علی‌اکبر ایزدی با اشاره به اینکه گونه‌های درختی هسته‌دار بیش‌ترین سهم را در تولید نهال دارند؛ درباره وضعیت نهالستان‌های دارای مجوز استان، اظهار کرد: با توجه به عدم دسترسی به فعالیت سایر نهالستان‌ها، آمار رسمی از تعداد نهالستان‌های غیرمجاز در دسترس نیست اما تعداد ۲۳ نهالستان دارای مجوز رسمی و گواهی بهداشتی در استان فعالیت دارند.

وی با اشاره به برنامه‌های جهاد کشاورزی برای توسعه نهال‌های اصلاح‌شده و مقاوم به خشکی یا آفات خاطرنشان کرد: در راستای تولید نهال مقاوم با عملکرد بالا پیگیری ثبت دو باغ مادری در استان برای تولید ارقام جدید اصلاح‌شده و مقاوم انجام‌شده که این دو باغ مادری سالانه حدود ۶۰ هزار اصله نهال تولید می‌کنند.

مدیر باغبانی جهاد کشاورزی خراسان رضوی بیان کرد: تولید نهال امسال در نهالستان‌ها نسبت به سال‌های قبل به دلیل شرایط اقلیمی چند سال اخیر از جمله خشک‌سالی و کمبود آب کاهش داشته و با تولید کمتر نهال مواجه‌ایم.

معیارهای استاندارد در تولید نهال چیست؟

ایزدی درباره معیارهای استاندارد در تولید نهال عنوان کرد: کمیته فنی نهال مشتمل بر موسسه گواهی بذر و نهال، مدیریت باغبانی و مدیریت حفظ نباتات و مرکز تحقیقات کشاورزی درزمینهٔ عدم وجود آفات و بیماری‌های قرنطینه‌ای و سایر آفات عدم وجود انواع ویروس و باکتری، علف‌های هرز و رشد مناسب نهال و عدم سرمازدگی نهال دقت نظر دارند.

وی یادآور شد: خوشبختانه با اطلاع‌رسانی مناسب توسط مدیریت باغبانی و حفظ نباتات و مدیریت‌های جهاد کشاورزی شهرستان‌ها، کشاورزان با آگاهی، هنگام خرید نهال از سلامت و اصالت ژنتیکی آن اطمینان کافی دارند.

مدیر باغبانی جهاد کشاورزی خراسان رضوی به اقدامات انجام‌شده برای مقابله با عرضه نهال‌های غیراستاندارد یا غیرمجاز اشاره کرد و افزود: نامه‌نگاری به دستگاه قضایی در خصوص هماهنگی با پلیس‌راه و نیروی انتظامی جهت جلوگیری از حمل نهال‌های بدون مجوز، نامه‌نگاری به اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای درزمینهٔ جمع‌آوری تبلیغات نهالستان‌های غیرمجاز و نظارت و بازرسی کارشناسان باغبانی مدیریت‌های جهاد کشاورزی شهرستان‌ها از مکان‌های عرضه نهال و سایر اماکن ازجمله این اقدامات است.

وی تصریح کرد: نهال‌های تولیدی در نهالستان‌ها از نظر گواهی قرنطینه و سلامت ریشه توسط مدیریت حفظ نباتات بررسی می‌شوند.

ایزدی با بیان اینکه نهال‌های تولیدشده بیشتر در روزهای پایانی فصل‌ها زمستان _ در اسفندماه - توسط باغداران از نهالستان‌ها یا از جایگاه‌های عرضه نهال تهیه می‌شود؛ گفت: میزان تقاضا برای خرید نهال در بین کشاورزان و باغداران بسته به شرایط اقلیمی و میزان آب در دسترس است که در سالیان اخیر نسبت به گذشته کمتر شده است.

وی افزود: سایت نهال‌یاب در حال حاضر به عنوان سامانه‌ای برای عرضه مستقیم و بدون واسطه نهال به کشاورزان فعال است اما هنوز در مراحل اولیه کار قرار دارد.

مدیر باغبانی جهاد کشاورزی خراسان رضوی درباره حمایت‌هایی که از نهال‌کاران یا خریداران نهال درزمینهٔ تسهیلات، آموزش و ترویج توسط جهاد کشاورزی انجام می‌شود؛ عنوان کرد: در بحث آموزش هرساله توسط مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان‌ها و هماهنگی مدیرت آموزش و هماهنگی ترویج کلاس‌های آموزشی برگزار می‌شود. همچنین یارانه نهال به باغدارانی که طبق دستورالعمل اقدام به احداث باغ نمایند تعلق می‌گیرد و در خصوص صادرات نامه‌نگاری به نمایندگی وزارت امور خارجه در خصوص بحث صادرات انجام‌شده است.

تلاش برای تغییر در برنامه تولید نهال

وی با اشاره به اینکه یک‌میلیون و ۲۰۰ هزار هکتار زمین در خراسان رضوی زیر کشت ۸۳ نوع محصول می‌رود که ۹۰۰ هزار هکتار از این سطح مربوط به زراعت و ۳۰۰ هزار هکتار آن باغ است؛ بیان کرد: با توجه به تغییر اقلیم و کمبود منابع آب، تغییراتی در برنامه تولید نهال در نظر گرفته‌شده و در راستای کاهش تولید نهال‌های پر آب بر و افزایش تولید نهال‌های کم آب بر و مقاوم به خشکی اقدام شده است.

ایزدی ادامه داد: برای توسعه نهال‌های کم‌آب‌بر یا گونه‌های مقاوم به تنش‌های اقلیمی در بحث نهالستان اقدامی نشده ولی با تغییر روش آبیاری به روش‌های جدید مثل آبیاری زیرسطحی و عدم افزایش سطح زیر کشت اقداماتی توسط مدیریت آب و خاک انجام‌شده است.

وی با اشاره به برنامه جهاد کشاورزی برای نوسازی باغ‌ها و جایگزینی درختان قدیمی با ارقام جدید گفت: ارائه یارانه نهال در خصوص سرشاخه کاری و جایگزینی درختان قدیمی با ارقام جدید و جوان‌سازی باغات قابل انجام است.

ایزدی با اشاره به همکاری‌هایی که میان بخش باغبانی و مراکز تحقیقاتی یا دانشگاهی درزمینهٔ اصلاح ارقام نهال انجام می‌شود؛ خاطرنشان کرد: اعضاء کمیته فنی نهال محققین مرکز تحقیقات هستند و همکاری خوبی درزمینهٔ تولید نهال‌های اصلاح‌شده و معرفی ارقام جدید دارند.

مدیر باغبانی جهاد کشاورزی خراسان رضوی مهم‌ترین چالش فعلی نهال‌کاران در تولید یا فروش را شرایط اقلیمی نامناسب و عدم استقبال کشاورزان و وجود نهال‌های غیرمجاز از مبادی غیرقانونی دانست و افزود: با توجه به هزینه سنگین نهاده‌ها و سایر هزینه‌ها و عدم استقبال کشاورزان به دلیل شرایط اقلیمی و رقابت جهت خرید و وجود برخی نهال‌های غیرمجاز، نهالستان‌های دارای مجوز مجبور به کاهش قیمت می‌شوند و همین امر باعث متضرر شدن آنها می‌شود.