دهه مبارک فجر، ایام به ثمر رسیدن مجاهدتها و جانفشانیهای مردان و زنان آزاده ایران سرافراز و کلید گشاینده درهای فتح و پیروزی به روی ملت بزرگ ایران است که با رهبری امام خمینی(ره) «استقلال»، «آزادی» و «جمهوری اسلامی» را به ارمغان آورد. ورود امام خمینی(ره) رهبر کبیر انقلاب اسلامی پس از ۱۵سال به وطن در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ از مهمترین اتفاقات یازدهمین ماه آن سال به شمار میرفت که علاوه بر حساسیت و ویژگیهای خاص خود، همراه با خاطرات و جانفشانیهای اقشار مختلف ملت ایران بود. در این میان، مرور آنچه از وقایع، حوادث و شرایط آن روزهای ایران در بهمن ماه ۱۳۵۷ در مطبوعات و نشریات آن دوران به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای رسانهای آن دوره ثبت و ضبط شده، خالی از لطف نیست. به همین بهانه، در ادامه، گوشههایی از مطالب منتشر شده در بعضی نشریات آن روزگار ایران را با نگاهی مختصر به آرشیو مطبوعات مدیریت امور اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی با هم مرور میکنیم.
تظاهرات عظیم و پرشور در مشهد
در صفحه نخست شماره ۸۵۶۴ روزنامه خراسان، مورخ دوشنبه نهم بهمن ۱۳۵۷شمسی مصادف با سیام صفر۱۳۹۹ قمری، مطلبی با عنوان «مشهد شاهد تظاهرات عظیم و پرشوری بود» همراه با عکس بزرگی از راهپیمایی مردم این شهر چاپ شد که در بخشی از این مطلب اینگونه آمده است:
«... شنبه روز بیست و هشتم ماه صفر، مصادف با رحلت یگانه پیشوای عالم بشریت، حضرت محمدبن عبدالله(ص) و همزمان با چهل و هشتمین روز شهادت آزادمرد جهان، حضرت سیدالشهدا(ع) و وفات حضرت امام حسن مجتبی(ع) بود. در این روز، مشهد شهادتگاه هشتمین امام برحق شیعیان جهان، شاهد تظاهرات عظیم و راهپیماییهای صدها هزار مرد و زن مسلمان بود. با اینکه برودت هوا به ۱۵ درجه زیر صفر میرسید، دستههای مختلف مردم از زن و مرد، در گوشه و کنار معابر و خیابانها دیده میشدند که با شور و اشتیاق وصفناشدنی، راهی نقاطی بودند که قرار بود راهپیمایی از آنجا آغاز گردد. در آن روز، مشهد چهرهای دیگر داشت...».
در بخش دیگری از این مطلب اینگونه نوشته شده است: «... تابلوهای پارچهای، همگی حاکی از خوشحالی و سرور و شادی زایدالوصفی بود که مردم ایران و بهویژه خراسانیها از خبر تشریففرمایی رهبرعظیمالشأن خود، آیتالله العظمی خمینی به این سرزمین دریافت کرده بودند، اما به جهاتی که بر همه معلوم است، این آرزوی دیدار، عملی نشد و برنامه ورود ایشان به تاریخی دیگر موکول گردید. گروه بیشماری از روحانیون پیشرو، درحالیکه تنی چند از آیات عظام و علمای اعلام، پیشاپیش جمعیت در حرکت بودند، راهپیمایی را آغاز کردند...».
نایبالامام خمینی امروز به ایران میآیند
با مطالعه صفحه نخست روزنامه خراسان، شماره ۸۵۶۵ به تاریخ چهارشنبه ۱۱ بهمن ماه ۱۳۵۷ به مطلبی با این تیتر برمیخوریم:
«... نایبالامام خمینی امروز به ایران میآیند...». در توضیح این مطلب نوشته شده است: «... به گفته رادیو بیبیسی، سحرگاه امروز، حضرت آیتالله العظمی نایبالامام خمینی به ایران میآیند. البته چنانچه هواپیمای متعلق به شرکت هوایی ایرفرانس که از سوی ایشان کرایه شده است، اجازه فرود در ایران را دریافت دارد. در صورت اجازه پرواز به ایران، امام خمینی حدود ظهر به ایران خواهند رسید».
بیانیه آیتالله العظمی خامنهای در زمینه ایجاد مانع در راه بازگشت امام خمینی به وطن
درهمین شماره از روزنامه خراسان، مورخ چهارشنبه ۱۱ بهمن ۱۳۵۷ بیانیهای از سوی آیتالله العظمی خامنهای با عنوان «... ایجاد مانع در راه بازگشت پیروزمندانه امام خمینی، تلاشی است ناکام...» به چاپ رسیده است. در توضیح این مطلب میخوانیم:
«... دیروز از سوی حجت الاسلام آقای سیدعلی خامنهای، تلگرامی به محضر آیات عظام و متحصنین دانشگاه تهران، مخابره شد. متن تلگرام به این شرح است: تهران، مسجد دانشگاه. محضر انور آیات عظام و حجج اسلام و دیگر برادران متحصن در دانشگاه تهران، موضع خصمانه دولت غاصب به اصطلاح ملی که تداوم مزدورانه رژیم محکوم گذشته میباشد، در برابر ملت بزرگ و روحانیت مجاهد ایران و ایجاد موانع و معاذیر کودکانه در راه بازگشت پیروزمندانه قائد اعظم، امام خمینی، نه تنها در مجامع بینالمللی و از نظر ملتهای آزاد جهان محکوم است که تلاشی است ناکام به مقابله با سیل عظیم نهضت تاریخی ایران و دیگر بر جبهه رژیم حاکم که مکرر تظاهر به بلامانع بودن مراجعت قائد اعظم به وطن مینمودهاند. انگیزه آن ذوات مقدس از تحصن در مسجد دانشگاه، نشانه و نماینده تمایلات استوار تمامی آحاد ملت مبارز ایران و برادران شما در مشهد (شهر شهادت) است. تقاضا داریم ما را در تلاش و جهاد خودتان شریک بدانید. کانون نشر حقایق اسلامی...».
