تا ثبت‌نام کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ تنها ۲۲ روز و تا برگزاری این رقابت ۱۳۸روز دیگر باقی است.
آزمونی که پس از کش‌وقوس‌های پیاپی قرار است همچون گذشته بار دیگر به شکل تک‌مرحله‌ای برگزار شود.
احسان عظیمی‌راد، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی چندی پیش درخصوص چرایی این تغییر، یعنی عقب‌نشینی از ایده برگزاری کنکور به شکل دومرحله‌ای گفته بود: با توجه به تجربه دو ساله برگزاری آزمون دومرحله‌ای، مجلس به این نتیجه رسید که این تصمیم نه ‌تنها موجب کاهش استرس دانش‌آموزان نمی‌شود، بلکه فشار روانی بیشتری ایجاد و هزینه‌های سنگینی به خانواده‌ها و حتی حاکمیت تحمیل می‌کند و بر همین اساس، از سال ۱۴۰۵ کنکور سراسری دوباره به شکل تک‌مرحله‌ای و مطابق روال گذشته برگزار خواهد شد.
به گفته عظیمی‌راد اگر این اتفاق بیفتد، تصمیمات دقیق‌تر، کارشناسی‌تر و مسئولانه‌تر خواهد بود و دیگر شاهد چنین آزمون و خطاهایی روی روح و روان دانش‌آموزان نخواهیم بود.
آن‌طور که تمام متولیان، برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران برگزاری کنکور می‌گویند همه سعی آن‌ها در تأمین امنیت روانی داوطلبان و کاستن از فشار روانی حاصل از این رقابت است؛ ادعایی که اثبات آن به دلایلی که خواهیم گفت چندان هم ساده نیست.

آب پاکی رئیس سازمان سنجش روی دست داوطلبان

جمعه گذشته رئیس سازمان سنجش آموزش کشور که برای بازدید از نحوه برگزاری آزمون تخصصی دکترا به یکی از حوزه‌های برگزاری آزمون رفته بود، در جمع خبرنگاران آب پاکی را روی دست داوطلبان کنکور سال آینده ریخت و تأکید کرد این آزمون متناسب با کنکور سراسری سال ۱۴۰۴ برگزار می‌شود و تغییر مهمی که نسبت به سال گذشته دارد این است که براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تأثیر سوابق تحصیلی پایه یازدهم در ۶ درس به صورت قطعی است.
به گفته رضا محمدی، تأثیر سوابق تحصیلی پایه یازدهم ۲۰ درصد به صورت قطعی است، ضمن اینکه تأثیر سوابق تحصیلی پایه دوازدهم نیز قطعی خواهد بود. از این اظهارات چند ساعتی بیشتر نگذشته بود که صبح دیروز خبرگزاری خانه ملت خبر دیگری را در همین خصوص منتشر کرد.
بر اساس این خبر، احسان عظیمی‌راد، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس با انتقاد صریح از مصوبه تأثیر قطعی معدل در کنکور، بار دیگر خواستار ورود فوری رئیس‌جمهور برای پایان‌دادن به بلاتکلیفی داوطلبان شد و بر این نکته تأکید کرد که مجلس تلاش می‌کند تا اوایل اسفند پرونده نحوه تأثیر معدل در کنکور ۱۴۰۵ تعیین تکلیف شود تا دانش‌آموزان از بلاتکلیفی خارج شده و بتوانند با آرامش برنامه‌ریزی کنند. رایزنی‌ها با دفتر ریاست‌جمهوری ادامه دارد تا بهترین تصمیم در راستای عدالت آموزشی گرفته شود.

ماجرای نامه ارسالی به رئیس جمهور چه بود؟

ارسال نامه به رئیس‌جمهور در این خصوص، موضوع تازه‌ای نیست. شنبه دو هفته پیش نیز حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی از چرایی و چگونگی ارسال نامه‌ای با مضمون تغییر مصوبه پرحاشیه کنکور شورای عالی انقلاب فرهنگی و نشست تخصصی با اعضای این شورا با هدف اقناع‌ آن‌ها برای تغییر مصوبه گفته بود.
آن‌طور که پس از این اظهارات، عظیمی‌راد نیز به آن اشاره می‌کرد در این نشست‌ها پس از بررسی‌های کارشناسی، نمایندگان شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز پذیرفته بودند مصوبه کنکوری آن‌ها اشکالاتی دارد و باید اصلاح شود، اما پیشنهاد داده‌اند این اصلاحات از کنکور ۱۴۰۶ اجرایی شود.
در نامه نمایندگان، از مسعود پزشکیان به عنوان رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی خواسته شده بود ماراتن کنکور ۱۴۰۵ نیز همچون امسال یعنی با تأثیر مثبت پایه یازدهم برگزار شود تا نظرات کارشناسی اجرای مصوبه جمع‌آوری و سپس تصمیم‌گیری شود.

