فیاضبخش نامی آشنا برای ما مشهدیهاست؛ برای ما که شاید بارها از کنار این آسایشگاه عبور کرده باشیم، بدون آنکه فکر کنیم توانیابان این مرکز چگونه کتابخوان میشوند، توانمندیهای خود را کشف میکنند و در مسیر رشد و پیشرفت قدم برمیدارند. گروه اعزامی سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در ادامه اجرای طرح «آفتاب مهربانی» و برگزاری رویداد فرهنگی «بزن بریم کتابخانه» همزمان با سالروز رحلت حضرت زینب کبری(س)، میهمان کتابخانه آسایشگاه معلولین جسمی و حرکتی شهید فیاضبخش مشهد شد و چند ساعتی را در دورهمی دوستانه اعضای کتابدوست و هنرمند این آسایشگاه گذراند. در این گزارش، دقایقی از برگزاری این رویداد را روایت میکنیم.
وقتی کتابها به مقصد میرسد
ساعت از ۹ صبح گذشته است که همراه با دو کارشناس بخش ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی کتابخانه آستان قدس رضوی به آسایشگاه میرسیم؛ مکانی که بر سر درِ آن تابلو «مؤسسه خیریه و غیرانتفاعی توانبخشی و نگهداری معلولین جسمی- حرکتی شهید فیاضبخش مشهد» به چشم میخورد. با همراهی مهدی عیدیان، کارشناس آسایشگاه به کتابخانه این مرکز راهنمایی میشویم تا یکی دیگر از مجموعه منابع مطالعاتی مرحمتی تولیت آستان قدس رضوی در دومین مرحله اجرای طرح آفتاب مهربانی به مقصد برسد.
کارشناسان آستان قدس رضوی به محض ورود به کتابخانه آسایشگاه، دست به کار میشوند و کتابهای اهدایی را از جعبهها خارج کرده و روی میز وسط کتابخانه با دقت خاصی میچینند تا مراجعان از نزدیک با این منابع متنوع آشنا شوند. دراینمیان، تنی چند از اعضای آسایشگاه همچون آقا سعید و فاطمه خانم نیز در کتابخانه حضور دارند و برایمان از کتابهایی که خواندهاند و آثار نقاشی که خلق کردهاند، میگویند.
دقایقی بعد این کتابخانه با ویلچرهای دستی و برقی پر میشود و شاهد حضور بیش از ۱۰ نفر از توانیابان آسایشگاه و همچنین تنی چند از مسئولان دو مجموعه در این کتابخانه هستیم. اگرچه قرار بود رویداد بزن بریم کتابخانه با برگزاری نشست هفتگی «تفکر خلاق» آسایشگاه پیوند بخورد، اما در نهایت، این رویداد رنگ و بویی دیگر میگیرد و به یک دورهمی دوستانه مبدل میشود تا توانیابان از فعالیتها و دغدغههایشان بیشتر بگویند.
از اهدای کتاب تا رویدادسازی کتابمحور
در این میان، مهدی صادقی حصار، مدیر کتابخانههای عمومی و تخصصی سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی میگوید: دومین مرحله از طرح آفتاب مهربانی با همکاری و مساعدت مجموعه آستان قدس رضوی، در راستای غنیسازی و تجهیز کتابخانههای کوچک آموزشی مراکز متقاضی، با اهدای منابع مطالعاتی مرحمتی تولیت آستان قدس رضوی در حال اجراست.
وی از کتابخانه آستان قدس رضوی بهعنوان واسطهای برای اهدای این منابع مطالعاتی نام میبرد و میافزاید: دراینراستا، ۲۵۵ نسخه کتاب چاپی در موضوعات مختلف در سه رده سنی کودک، نوجوان و بزرگسال به کتابخانه آسایشگاه معلولین جسمی و حرکتی شهید فیاضبخش اهدا شد تا از آنها در مسیر توانمندسازی و ارتقای مهارتهای مورد نیاز اعضای آسایشگاه استفاده شود.
صادقی حصار همچنین با تأکید بر اهمیت کتاب و کتابخوانی و ضرورت زندگی در مسیر متعالی، بیان میکند: کتابخانه آستان قدس رضوی در ادامه اجرای این طرح میتواند در حوزه رویدادسازیهای کتابمحور و همچنین تجهیز کتابخانه آسایشگاه با منابع بهروز، همکاری کند.
راحله شاهمرادیزاده، کارشناس مسئول بخش ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی کتابخانه آستان قدس رضوی نیز ابراز امیدواری میکند نشستهای خوانش متون کهن با محوریت شاهنامه را در آینده نزدیک در این مرکز برگزار کنند.
