دغدغه برخی از والدین دانشآموزان برای تربیت دینی و انس بیشتر فرزندانشان با قرآن سبب شده مدارس غیرانتفاعی و خاصی ایجاد شوند. در همین راستا آموزش و پرورش به تازگی مدرسههایی را با محوریت حفظ تخصصی قرآن راهاندازی کرده؛ اتفاقی که پیش از آن تنها در مؤسسات قرآنی رقم میخورد.
برای اطلاع از کم و کیف فعالیت مدارس و مؤسسات قرآنی، ابتدا به سراغ محمداسماعیل اصغرزاده، رئیس اداره قرآن، عترت و نماز آموزش و پرورش خراسان رضوی رفتیم.
او درباره آغاز به کار مدارس قرآنی در استان گفت: از ابتدای مهر ماه سال جاری بخشنامه ویژهای برای راهاندازی مدارس تخصصی قرآن از طرف وزارت آموزش و پرورش ابلاغ شد تا در استانها برنامهریزی شود و برخی از ادارههایی که توانایی لازم را دارند، با توجه به امکانات موجود یا مدرسههایی که قابلیت اختصاص به این موضوع را دارا هستند، دانشآموزان را با محوریت حفظ تخصصی قرآن نامنویسی کنند.
۱۴ دارالقرآن، میزبان کلاسهای تخصصی حفظ قرآن
رئیس اداره قرآن، عترت و نماز آموزش و پرورش خراسان رضوی با بیان اینکه این مدارس افزون بر ساعات رسمی خود، یک ساعت در روز را به حفظ قرآن اختصاص میدهند، افزود: با توجه به این ابلاغیه برای دارالقرآنهای موجود در سطح استان با دریافت مصوبهای از توسعه مدیریت، مدارس ضمیمه تخصصی قرآن را تعریف کردیم و در حال حاضر ۱۴ دارالقرآن آموزش و پرورش، مدرسه تخصصی قرآن دارند؛ به این معنا که از یک تا سه کلاس را به مدرسه تخصصی قرآن اختصاص دادند. بیشتر این مدرسهها در دوره دوم ابتدایی فعالیت میکنند؛ اما در دوره اول متوسطه نیز دانشآموزان را نامنویسی میکنیم.
اصغرزاده خاطرنشان کرد: از آنجایی که این مدارس جزو مدارس خاص محسوب میشوند، نمیتوان آن را نسبت به کل دانشآموزان سنجید. به همین دلیل، تعداد این مدرسهها در هر منطقه محدود است و با توجه به اینکه این بخشنامه در مهر ماه صادر شده، انتظار میرود با یک شیب ملایم و با تعدادی محدود شروع به کار کنند. پس از آشنایی والدین با این مدارس و افزایش استقبال، ادارهها میتوانند به سمت تغییر کد مدارس عادی خود به مدارس تخصصی قرآن حرکت کنند.
او ادامه داد: اکنون با این مدرسهها در ارتباط هستیم و پیگیریهای لازم را انجام میدهیم؛ چرا که برنامه حفظ قرآن باید استاندارد باشد و کیفیت آموزشی و قرآنی این مدارس را رصد میکنیم تا انشاءالله اتفاقهای خوبی رقم بخورد. از این مدارس استقبال فراوانی صورت گرفته و حتی در حال حاضر برای سال آینده مشغول نامنویسی هستند. امیدواریم این روند به گونهای پیش برود که مدارس با استقبال بیشتر والدین مواجه شوند و تعداد بیشتری از دانشآموزان بتوانند از فضای خوبی که به واسطه قرآن در مدرسهها به وجود میآید، بهرهمند شوند.
رئیس اداره قرآن، عترت و نماز آموزش و پرورش خراسان رضوی، گفت: امیدواریم با گسترش این مدارس و با توجه به معارف عمیق و تأثیرگذاری که قرآن بر سبک زندگی دانشآموزان و نسل آینده دارد، انس بچهها با قرآن افزایش یابد.
اصغرزاده با اشاره به اینکه درخواست و مطالبه عمومی، عاملی است که بسیاری از فعالیتها را پیش میبرد، اظهار کرد: هرچه والدین بیشتر این امور را پیگیری و مطالبه کنند، دستگاههای حاکمیتی؛ به ویژه آموزش و پرورش نیز فضاهای لازم را فراهم خواهند آورد. در حال حاضر، بسیاری از والدین به دنبال خدمات آموزشی و کنکور هستند و این امر موجب میشود دستگاه تعلیم و تربیت این موارد را در اولویت قرار دهد؛ اما زمانی که والدین نسبت به فعالیتهای قرآنی نیز ابراز علاقه کنند، بیشک این امور بهتر و بیشتر تسهیل خواهد شد.
فاصله زیاد تعداد حُفاظ قرآن با هدف ملی ۱۰ میلیون حافظ
مهدی رمضانی، مسئول دارالقرآن اداره کل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی نیز در گفتوگو با طوس درباره تعداد مدارس تخصصی قرآن زیرمجموعه این نهاد بیان کرد: اکنون در استان دو مؤسسه قرآنی به صورت شبانهروزی و حدود ۱۵ مؤسسه قرآنی دیگر در حال آموزش تخصصی قرآن هستند.