چرا موافق، چرا مخالف؟

یزدیان، عظیمی‌راد و تمام نمایندگانی که این نامه را امضا کرده و به پاستور فرستاده‌اند معتقدند شورای عالی انقلاب فرهنگی درست یا نادرست به موضوع کنکور ورود کرده و درباره جزئیات آن نیز تصمیم‌گیری داشته است.
در چنین شرایطی مجلس و اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی هر یک به استناد دلایلی، همچنان پافشاری خود را در این خصوص توجیه می‌کنند.
برای مثال، یزدیان می‌گوید: قوه مقننه می‌تواند در حدود اختیارات شورای عالی انقلاب فرهنگی ورود کرده و حد و حدود اختیارات آن را تعیین تکلیف کند. آنچه در مسئله کنکور شاهد هستیم، اصرار شورا بر مصوبه‌ای پر اشکال است؛ در حالی که با چند نشست کارشناسی می‌توان به تصمیمی جامع برای ایجاد آرامش در جامعه داوطلبان رسید.
این در حالی است که عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی معتقد است اصرار بر تأثیر قطعی معدل پایه‌های ۱۱ و ۱۲ در کنکور، پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش بوده و اصلاً شورای عالی انقلاب فرهنگی در ابتدا به آن ورود نکرده و به دلیل چالش میان مجلس و وزارت آموزش و پرورش این موضوع به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارجاع شده است.
خسروپناه چندی پیش در گفت‌وگو با خبر آنلاین به‌صراحت تأکید کرده بود نتایج بررسی‌های مجلس تأثیری در مصوبه این شورا ندارد.
تأثیر قطعی پایه‌های یازدهم و دوازدهم مصوبه سال قبل بوده است، همچنین در سال پیش از آن هم بر این موضوع تأکید شد.
اساساً این موضوع دیگر در دستور کار شورا قرار نمی‌گیرد، مصوبه‌ای که شورای عالی انقلاب فرهنگی داشته باشد مجلس نباید به آن ورود کند.
او در پاسخ به اینکه به‌نظر می‌رسد آموزش و پرورش مخالف تأثیر قطعی معدل پایه یازدهم در کنکور است، بیان کرده بود: نظر آموزش و پرورش کاملاً بر این است که پایه یازدهم تأثیر قطعی داشته باشد. تمام مصوبات در حوزه تعلیم و تربیت، علم و فناوری و حتی حوزه سلامت، به صورت پیشنهاد از سوی وزارتخانه‌ها مطرح می‌شود و شورا هیچ‌گاه ابتدا به ساکن ورود نمی‌کند.

حرف‌های کنکوری‌ها را هم باید شنید

تلاش نمایندگان مجلس برای حذف این مصوبه و اصرار دولت و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای اجرای آن در حالی است که برخی داوطلبان کنکور نیز با استناد به دلایل خود از ضرورت حذف این مصوبه می‌گویند.
جمعی از این عده که به گفته خودشان استرس‌ها، اضطراب‌ها و فشارهای روحی این مسیر را به‌طور کامل تجربه کرده‌اند با ارسال یادداشتی به قدس به این دلایل اشاره کرده و خواستار مثبت شدن دائمی تأثیر معدل پایه یازدهم و ثابت ماندن ظرفیت پذیرش رشته‌ها شده‌اند.
در این متن ارسالی با اشاره به برگزاری کنکور تک‌مرحله‌ای در سال آینده و حذف قانون ترمیم تک‌درس برای داوطلبان پایه دوازدهم و پشت‌کنکوری آمده است: در صورت غیبت در حتی یک امتحان نهایی (به هر دلیلی از جمله بیماری)، تمامی نمرات گرفته شده در آن سال حذف و نمرات سال قبل لحاظ خواهد شد.
ضمن آنکه با توجه به بالا رفتن سطح سؤالات و تفاوت ضرایب ترازدهی هر سال، داوطلبان پشت‌کنکوری ناچار به ترمیم تمامی دروس پایه دوازدهم و یازدهم هستند و داوطلبان دوازدهمی نیز ملزم به شرکت در امتحانات نهایی و ترمیم دروس پایه‌اند؛ در غیر این صورت از رقابت بازمی‌مانند.
با توجه به محدود بودن زمان برگزاری امتحانات نهایی (اواخر اردیبهشت و خرداد)، داوطلبان مجبورند طی حدود یک ماه در ۱۶ یا ۱۷ امتحان شرکت کنند؛ در حالی که غیبت در یک درس می‌تواند زحمات چندماهه آنان را بی‌اثر کند.
شرکت در این حجم از امتحانات پیش از کنکور، انرژی و انگیزه داوطلبان را برای جمع‌بندی و شرکت مؤثر در کنکور تیر به‌شدت کاهش می‌دهد.
چند پرسشی که این داوطلبان در ادامه این یادداشت مطرح کرده‌اند و باید در آن تأمل کرد این است که:
- آیا کنکور، پیشرفت تحصیلی و آینده شغلی تنها برای افرادی است که توان پرداخت هزینه‌های سنگین آموزشی را دارند؟
- آیا تغییرات مداوم قوانین کنکور مورد ارزیابی قرار می‌گیرد؟
- آیا آرامش روانی جوانان دغدغه‌ای برای سیاست‌گذاران دارد؟

اجازه بدهید کار تمام شود

و آخر اینکه آیا بهتر نیست مسئولان و برنامه‌ریزان این آزمون پرچالش، خواه نمایندگان مجلس، اعضای شورای انقلاب فرهنگی، مسئولان سازمان سنجش و یا وزارت آموزش و پرورش پیش از پایان کار و تا باز نشدن تمام گره‌های مورد اختلاف از هرگونه اظهارنظر در این خصوص خودداری کنند؟