اگر تا دیروز گلایه و مشکل خانوادههایی که نوزاد یا فرزند خردسال دارند، تأخیر یا دریافت نکردن تسهیلات فرزندآوری مثل زمین یا وام بود، حالا باید گرانی پوشک را هم به آن اضافه کنیم. شاید تعجب کنید و بپرسید «اصلاً تهیه پوشک آنقدر مهم است که یک گزارش کامل را به آن اختصاص بدهیم؟» باید بگویم بله. اگر قیمت آن را بفهمید، بهتر به اهمیت این موضوع در ظاهر پیش پا افتاده پی خواهید برد!
در روزهای گذشته از طریق پیام چند مخاطب که به تریبون مردمی قدس ارسال شده بود، مطلع شدیم قیمت پوشک بچه رو به افزایش است، آن هم نه افزایش با شیب نسبتاً معمولی مثل همه افزایش قیمتهایی که از بد روزگار به آن عادت کردهایم و این روزها گرفتارش هستیم؛ بلکه از آن دست افزایشهایی که ره ۱۰۰ساله را یک شبه طی کردهاند. این روزها زمزمه رسیدن قیمت پوشک بچه به بیش از ۷۰۰هزار تومان، حکایت از آن دارد که برای یک بسته پوشک بچه باید تقریباً معادل هزینه ۴۰ سوت طلا را پرداخت کرد!
کمبود و گرانی این بار برای پوشک؟
برای نمونه یکی از این مخاطبان در درددل ارسالیاش به تریبون مردمی قدس نوشته است: «کدوم کارگر که بچه کوچیک داره، میتونه با حقوق کم، پوشک بستهای ۷۰۰هزار تومن رو بخره اونم برای یک هفته؟ همین مقدار در ماه ۲ میلیون و ۸۰۰هزار تومن میشه. الان خیلی از فروشگاههای بزرگ و زنجیرهای مشهد یا پوشک بچه رو قایم کردن یا با قیمت بالاتر میفروشن. دو تا دونه سایز صفر و آخرین سایز رو گذاشتن و میگن موجودی نداریم. یک شبه عین اصحاب کهف شدیم. شب میخوابیم و روز که میایم فروشگاه، قیمتها کلی رفته بالا. منِ کارگر پولم نه به شیرخشک بچهام میرسه نه به پوشک».
کمبودسازی کارخانهها برای افزایش قیمت
پرسوجو از افراد مختلف برای اینکه مشخص شود این موضوع تا چه اندازه درست است، منجر به بررسی قیمتها و موجودی پوشک بچه در چند داروخانه شد. ابتدا به داروخانهای در بولوار سجاد میروم. قفسه پوشکهای این فروشگاه خالی است و به جز یک بسته پوشک بزرگسال، محصول دیگری در آن نیست.
از متصدی داروخانه که خانمی حدوداً چهل ساله است، درباره افزایش قیمتها و کمبود میپرسم. همانطور که مشغول چیدن داروها در قفسه است، پاسخ میدهد: خودمان به دو دلیل، به عمد پوشک بچه و نوزاد را سفارش ندادهایم؛ یکی اینکه معمولاً مشتری خریدش را در مورد این محصول از سوپرمارکتها انجام میدهد و کمتر به داروخانهها سر میزند؛ اما دلیل اصلی این است که با این افزایش قیمت هر روزه، توان خرید محصول از کارخانه را نداریم. افزایش قیمتها پس از جنگ ۱۲ روزه بیشتر شده و با این شرایط برای ما صرفه اقتصادی ندارد که پوشک بیاوریم.
شگرد کارخانهها برای افزایش قیمت
وی میگوید: بهانه کارخانه هم این است که چون تحریم هستیم و مواد اولیه از خارج کشور وارد میشود، قیمتها هر روز تغییر میکند. شگرد کارخانهها این است که وقتی میخواهند محصولی را با قیمتی خیلی بالاتر از گذشته به بازار بفرستند، عرضه محصول را کمتر و حتی قطع میکنند تا مردم کمبود را خیلی جدی حس کنند و پس از آن یک دفعه محصول تولیدی خودشان را با قیمت خیلی بیشتر به دست مصرفکننده میرسانند. این روش حتی برای زمانی که دارو هم افزایش قیمت پیدا میکند، اتفاق میافتد و برای ما مسئله تازهای نیست.
نسخهخوان داروخانه دیگری در بولوار توس هم ضمن تأیید اینکه قیمت پوشک بچه در این چند روز افزایش داشته، اظهار میکند: یکسری مارکهای خاص که معمولاً مصرفکننده بیشتری دارند، با افزایش قیمت چشمگیری مواجه شدهاند؛ به طور مثال بسته ۳۴ عددی یک محصول، چند روز پیش ۳۶۴هزار تومان فروخته میشد و الان همان پوشک را با همان سایز و برند، ۶۴۲هزار تومان به مشتری میفروشیم. این افزایش قیمت همیشه و هر بار که سفارش جدیدمان از انبار یا کارخانه میرسد، اتفاق میافتد.