او با اشاره به اینکه مدرک درجه ۳ حفظ قرآن معادل کارشناسی است، درجه ۲ معادل کارشناسیارشد و درجه یک معادل دکتراست، خاطرنشان کرد: اکنون در خراسان رضوی سه نفر مدرک درجه یک و حدود ۳۰ نفر مدرک درجه ۲ را گرفتهاند و حدود ۷۰۰ نفر هم توانستهاند مدرک درجه ۳ حفظ قرآن را که معادل کارشناسی است، دریافت کنند.
مسئول دارالقرآن اداره کل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی درباره وضعیت تعداد حافظان قرآن در استان عنوان کرد: بیشک ما از ۱۰میلیون حافظ قرآنی که رهبر معظم انقلاب فرمودهاند، عقب هستیم؛ چرا که اگر خراسان رضوی ۱۰درصد از جمعیت کشور را داشته باشد، باید یکمیلیون حافظ قرآن داشته باشیم، در حالی که اگر در خوشبینانهترین حالت و با اغماض بخواهیم آمار حافظان قرآن را در خراسان رضوی احصا کنیم و از حافظ یک جزء تا حافظ کل قرآن را در نظر بگیریم، برداشت من این است که حداکثر ۵۰هزار حافظ قرآن در استان داریم که با یکمیلیون نفر فاصله زیادی دارد.
رمضانی با بیان اینکه براساس آمار ثبتنام کنندگان و شرکتکنندگان در مسابقات حفظ تخصصی قرآن، خراسان رضوی همیشه بین سه استان برتر کشور قرار داشته؛ یعنی گاهی اول، گاهی دوم و گاهی در جایگاه سوم کشور هستیم، گفت: بر همین اساس استانهای تهران، اصفهان، فارس و خراسان رضوی بیشترین تعداد شرکتکننده را در آزمون حفظ تخصصی قرآن دارند؛ اما به طور کلی به نسبت جمعیت کشور، ما از آمار ۱۰ میلیون حافظ قرآن خیلی عقب هستیم.
او درباره تأثیر حفظ قرآن بر شخصیت افراد نیز متذکر شد: اگر همه فعالیتها از جمله حفظ، قرائت، تفسیر و تدبر در قرآن را ابزاری برای انس با قرآن در نظر بگیرید، مأنوسترین قشر جامعه حُفاظ هستند؛ چرا که این افراد در مراوده دائمی با قرآناند و برای اینکه محفوظاتشان تثبیت شود، هر روز باید قرآن بخوانند. در نتیجه خیلی با آن مأنوس هستند. همچنین آسیب اجتماعی در میان حفاظ نسبت به سایر اقشار خیلی کمتر است؛ چرا که این افراد از نظر اخلاقی و گفتاری بسیار محجوب هستند.
مسئول دارالقرآن اداره کل تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با بیان اینکه متأسفانه در زمینه فرهنگسازی حفظ قرآن فوقالعاده ضعیف عمل کردهایم، خاطرنشان کرد: متأسفانه ما در زمینه حفظ قرآن نگفتیم اگر فرزند شما حافظ یک جزء قرآن است، میتواند در کنکور فلان امتیاز را دریافت کند یا از حفاظ قرآن در کشور قدردانی و تجلیل خاصی انجام ندادیم. به همین خاطر این موضوع در جامعه ما فرهنگسازی نشده تا نوجوانان به سمت حفظ قرآن بیایند.
رمضانی درباره یکی از چالشهای این عرصه پیشنهاد داد: در اسلام حقوق معلمان قرآن از بیتالمال پرداخت میشده؛ یعنی معلم قرآن بدون هیچ دغدغهای تنها به دنبال آموزش قرآن بود. اگر این موضوع را بتوانیم در کشور تبدیل به یک گفتمان کنیم و مربیان قرآن به اندازه معلمان آموزش و پرورش حقوق دریافت کنند، مطمئن باشید در این عرصه، انقلابی به وجود میآید.
ظرفیتهایی که مورد غفلت هستند
با وجود ظرفیتهای موجود در زمینه حفظ قرآن، آمارها نشان میدهد تعداد حافظان قرآن همچنان با اهداف کلان کشور فاصله زیادی دارد؛ در حالی که انتظار میرود سهم استان به صدها هزار حافظ برسد، برآوردها از وجود حدود ۵۰ هزار حافظ حکایت دارد. مسئولان، ضعف فرهنگسازی، نبود مشوقهای آموزشی و کمبود حمایت از مربیان قرآن را از مهمترین چالشهای این مسیر میدانند.
آنها معتقدند اگر حمایتهای آموزشی و معیشتی تقویت و امتیازاتی برای دانشآموزان و معلمان در نظر گرفته شود، مدارس تخصصی قرآن میتوانند به جریان فراگیرتری در نظام تعلیم و تربیت تبدیل شوند؛ جریانی که هدف آن تربیت نسلی است که با قرآن مأنوس هستند.
نظر شما