به‌گزارش قدس آنلاین، اخیرا مرکز آمار کشور نرخ تورم بهمن ماه را اعلام کرد؛ آمار همان‌گونه پیش‌بینی می‌شد نشان از رشد پرشتاب تورم در این ماه همچون ماه‌های گذشته به‌ویژه طی ۶ ماه اخیر دارد. طبق آمارِ اعلام شده نرخ تورم نقطه به نقطه در بهمن ماه بیش از ۶۸ درصد اعلام شده که در این میزان نرخ تورم نقطه به نقطه در گروه کالایی به‌بیش از ۸۷ درصد و نرخ تورم نقطه به نقطه گروه خوراکی هم به‌بیش از ۱۰۵ درصد رسیده است.

از طرفی طبق آمار، تورم ماهانه بهمن ماه هم ۸ درصد اعلام شده که این یعنی آب رفتن روز به روز دستمزدها و کوچک شدن سفره مردم نسبت به ماه قبل و از طرفی بی‌دفاع‌تر شدن طبقه کم برخودار.

به‌عقیده تحلیلگران اقتصادی دو عامل مهم داخلی که باعث شدند امروز با این وضعیت تورم در بهمن ماه مواجه شویم در درجه اول افزایش نرخ ارز ترجیحی و پس از آن عدم کنترل نقدینگی در کشور است. طبق داده‌های بانک مرکزی، حجم نقدینگی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محرک‌های تورمی، در پایان پاییز امسال رکوردی جدید را ثبت کرده و به رقم قابل تامل بیش ۱۳ هزار و ۵۰۰ هزار میلیارد تومان (همت) رسیده است. این عدد صرفاً یک رکورد کمی نیست، بلکه وقتی با مدت مشابه سال گذشته مقایسه می‌شود، رشدی معادل ۴۰.۹ درصد و از دیگر سو تصویر نگران‌کننده‌ای از شتاب موتورهای تورم‌ساز در کشور را ارائه می‌دهد.

شرایط امروز مثل روز روشن بود!

مرتضی افقه، تحلیلگر مسائل اقتصادی در گفت‌وگو با خبرنگار قدس اظهار کرد: مثل روز روشن بود سیاست تک نرخی کردن( که البته تک نرخی هم نشد و نخواهد شد)؛ و یا سیاست جراحی اقتصادی نه‌تنها اوضاع را بهبود نمی‌بخشد که در شرایط فعلی اوضاع را بدتر می‌کند.

وی ادامه داد: ما در گذشته هم شاهد بودیم اجرای سیاست تک نرخی کردن ارز بودیم. هم در دوران مرحوم رفسنجانی و هم در دوران اصلاحات؛ اما هر دو بار با شکست مواجه شدند آن هم در شرایطی که ما در آن دوران هنوز نه هشت سال از تشدید تحریم گذشته بود و ذخایر تمام شده بود و نه جنگ ۱۲ روزه و نه حضور نظامی کشورهای بیگانه را در منطقه داشتیم؛ ضمن اینکه در هر دو دوره روابط سیاسی ایران با خارج از کشور که این موضوع یک عامل تاثیرگذار در نرخ ارز است، در بهترین شرایط بود و ما تنشی با غرب نداشتیم. در آن دوران این سیاست شکست خورد و دولت مجددا به سیاست چند نرخی بازگشت!

افقه اضافه کرد: با این حال نمی‌دانم چگونه برخی اقتصادخوانده‌هایی که شرایط زمانی و مکانی را درک نمی‌کنند، توصیه و اصرار کردند که در این شرایط چنین جراحی را انجام دهند. استدلال ساده‌لوحانه این افراد هم این بود که مابه‌التفاوت افزایش نرخ ارز را در قالب سیاست‌های حمایتی به مردم بازمی‌گردانیم که در جواب باید گفت اتفاقا تجربه این اتفاق را هم در گذشته داشتیم؛ هم در دوران دولت احمدی‌نژاد که قیمت‌ها را افزایش داد و یارانه را ایجاد کردند و هم در دوران رئیسی که ارز ۴۲۰۰ به ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی افزایش یافت و استدال کردند که مابه‌التفاوت نرخ ارز را در قالب یارانه به سفره مردم بازخواهیم گرداند.

استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز یادآور شد: درست است که در آن دوران به مردم یارانه دادند؛ اما دیدیم که سرعت تورمی که به‌واسطه این شوک ایجاد شد بسیار بیشتر از میزان سیاست‌های حمایتی و یارانه بود و یکی از دلایل آن این بود که تورم مدام در حال افزایش بود؛ اما سیاست‌های حمایتی ثابت ماندند به‌همین دلیل در بهترین شرایط به‌دلیل وجود تورم ایجاد شده ناشی از اصلاح نرخ ارز؛ یارانه و کالابرگ بلعیده می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه تورم فعلی، از قبل کاملا مثل روز روشن و قابل پیش‌بینی بود، خاطرنشان کرد: آقایان می‌گویند شوک اولیه یک تا دو ماه خواهد بود و بعد شرایط آرام می‌شود؛ اما متوجه نیستند که ریشه‌های تورم در شرایط فعلی به قدری متعدد است که شاید بتوانند یک دلیل آن را کنترل کنند؛ اما چون توان کنترل مابقی ریشه‌ها را ندارند در نتیجه این تورم ادامه خواهد داشت.

