمان دقیق رفع محدودیتها به ما نرسیده است.
وی درباره وجود سامانه بازارگاه نیز میافزاید: به نظر شخصی من، در شرایطی که نهادهها به وفور در دسترس باشند، وجود سامانه بازارگاه ضرورتی نخواهد داشت. دامداران و مرغداران باید بتوانند به طور مستقیم با واردکنندگان مذاکره کرده و بر اساس توافق، نهادهها را خریداری و محصولات خود را با قیمت توافقی در بازار عرضه کنند. در واقع، این سامانهها زمانی ایجاد شدند که دولت خدماتی برای نظارت و کنترل ارائه میداد؛ اما اکنون با تغییر شرایط، کارکرد آنها کمتر شده است.
پایبندی دولت به کالابرگ تا حدی نگرانیها را کم میکند
به سراغ بخش خصوصی میرویم تا بدانیم در این آزاد شدن قیمت نهاده، چه اتفاقی برای این حوزه خواهد افتاد و نظر آنها درباره راهکار پیشنهادی در راستای مدیریت بازار در این وضعیت چیست. رئیس اتحادیه دامداران خراسان رضوی در این زمینه میگوید: اکنون که دولت تصمیم به اجرای این سیاست گرفته، باید به تمامی جوانب آن با دقت توجه داشته باشد. در این مسیر باید موضوعاتی همچون تعیین سرمایه در گردش برای واحدهای تولیدی و تأمین کافی نهادهها در بازار به طور جدی مدنظر قرار گیرد. دولت و مسئولان در هفتههای اخیر اعلام کردهاند نهادهها به وفور در گمرکات موجود است. بنابراین انتظار میرود شرکتهای واردکننده هرچه سریعتر کالاهای خود را عرضه کنند و این عرضه بر اساس قیمتهای توافقی صورت بگیرد.
مجید مهدوی ادامه میدهد: از سوی دیگر، اگر دولت به اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی پایبند باشد و مبالغی که وعده داده شده؛ مانند یک میلیون تومان به طور واقعی برای کالابرگ اختصاص یابد، بخشی از نگرانیها در حوزه تأمین و تولید کاهش خواهد یافت. نگرانی اصلی در حال حاضر مربوط به افزایش قیمت برای مصرفکننده نهایی؛ بهویژه در کالاهایی مانند شیر است که میتواند به کاهش مصرف منتهی شود. در صورتی که دولت اقلام کالابرگ را به درستی انتخاب کند، بخشی از این نگرانیها برطرف و مصرف خانوارها تا حدی تضمین میشود. همچنین اجرای دقیق و صحیح کالابرگ میتواند نگرانی واحدهای تولیدی و فعالان صنایع مرتبط را کاهش دهد.
به گفته وی نکته مهم دیگر، رفع کامل محدودیتهای سامانه بازارگاه است و اگر ارز ترجیحی حذف شده منطقی است، محدودیتهای این سامانه نیز برداشته شود.
رئیس اتحادیه دامداران خراسان رضوی بیان میکند: در یکی دو روز آینده مشخص خواهد شد که آیا شرکتها عرضه خود را آغاز کردهاند و امکان مشاهده عرضه از همه شرکتها در تابلو وجود دارد یا خیر. بنابراین باید چند روزی صبر کرد تا وضعیت روشن شود.
مهدوی درباره گلایه دامداران و اینکه هزینه خرید کنسانتره بسیار بالاست، در حالی که شیر تولیدی با قیمت پایینتری از آنها خریداری میشود نیز میافزاید: این موضوع تنها زمانی حل خواهد شد که صنایع لبنی نیز همراهی لازم را داشته باشند و قیمت خرید شیر از دامداران را متناسب با افزایش هزینه نهادهها بالا ببرند. طبیعی است وقتی دامدار ذرت را به قیمت ۴۳هزار تومان و سویا را با نرخ ۶۰هزار تومان میخرد، قیمت شیر نیز باید افزایش یابد تا تولید پایدار بماند.
تعیین سازوکار نظارت بر بازار
تغییرات اخیر در قیمت نهادههای دامی و حذف ارز ترجیحی، نیازمند یک رویکرد جدید و هوشمندانه در مدیریت بازار است. دامداران و کشاورزان باید با چالشهای جدیدی که ناشی از این تغییرات به وجود آمده است، روبهرو شوند. انتظار میرود با افزایش نظارت و هماهنگی میان دولت و بخش خصوصی، بازار به تعادل برسد و شرایط بهتری برای تولیدکنندگان فراهم شود. با این وضعیت به نظر میرسد وجود سامانه بازارگاه نیز از این به بعد محلی از اعراب نخواهد داشت، چه رسد به اینکه قرار باشد محدودیتهایی هم روی ثبت سفارش و موضوعات دیگر خرید اعمال شود.
نظر شما