امیرحسین اقبالی کارشناس اقتصادی در رابطه با اهمیت کاهش وابستگی به درهم در تجارت خارجی به قدس آنلاین گفت: نقش پررنگ تراستی‌ها و واسطه‌های مالی در امارات، یکی دیگر از نقاط ضعف ساختار فعلی تجارت خارجی ایران است. این شبکه‌ها که خارج از نظارت مستقیم بانک‌های مرکزی عمل می‌کنند، در ماه‌های اخیر به عاملی برای قفل‌شدن منابع ارزی صادرکنندگان ایرانی تبدیل شده‌اند. وابستگی به چنین سازوکارهای غیرشفاف، نه‌تنها هزینه تجارت را افزایش می‌دهد، بلکه فضای نااطمینانی را در اقتصاد تشدید کرده و برنامه‌ریزی بلندمدت برای واردات و تولید را دشوار می‌سازد.

کاهش وابستگی به درهم به‌معنای پایان دادن به یک انحصار پرهزینه

وی ادامه داد: کاهش وابستگی به درهم، نه به‌معنای حذف امارات از تجارت ایران، بلکه به‌معنای پایان دادن به یک انحصار پرهزینه است. تجارت خارجی سالم، تجارتی است که چندمسیره، چندارزی و متکی بر شرکای واقعی باشد. اتفاقات اخیر نشان داد که زمان عبور از الگوهای قدیمی فرا رسیده و اقتصاد ایران برای حفظ ثبات و امنیت خود، نیازمند پیمان‌های پولی پایدار و روابط مالی مستقیم با شرکای اصلی است. این مسیر، گامی ضروری در جهت اقتدار تجاری و استقلال اقتصادی کشور به‌شمار می‌رود.

پیگیری توسعه پیمان‌های پولی همزمان با تطابق نقشه تجارت خارجی

این کارشناس اقتصادی با اشاره به ضرورت تطابق نقشه تجارت خارجی ایران گفت: توسعه این پیمان‌های پولی باید همزمان با تطابق نقشه تجارت خارجی ایران دنبال شود؛ به این معنا که صادرات ایران به هر کشور، مبنای تأمین واردات از همان کشور قرار گیرد. در این الگو، ارز حاصل از صادرات در همان مقصد هزینه می‌شود و نیازی به انتقال منابع از مسیرهای پرریسک و غیرقابل پیش‌بینی نیست. چنین رویکردی نه‌تنها بازگشت ارز را تضمین می‌کند، بلکه به ثبات بازار ارز داخلی و کاهش شوک‌های قیمتی نیز کمک خواهد کرد.

وی تصریح کرد: تحولات اخیر در عدم بازگشت ارز صادراتی کشور و مشکلات گسترده فعالان اقتصادی با بانک‌ها و تراستی‌های اماراتی، پرده از یک واقعیت مهم برداشت که وابستگی به درهم به یک ریسک ساختاری برای اقتصاد کشور تبدیل شده است. باید پیمان‌های پولی دوجانبه بین شرکای اصلی تجاری ایران یعنی چین، روسیه، هند و عراق ایجاد شود. تأخیرهای طولانی، مسدودسازی حساب‌ها و رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی شبکه‌های مالی مستقر در امارات نشان داد که اتکای بیش‌ازحد به یک ارز و یک مسیر مالی، می‌تواند تجارت خارجی ایران را در بزنگاه‌های سیاسی و امنیتی به شدت آسیب‌پذیر کند.