بیانیه علمای متحصن در صحن امام خمینی(ره) مشهد
روزنامه خراسان در شماره ۸۵۶۵ به تاریخ چهارشنبه ۱۱ بهمن ۱۳۵۷، مطلبی با عنوان «بیانیه علمای متحصن در صحن امام خمینی مشهد» با امضای علما و روحانیونی همچون عزالدین الحسینی الزنجانی، جواد تهرانی، علی فلسفی، حسنعلی مروارید، محمد مهدی نوقانی، سید عبدالکریم هاشمینژاد و عباس واعظ طبسی را در صفحه نخست چاپ کرده است. در بخشی از این مطلب اینگونه نوشته شده است:
«... بسم الله الرحمن الرحیم. اول ربیع۹۹، مردم شریف خراسان، همانگونه که اطلاع دارید حکومت دستنشانده بختیار که عامل اجرای یک توطئه علیه جنبش اسلامی ملت ایران است، درصدد برآمد تا از ورود حضرت آیتالله العظمی نایبالامام خمینی مدظله به کشور جلوگیری کرده و نگذارد در این لحظات حساس و حیاتی، رهبر انقلاب ملت در میان مردم خود باشد. این عمل خائنانه با خشم و نفرت و اعتراض عمومی روبهرو گردید. به دنبال این موضعگیری شیطانی و حساب شده بود که تعدادی از علمای مبارز و مسئول در مسجد دانشگاه تهران و به دنبال آن، تعدادی از علمای متعهد قم در مسجد اعظم تحصن اختیار کرده تا توطئههایی که علیه ملت ایران است افشا نمایند. طبیعی است با انتشار خبر تحصن آنان، همه قشرهای مبارز ملت در کنار آنان قرار گرفته و همآهنگ و همصدا با همه مردم قاطعانه اعلام کردند که اعتصاب خویش را تا تشریففرمایی بزرگ مرجعمان ادامه خواهیم داد. جامعه روحانیت مبارز مشهد به خاطر همین هدف مقدس، تحصن خود را در صحن امام خمینی در کنار حرم امن امام هشتم(ع) آغاز کردند. بدیهی است این تحصن تا ورود رهبر بزرگ انقلاب ایران به کشور ادامه خواهد داشت...».
بازگشت امام خمینی(ره) به ایران
روزنامه خراسان در صفحه نخست شماره ۸۵۶۶ به تاریخ پنجشنبه ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ شمسی برابر با سوم ربیعالاول۱۳۹۹ قمری با چاپ تصویر بزرگی از رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران نوشت: «بازگشت امام خمینی به ایران». در ادامه این مطلب اینگونه آمده است:
«... دکتر مفتح، عضو کمیته برگزاری استقبال از حضرت آیتالله العظمی خمینی اطلاع داد رهبر انقلاب ایران بامداد پنجشنبه ۱۲ بهمن حدود ساعت ۹ صبح در فرودگاه تهران هستند. در ادامه این مطلب به مسیر حرکت حضرت آیتالله العظمی خمینی اشاره شده است که خیابان آیزنهاور، میدان۲۴ اسفند، خیابان شاهرضا، خیابان پهلوی، امیریه و بهشت زهرا(س) خواهد بود...».
طول جمعیت استقبالکننده ۳۳ کیلومتر بود
روزنامه کیهان در چاپ سوم شماره ۱۰۶۲۷ به تاریخ پنجشنبه ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ شمسی و در صفحه نخست خود با اشاره به سخنرانی تاریخی امام خمینی(ره) در بهشت زهرا(س) تهران، عکسها، تیترها و عناوینی را چاپ کرد که برخی از آنها عبارتاند از: «نطق تاریخی امام درباره شاه، دولت و مجلسین»، «امام: با پشتیبانی ملت توی دهن این دولت میزنم»، «تا زندهایم نخواهیم گذاشت هستی ما به کام آمریکا برود»، «بزرگترین استقبال تاریخ برگزارشد» و... .
در همین صفحه از روزنامه کیهان میخوانیم: «...امام در وطن- رهبر انقلاب به میان مردم خود برمیگردد. اکنون در بهار آزادی، ملت که هزاران شقایق سوزان در پیکر رزمنده شهدا، نثار آزادی کرده است، به امام خوشآمد میگوید تا در کنار او راه دشوار نبرد را ادامه دهد». در بخش دیگری از این مطلب آمده است: «در سالن فرودگاه، جمعیت، امام را چون نگین انگشتری دربرگرفتند. درحالیکه امام خمینی سخن میگفت، خبرنگاران میکوشیدند تا با ضبطصوتها خود را به ایشان نزدیک کنند». روزنامه کیهان همچنین با اشاره به حضور عظیم مردم در مراسم استقبال از ورود امام خمینی به وطن نوشت: «طول جمعیت استقبالکننده ۳۳ کیلومتر بود...».
نظر شما