اگر قرار بود جاسوسی همیشه با عینک دودی، چمدانهای قفلدار و یا نفوذهای اداری معنا پیدا کند، کار سرویسهای اطلاعاتی خیلی سختتر از این حرفها میشد. اما خوشبختانه - یا شاید هم متأسفانه- پای فناوری که به میان آمد، جاسوسی هم از آن قالب کلاسیک بیرون آمد و تبدیل شد به کاری ظاهراً خودمانیتر و دمدستیتر! مثلاً همین لینکهای «پیشنهاد افزایش درآمد» که تقریباً در همه سایتها پیدایشان میشود؛ گاهی آنقدر وسوسهبرانگیزند که آدم با اکراه کمتری از مسیر امن و عاقلانه منحرف میشود. این مدل از جاسوسی شاید پیچیدگی و هیجان فیلمهای اکشن را نداشته باشد، اما دستکم به همان اندازه خطرناک است؛ چون خیلیها اصلاً متوجه نمیشوند چه زمانی و از کجا وارد بازی شدهاند.
از دور خوش است
حتی اگر فقط از دور هم آواز خوش سایتهای شرط بندی به گوشتان خورده باشد، احتمالاً این نکته را هم دنبالش شنیدهاید که این آواز فقط از دور پرزرقوبرق است و از نزدیک چندان تعریفی ندارد. خودم البته پیش پای شما برای اینکه اطلاعاتم بیشتر شود یک توکپا به هوش مصنوعی سر زدم و از او خواستم درباره سایتهای شرط بندی بیشتر توضیح دهد. هوش مصنوعی هم که قربانش بروم از همان ب بسمالله شروع کرد به توضیح دادن.
«ببین عزیزم شرط بندی به پلتفرمهای آنلاینی گفته میشود که میتوان در آنها روی اتفاقات ورزشی، بازیهای کازینویی، نتایج مسابقات و حتی رویدادهای مختلف پول گذاشت. این پلتفرمها بخشهای متنوعی دارند؛ از شرط بندی ورزشی گرفته تا پوکر و رولت، اسلات و لاتاری و حتی شرط بندی زنده حین مسابقات. روش کار هم ساده است: ثبتنام میکنید، پول واریز میکنید، شرط میبندید و اگر بردید سود میگیرید؛ اگر نه، پولتان را از دست میدهید. البته یک نکته مهم را هم همانجا گوشزد میکند: احتمال باخت بسیار بیشتر از برد است و سایتها طوری طراحی شدهاند که برد طرف مقابل همیشه تضمین باشد. نتیجهاش هم این است که خیلیها حتی پول اولیهشان را هم از دست میدهند...».
یعنی سایتهای شرط بندی اگرچه در ظاهر سرگرمکنندهاند، اما درواقع چیزی جز ضرر ندارند. «راسخون» اما در گزارشی که بهتازگی منتشر کرده، لایه دیگری از ماجرا را رو میکند. اینکه علاوه بر همه چیزهایی که هوش مصنوعی گفت یا خودتان میدانید، اغلب یک شبکه دقیق و مهندسیشده هم پشت پرده وجود دارد؛ شبکهای که حتی سرویسهای اطلاعاتی بیگانه -مثل موساد- میتوانند از آن بهرهبرداری کنند. هدف هم کاملاً واضح است: کشاندن جوانان به تلهای که سرمایه، زمان و حتی مسیر آیندهشان را تغییر میدهد.
