اینجا شبستان مسجد گوهرشاد است؛ جایی که جغرافیا در نگاه‌های مشتاق طلابی از سرزمین‌های دور حل شده و امت واحده، تصویری زنده یافته است.

این برنامه به همت جامعه‌المصطفی العالمیه، نمایندگی خراسان و با همکاری آستان قدس رضوی برگزار می‌شود؛ اعتکافی که فراتر از یک آیین عبادی، آیینه‌ای از هم‌دلی امت اسلامی در پناه امام رضا(ع) است.

سکوتی که هزار زبان دارد

نیمه‌شب‌های مسجد گوهرشاد حال و هوای دیگری دارد. در شبستان تبریزی، سکوتی معنوی جاری است و در دل این سکوت، ذکرها و زمزمه‌ها با لهجه‌های گوناگون به آسمان می‌رود. جوانی از نیجریه، در کنار طلبه‌ای از حیدرآباد هند، هر دو غرق در دعا و نجوا هستند. چراغ‌های مسجد بر چهره‌هایی از آفریقا، آسیا و اروپا می‌تابد؛ چهره‌هایی که هرکدام قصه‌ای از هزاران کیلومتر دوری و اشتیاق در دل دارند. در این فضای روحانی، زبان‌های مختلف، همه در لهجه‌ای واحد سخن می‌گویند: لهجه دعا.

ضریح؛ مقصد دل‌های بی‌مرز

با نزدیک شدن سحر، صف‌های معتکفان به سوی ضریح مطهر کشیده می‌شود. در این صف، رنگ و نژاد معنا ندارد. سیاه و سفید، همه در یک خواسته مشترک جمع شده‌اند: «یا علی بن موسی‌الرضا». اشک‌های طلبه لبنانی با دعای زیر لب دانشجوی فیلیپینی درهم می‌آمیزد. جوانی از آذربایجان پیشانی بر در طلایی ضریح می‌گذارد و زمزمه می‌کند: «السلام علیک یا غریب الغربا». این سلام، سلام تمام دل‌های غربت‌نشینی است که در اینجا، مونس خود را یافته‌اند.

آوای قرآن با لهجه‌های جهان

در گوشه‌ای از شبستان، حلقه‌های معرفتی و قرآنی برپاست. طلاب از کشورهای مختلف گرد هم آمده‌اند؛ یکی از غنا تلاوت می‌کند و دیگران، با لهجه‌های خود، آیات الهی را زمزمه می‌کنند. در این فضای روحانی، قرآن نه‌تنها دل‌ها، که زبان‌ها را نیز به هم پیوند زده است. استادی از جامعه‌المصطفی برای گروهی از طلاب جنوب آسیا از «معارف اسلامی» می‌گوید و چهره‌های هندی، پاکستانی و بنگلادشی با دقت گوش می‌سپارند. گویی در این حلقه‌ها، امام رضا(ع) امام همه‌ی آنان است؛ از جاکارتا تا بیروت.

افطاری ساده، رنگین از بهشت

زمان افطار که می‌رسد، سفره‌ای ساده اما پربرکت گسترده می‌شود؛ نان، پنیر، خرما و چای متبرک حرم. در این ضیافت کوچک، مهربانی‌های بزرگ جریان دارد. طلبه‌ای از افغانستان برای دوست نیجریه‌ای‌اش چای می‌ریزد و او با لبخند، تشکر می‌کند. اینجا، فرهنگ‌ها به‌جای برخورد، در هم می‌آمیزند و یکدیگر را کامل می‌کنند. ضیافتی زمینی که رنگ و بوی ضیافت آسمانی دارد.

۳ روزِ رهایی و دلدادگی

۳ روز اعتکاف، برای این طلاب، سفری است از خود تا خدا. سفری که مرزها را محو کرده و دل‌ها را به حرم پیوند زده است. یکی از معتکفان سنگالی می‌گوید: در اینجا فقط خدا و اماممان را حس می‌کنیم. من با برادر پاکستانی‌ام بیش از همشهری خودم احساس نزدیکی دارم، چون قلب‌هایمان به یک نقطه وصل است؛ حرم امام رضا(ع).

و این است راز نگارخانه زنده «امت واحده»؛ جایی که زیر گنبد طلایی، نه شرق معنا دارد و نه غرب. تنها یک حقیقت درخشان است: نام «رضا» که در دل‌های مشتاق، جهانی شده است.