افقه گفت: ما حتی پیش از جنگ ۱۲ روزه و اتفاقات اخیر با تورم ۳۰ تا ۴۰ درصدی مواجه بودیم و به‌صورت کلی بیش از ۷ سال است که تورم در کشور ما بیش از ۳۰ درصد است.

نمی‌توانیم خود را با دیگر کشورها مقایسه کنیم

این کارشناس مسائل اقتصادی در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر اینکه در شرایط فعلی امکان حل مشکل تورم یک بار برای همیشه وجود ندارد، گفت: سیاستگذاران ما باید بپذیرند که شرایط عادی بر کشور ما حاکم نیست و نمی‌توانیم خودمان را با دیگر کشورها مقایسه کنیم.

وی افزود: شرایط امروز ما به‌مراتب از دوران جنگ هشت ساله بدتر است. درست است که در جنگ هشت ساله هم تحریم وجود داشت؛ اما فقط توسط آمریکا تحریم بود که در همان دوران هم کالاهای آمریکایی را با واسطه تهیه می‌کردیم. در آن دوران درست است که کشتی‌های ما را می‌‎زدند؛ اما می‌توانستیم نفت را بفروشیم؛ امروز این شرایط وجود ندارد نمی‌توانیم به راحتی نفت بفروشیم و چنانچه بفروشیم نمی‌توانیم پول آن را از طریق سیستم عادی وارد کشور کنیم.

افقه ضمن تاکید بر اینکه شرایط امروز ما یک شرایط ویژه است که باید سیاستگذار تصمیماتی ناظر بر شرایط ویژه اتخاذ کند، خاطرنشان کرد: حتی کشورهای پیشرفته هم اگر دچار این شرایط ‌شوند قیمت‌ها را به بازار آزاد نمی‌سپارند، بلکه دولت مستقیما دخالت و سعی می‌کند متغییرهای اقتصادی را برای حفظ معیشت مردم کنترل کند؛ اما آقایان توجهی به این موضوع ندارند و تصورشان این است ما در یک کشور پیشرفته و با اقتصاد آزاد زندگی می‌کنیم به‌همین دلیل سیاست‌هایی را پیشنهاد می‌دهند که کشورهایی با حکمرانی درست و با مراودات بدون مشکل با دیگر کشورهای جهان، اعمال می‌کنند.

استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز با اشاره به اینکه راهکاری برای کاهش تورم در کوتاه مدت وجود ندارد، گفت: هشت سال از تحریم‌ها گذشته و ما باید در این مدت ردیف‌های هزینه‌ای بودجه و ریخت‌وپاش‌ها را کاهش می‌دادیم؛ اما دولت‌های یازدهم تا سیزدهم به‌جای اینکه ریشه نقدینگی را شناسایی و مشکل را رفع کنند درآمدهای نفتی را جایگزین کردند.

به‌عقیده وی؛ تنها کاری که بانک مرکزی در این شرایط می‌تواند انجام دهد کاهش نقدینگی است؛ اما چون ریشه افزایش نقدینگی که همان کسری بودجه ناشی از هزینه‌های زائد و غیرضروری است را از بین نبرده درنتیجه نقدینگی را هم نمی‌تواند کنترل کند، بنابراین به‌نظر می‌رسد حتی بانک مرکزی هم در این شرایط نمی‌تواند کاری انجام دهد.

افقه بیان کرد: چنانچه از هشت سال پیش تاکنون سیاست درست را برای کنترل کسری بودجه درپیش می‌گرفتند تاکنون بخشی ازکسری بودجه و منبع افزایش نقدینگی از بین می‌رفت؛ اما چون این سیاست دنبال نشد نمی‌توان انتظار کاهش تورم در کوتاه مدت را داشت. البته نباید از این نکته غافل شد که اگر دولت ورود کند و سیاست‌های کنترل ارز و سهمیه‌بندی‌ها را به‌صورت جدی دنبال کند، می‌توان حداقل‌های معیشت را تامین کرد.

وی بیان کرد: باتوجه به‌اینکه معمولا در اسفند ماه تقاضا برای ارز در کشور افزایش می‌یابد، اگر شرایط جنگی و تحریم رفع نشود این تورم در اسفند ماه هم ادامه خواهد یافت، البته نباید تصور کرد که اگر تحریم‌ها برداشته شوند همه مشکلات مرتفع می‌شوند، چراکه مشکلات ما ریشه‌های داخلی دارند و ناشی از ناکارآمدی مدیریتی، بی‌ثباتی قوانین و بروکراسی ضد تولید است، بنابراین تا این موارد رفع نشود، حذف کامل تحریم هم نخواهد توانست موضوع تورم را در کشور ما حل کند.