بوتاکس که نام تجاری سم بوتولینوم نوع A است، یکی از رایج‌ترین و شناخته‌شده‌ترین روش‌های غیرجراحی زیبایی و درمانی است. این ماده با تزریق مستقیم به عضلات هدف، به‌طور موقت فعالیت عصبی-عضلانی آن‌ها را مسدود می‌کند. این انسداد موجب شل شدن و در نتیجه، صاف شدن موقت چین و چروک‌های ناشی از انقباض مکرر عضلات می‌شود، مانند خطوط اخم بین ابروها، خطوط پیشانی و پنجه کلاغی دور چشم‌ها.

از نظر زیبایی‌شناختی، نتایج معمولاً طی چند روز ظاهر شده و تا ۳ تا ۶ ماه ماندگار هستند. با این حال، کاربردهای بوتاکس بسیار فراتر از زیبایی است. در حوزه درمانی، بوتاکس برای کنترل تعریق بیش از حد (هایپرهیدروزیس)، میگرن مزمن، اسپاسم عضلانی (دیستونی)، و حتی برخی مشکلات مثانه به کار می‌رود.

ایمنی و اثربخشی بوتاکس توسط سازمان‌های نظارتی معتبر جهانی تأیید شده است، اما مانند هر روش پزشکی دیگری، باید توسط پزشک متخصص و با رعایت دوز مناسب انجام شود تا عوارض جانبی احتمالی مانند کبودی موقت یا افتادگی جزئی پلک به حداقل برسد. به طور خلاصه، بوتاکس یک راهکار انعطاف‌پذیر برای کاهش نشانه‌های پیری و مدیریت برخی اختلالات پزشکی است.

سید محسن رفیعی طباطبایی،فوق تخصص اربیت و اکولوپلاستی و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: بوتاکس به عنوان یک داروی فلج‌کننده عضلات آغاز می‌شود. ایجاد فلج موقتی در عضلات اساس اثرات زیبایی‌شناختی بوتاکس است.

وی به اثرات بوتاکس بر روی خطوط و چین و چروک‌های صورت اشاره کرده و افزود: این اثرات شامل از بین بردن خط اخم، کاهش خطوط پیشانی، و محو شدن خطوط پنجه کلاغی (اطراف چشم) است. این موارد، رایج‌ترین کاربردهای بوتاکس در زمینه‌ی زیبایی هستند.

فوق تخصص اکولوپلاستی به اثر جوان‌سازی بوتاکس اشاره کرده و تصریح کرد: این اثر، نتیجه‌ کاهش چین و چروک‌ها و ایجاد ظاهری صاف‌تر و جوان‌تر در پوست است.

طباطبایی با اشاره به بازه‌ زمانی ۴ تا ۶ ماه برای تکرار تزریق بوتاکس افزود: این بازه، نشان‌دهنده‌ موقتی بودن اثرات بوتاکس استوی با بیان اینکه بوتاکس‌های ایرانی نیز قابل اعتماد هستند، خاطرنشان کرد: بر اساس یک تحقیق و مقایسه با برندهای خارجی، بوتاکس ایرانی کیفیت لازم را دارد.

فوق تخصص اکولوپلاستی با تاکید بر اینکه بوتاکس‌های ایرانی، اثر مشابهی با برندهای خارجی دارند و عوارض بیشتری ایجاد نمی‌کنند، متذکر شد: این موضوع، به کاهش نگرانی‌ها در مورد استفاده از محصولات داخلی کمک می‌کند.

طباطبایی با تاکید بر اهمیت رعایت زنجیره سرد در نگهداری بوتاکس به حفظ کیفیت دارو و جلوگیری از تخریب آن اشاره و ابراز کرد: نگهداری در کنار یخ یا در یخچال، راه‌های پیشنهادی برای رعایت زنجیره سرد هستند.

وی به اهمیت نحوه آماده‌سازی دارو (میزان رقت) و همچنین محل‌های تزریق و میزان تزریق اشاره کرده و افزود: این موارد، بر تأثیرگذاری و ایمنی تزریق بوتاکس تأثیر مستقیم دارند.

فوق تخصص اکولوپلاستی با تاکید بر اینکه تزریق بوتاکس حتماً توسط پزشک انجام شود،خاطرنشان کرد: این توصیه، به دلیل اهمیت دقت در آماده‌سازی، محل‌های تزریق و میزان تزریق است.

طباطبایی با اشاره به خطرات تزریق در مکان‌های غیرمجاز، افزود: تزریق بوتاکس در آرایشگاه‌ها، زیرزمین‌ها و منازل خطراتی شامل نبود اطمینان از کیفیت مواد، رعایت نکردن استانداردهای آماده‌سازی و احتمال بروز عوارض جانبی به دنبال دارد.

وی با اشاره به عوارض شایع بوتاکس،افزود: افتادگی پلک (پتوز)، یکی از این عوارض است؛این عارضه، در صورت دقت نکردن در تزریق، می‌تواند رخ دهد.