خدمتی متفاوت بهنام حضرت رضا(ع)
در ادامه، سیده حشمت نبوی، مدیر روابط عمومی و امور فرهنگی و هنری آسایشگاه شهید فیاضبخش از نیروهای افتخاری این مجموعه میگوید، از مهربانانی که به عشق حضرت رضا(ع) و خدمت به خلق، به یاری توانیابان میآیند؛ دراینمیان، گرههای زندگیشان هم گشوده میشود.
وی با اشاره به برخی از عوامل بروز معلولیت در جامعه، بیان میکند: شما بهعنوان اهل کتاب و دانایی باید در مسیر ارتقای آگاهی افراد جامعه برای جلوگیری از این عوامل بکوشید.
نبوی همچنین با ذکر برخی از مشکلات و نیازهای معلولان جامعه همچون تسهیل تردد در سطح شهر، میافزاید: اهدای کتاب، اقدام فرهنگی ارزشمندی است، اما از آنجایی که اعضای آسایشگاه علاقه دارند از این محیط خارج شوند، امیدواریم بتوان زمینه حضور آنها را در محیط سایر کتابخانههای شهر در قالب تور کتابگردی نیز فراهم کرد.
شراره هامپا، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی که بهعنوان مدرس کلاسهای تفکر خلاق با آسایشگاه شهید فیاضبخش همکاری دارد نیز عنوان میکند: هر کدام از اعضای این آسایشگاه، همچون یک کتابخانه زنده است که میتوان از او استفاده کرد.
ضرورت تغییر نگاه جامعه به توانیابان
این دورهمی اهل کتاب با صحبتهای توانیابان حاضر همراه میشود؛ چنانکه فاطمه خانم دکلمهای برای حاضران میخواند، آقا سجاد از کارهای هنریاش تعریف میکند، آقا سعید هم با وجود آنکه سخن گفتن برایش کمی سخت است، اما با شور خاصی حرف دلش را میزند و از علاقهاش به کتابخانه صحبت میکند. همچنین تکتم خانم از چگونگی ادامه تحصیلش و شور و اشتیاق دیگر اعضای آسایشگاه میگوید که برایشان کتاب میخواند. دیگر فاطمه خانم محفل که کتابدار کتابخانه آسایشگاه هم است، از اجراهای تئاترش صحبت میکند. آزیتا خانم هم غزلی را از کتاب شعری که خوانده است، تقدیم حاضران میکند.
در ادامه، نجفزاده که از آقایان پیشکسوت آسایشگاه بوده و با ادامه تحصیل توانسته به زندگی مستقل خود برسد، بیان میکند: چه شاد باشید و چه غمگین، زندگی میگذرد. مهم این است آدمی بتواند توانمندیهای خود را کشف کند.
وی میافزاید: متأسفانه در جامعه، فقط ظاهر معلول ما به چشم دیگر افراد میآید، بنابراین باید با انجام اقدامات فرهنگی در مسیر تغییر نگاه افراد جامعه تلاش کرد.
بهار خانم نیز از جمله اعضای آسایشگاه است که توانسته لیسانس نقاشی بگیرد و بهعنوان مربی به سایر اعضا تدریس کند.
دلهای امیدوار به زیارت امام رئوف(ع)
در این میان، صحبتهای سید جعفر یا به قولی آقا سید آسایشگاه، بسیار شنیدنی است. وی که در مقطع کارشناسی ارشد فقه و حقوق اسلامی تحصیل کرده است، بیان میکند: انسانهایی با روحهای بزرگ در این آسایشگاه در کنار یکدیگر زندگی میکنند. اینجا فقط یک آسایشگاه نیست، بلکه روایتگر این فرهنگ است که میتوان با معلولیت هم در جامعه زندگی کرد.
وی در ادامه از کتابداران کتابخانه حرم مطهر رضوی میخواهد سفیر معنوی، فرهنگی و علمی بچههای آسایشگاه شهید فیاضبخش باشند و سخنانشان را به گوش همگان برسانند تا مسیر زندگی برای این عزیزان آسان شود.
آقا سید از ارادت اعضای آسایشگاه به امام رئوف(ع) هم میگوید و ابراز امیدواری میکند نور بیشتری از آستان قدس رضوی بر آنها بتابد و در صحن و سرای رضوی، حضور گستردهتری داشته باشند.
شکی نیست که این مردان و زنان، ذهنهای خلاق و دستهای هنرمندی دارند. آنها روزهای بسیار سختی را پشت سر گذاشتهاند تا امروز بتوانند با انگیزه به تحصیل و کسب هنر و مهارت بپردازند و حتی از بسیاری از افراد فاقد معلولیت، امیدوارتر به زندگی خود ادامه دهند.
برق نگاهِ کتابداران رضوی نیز گویای آن است که صحبتهای توانیابان حاضر، به دل همه آنها نشسته است؛ چنانکه صادقی حصار در پایان محفل اظهار میکند: رویداد امروز برای ما، یک کلاس درس خوب بود. ما در کنار شما، مشق زندگی کردیم.
نظر شما