روایت یک داروخانهدار دیگر در محدوده بولوار جانباز هم مشابه است و با اینکه در حال حاضر پوشکهای بچه موجود در انبار را به همان قیمت ثبت شده روی بسته میفروشد؛ اما او هم خبرهایی از افزایش قیمت شنیده و فقط نمیداند که قرار است دقیقاً تا چه اندازه افزایش قیمت داشته باشند.
معاملهای دو سر باخت برای مشتری و فروشنده
برای بررسی وضعیت فروشندگانی که بیشتر مشتری پوشک بچه دارند، سری هم به سوپرمارکتها میزنم و متوجه میشوم شرایط آنها هم مشابه است و چندان فرقی با داروخانهها ندارند.
درددل صاحب یکی از این سوپرمارکتها، از جنس همان دردهایی است که این روزها خیلی از کاسبها به آن مبتلا هستند و با تأکید بر اینکه خیلی از اجناس دیگر گران شدهاند، بیان میکند: این پوشکهایی را که در قفسه است، ۳۸۰هزار تومان خریدهام و پیش از این در نهایت با ۱۰هزار تومان سود ۳۹۰هزار تومان میفروختم؛ اما قیمت لحظهای همین جنس از ۷۱۲هزار تومان تا ۷۷۵هزار تومان است. اگر قرار باشد یک محصول را با این همه افزایش قیمت بخرم تا به قول معروف جنس مغازه جور باشد، چطور باید این پول نداشته را تهیه کنم تا جبران سرمایه از دست رفتهام باشد؟
فروشنده میانسال ادامه میدهد: ما که دوست نداریم قیمت را بالا ببریم؛ اما مجبوریم برای اینکه سرمایه نصف شده را برگردانیم، جنس قدیمی را با قیمت الان بفروشیم. آن وقت هم مشتری ناراضی میشود و هم تعزیرات به سراغمان میآید.
اوضاع در سوپرمارکتهای زنجیرهای هم مشابه است؛ قفسههایی نسبتاً خالی با برچسبهای قیمتی که واضح روی آنها نوشته شده است «قیمت قدیم». البته بعضی فروشگاهها مارکهای مختلف پوشک بچه را با قیمتهای بالاتر از ۳۲۵ تا ۴۵۰هزار تومان میفروشند.
متصدی یکی از این فروشگاهها که در محدوده بولوار جانباز است، ضمن تأیید اینکه قیمتها افزایش داشته و حتی قرار است گرانتر هم بشود، توضیح میدهد: در حال حاضر هر چه پوشک بچه داریم، همانطور که نوشتهایم به قیمت قبل میفروشیم؛ اما به ما گفتهاند قیمتها تغییر کرده و سفارشهای جدید قیمتشان بیشتر است. به طور مثال همین پوشک ۳۴ عددی که قیمتش ۳۶۷هزار تومان است، به ۷۸۰هزار تومان خواهد رسید. البته در مورد اینکه در حال حاضر کارخانهها محصولشان را توزیع میکنند یا نه، اطلاع ندارم؛ چون ما از انبار مرکزی خرید میکنیم.
سؤال و جوابی نه چندان ساده
اگر هدف مسئولان، افزایش جمعیت جوان کشور و مبارزه با پیری جمعیت است، نباید این مهم فراموش شود که حمایت از فرزندآوری، تنها با تصویب تعدادی طرح نیمه موفق محقق نمیشود. پرسش مهم این است اگر قرار باشد ابتداییترین نیازهای یک نوزاد برای ادامه زندگی به سختی تهیه شود، چطور میتوان از زوجها انتظار داشت برای فرزندآوری پیشقدم شوند؛ آن هم وقتی که در بهترین حالت، هزینه خرید یک بسته پوشک به اندازه دستمزد روزانه کارگر روزمزد است؟
آیا نظارت جدی بر کارخانهداران و تولیدکنندگان وجود دارد که به بهانههای مختلف عرضه را کم نکنند و قیمتها را به صورت جهشی افزایش ندهند؟ پوشک بچه از آن دست نیازهایی است که مصرف آن قابل کاهش، صرفهجویی و یا مدیریت نیست و سلامت مصرفکننده آن گاهی در گرو مارک و جنس مخصوصی است که این موضوع باید حساسیت و نظارت را تشدید کند تا پدر و مادرها نگران سلامتی نوزادانشان و هزینه تأمین پوشک آنها نباشند.
نظر شما