مسیر از پیش طراحی شده
اینکه چنین مسیری چطور شکل میگیرد، اتفاقی نیست و چند عامل دستبهدست هم میدهند. از یکسو، فضای مجازی هنوز آنقدرها هم که تصور میکنیم مهار نشده و همیشه روزنههایی برای نفوذ وجود دارد. از سوی دیگر، فشار اقتصادی و تورم، جوانهایی را که به دنبال پول سریع و یک زندگی متفاوتاند، به طعمههای آماده تبدیل میکند. عامل سوم اما، طراحی حسابشده همین فضاهاست؛ سایتهایی که همانطور که گفتیم ظاهرشان فقط سرگرمی است، اما درواقع مثل یک آزمون روانی و اقتصادی عمل میکنند. کسانی که وارد این چرخه میشوند، کمکم شناسایی میشوند؛ بدون اینکه بدانند هر کلیک و هر تصمیم، بخشی از یک مسیر از پیشطراحیشده است. دور از جان شما، یکی از همین افراد که تازه پایش به این سایتها باز شده بود، تجربهاش را اینطور تعریف میکرد: «اولش فقط برای سرگرمی بود و با خودم میگفتم یک بازی ساده است؛ برد و باخت دارد و تمام میشود. اما آنقدر این برد و باختها ادامه پیدا کرد که آخرش دیدم همه پولم رفته. بردهای کوچک به من اعتمادبهنفس میداد، اما باختهای بزرگ روح و روانم را چنان خرد میکرد که اختیار از دستم خارج میشد».
اگر بشود اسمش را مزیت گذاشت، باید بگویم مزیت این سایتها شاید فقط یک هیجان کوتاهمدت باشد. معایبش اما هزار برابر بیشتر است؛ از اعتیاد به بازی و از دست رفتن سرمایه گرفته تا فروپاشی خانواده و حتی تهدید امنیت ملی. روش کار هم معمولاً اینگونه است که ابتدا ظاهر ماجرا را سرگرمکننده نشان میدهند؛ با وعده سود سریع، بردهای کوچک و فضایی پرزرقوبرق که قرار است حس برنده بودن را القا کند. اما همین که کاربر وارد بازی شد، مسیر بهتدریج تغییر میکند و بازیای که قرار بود بیخطر باشد، کمکم شکل یک تله حسابشده به خود میگیرد.
چه کنیم؟
وقتی فرد در این چرخه گرفتار شد، سایتها با الگوریتمهای پیشرفته رفتار کاربران را زیر نظر میگیرند؛ اینکه چه کسی بدهکار است، چه کسی برای جبران وسواس دارد و چه کسی همیشه آنلاین است؟ بعد هم در یک فرصت مناسب، تیرشان را به هدف میزنند. بنابراین بعد از پیشنهاد شغلیِ فریبنده با حقوق بالا، ساعات کاری منعطف و آسان، اطلاعات شخصی و بانکی گرفته میشود و کمکم تهدید، اخاذی و در مواردی حتی استفاده برای جاسوسی و خرابکاری شروع میشود.
برای نیفتادن در چنین تلههایی چند راه حل وجود دارد؛ ابتدا خانوادهها باید هوشیار باشند، با فرزندان گفتوگوی صمیمانه داشته باشند و به آنها آموزش دهند که هیچ پول بادآوردهای بدون زحمت واقعی وجود ندارد. آموزش سواد رسانهای کمک میکند افراد جامعه تبلیغات فریبنده و اینفلوئنسرهای سمّی را بشناسند. نهادهای امنیتی و قضایی باید به سرعت عمل کنند. سایتها و کانالهای مالی مرتبط مسدود شوند، تبلیغکنندگان تحت پیگرد قانونی قرار گیرند و اطلاعات عملیات دشمن مستندسازی شود. البته در کنار اینها زیرساختهای فنی هم مهماند. شبکه ملی اطلاعات، فیلترینگ هوشمند و مسدودسازی درگاههای پرداخت، دسترسی به این سایتها را سخت میکنند. بانکها و مؤسسات مالی باید تراکنشهای مشکوک را رصد کنند. درنهایت، خود جوانان باید بدانند هیچ شرکت معتبری به وسیله این سایتها نیرو استخدام نمیکند. هر پیامی با وعده درآمد بالا را نادیده بگیرید. هیچوقت اطلاعات هویتی، عکس یا جزئیات محل کار خود را در چنین سایتهایی وارد نکنید. خلاصه اینکه سرِ اصلی ماجرای سایتهای قمار آنلاین به یک جنگ نرم و ترکیبی علیه ایران برمیگردد. اگر مراقب نباشیم، شاید خیلی دیر متوجه شویم که بازی در فضای مجازی تمام شده و ما در این بازی، زندگی حقیقیمان را هم باختهایم.
نظر شما