شیخ ابراهیم زکزاکی در پیامی ویدئویی که منتشر شده است، با تأکید بر ضرورت حفظ قداست قرآن کریم، از مفسران خواست از به‌کارگیری تعابیر تند و رفتارهای تفرقه‌انگیز در جلسات تفسیر خودداری کنند.

وی با ابراز تأسف از اینکه برخی افراد فضای معنوی تفسیر قرآن را به عرصه تقابل تبدیل کرده‌اند، این اقدام را بی‌احترامی به ساحت مقدس قرآن و ناسازگار با حرمت ماه مبارک رمضان دانست.

خطرات تفسیر قرآن بدون علم و تخصص

رهبر نهضت اسلامی نیجریه با بیان اینکه تفسیر قرآن امری سطحی و ساده نیست، تصریح کرد: مفسر در حقیقت در مقام تبیین مراد و مقصود الهی قرار دارد و این مسئولیتی خطیر است.

وی در توضیح این موضوع افزود: اگر کسی سخنان کسی که مسئولیت دنیوی را نادرست تفسیر کند، مرتکب خطا شده است؛ چگونه ممکن است فردی به خود اجازه دهد کلام پروردگار جهانیان را بدون دقت علمی و بر اساس تمایلات شخصی معنا کند؟!

شیخ زکزاکی در ادامه با استناد به حدیثی از پیامبر اکرم(ص) خاطرنشان کرد: «هر کس قرآن را بدون علم تفسیر کند یا رأی شخصی خود را در آن دخالت دهد، باید جایگاه خود را در آتش آماده سازد.»، گفت: روایت را نشان‌دهنده خطیر بودن جایگاه تفسیر دانست و تأکید کرد: در این عرصه، جایی برای تحمیل دیدگاه‌های شخصی وجود ندارد و هدف، تنها کشف مراد الهی است.

شرط اصلی مفسر؛ اهلیت و تخصص

وی با تأکید بر اینکه هر فردی صلاحیت ورود به عرصه تفسیر را ندارد، «اهلیت» و برخورداری از دانش تخصصی را شرط اساسی مفسر برشمرد و اظهار داشت: افرادی که از دانش کافی در علوم قرآنی برخوردار نیستند، نباید خود را ملزم به تفسیر بدانند؛ بلکه شایسته است در مسیر تعلم گام بردارند یا از بیانات عالمان صاحب‌نظر بهره‌مند شوند.

وی ادامه داد: مفسر باید به منابع معتبر و آثار گذشتگان، از جمله تفاسیر مأثور و لغوی، دسترسی داشته و به آن‌ها مراجعه مستمر کند.

شیخ زکزاکی تصریح کرد: تسلط بر «علوم تفسیر» به‌عنوان دانشی تخصصی، برای هر مفسری ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.

لزوم رجوع به مراجع و عالمان متخصص

شیخ زکزاکی بیان کرد: همان‌گونه که مؤمنان در مسائل فقهی از مراجع تقلید پیروی می‌کنند، در فهم معانی و بطون قرآن نیز باید به عالمان متخصص و دارای صلاحیت مراجعه شود، نه اینکه افراد بر اساس سلایق شخصی به بیان دیدگاه بپردازند.

وی در پایان، عموم مردم و نخبگان را به پاسداشت جایگاه قرآن کریم دعوت کرد و هشدار داد: تبدیل جلسات تفسیر به میدان اتهام‌زنی و پاسخ‌گویی‌های متقابل، نتیجه‌ای جز گسترش تفرقه و محرومیت از برکات معنوی کلام وحی نخواهد داشت.