همزمان با دور پایانی مذاکرات دیپلماتیک در ژنو، اقدام مشترک تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی، عملاً میز مذاکره را هدف قرار داد. در پاسخ به این اقدام خصمانه، جمهوری اسلامی ایران بر پایه حق دفاع مشروع، تنگه هرمز را به عنوان شاهراه انرژی جهانی مسدود کرد.
این اقدام، فراتر از یک اقدام نظامی صرف، یک شوک ساختاری به شریان حیاتی اقتصاد جهانی است که محاسبه هزینه‌های جنگ را برای دشمن به‌کلی تغییر می‌دهد.

تنگه هرمز که در حد فاصل ایران و کشورهای امارات و عمان قرار دارد، یکی از راه‌های اصلی انتقال نفت و ستون فقرات انرژی جهان است. این شاهراه به کشورهای بزرگ نفت‌خیز منطقه مانند ایران، عربستان، عراق و امارات این امکان را می‌دهد که نفت خود را از طریق آن به دیگر نقاط جهان ارسال کنند.

شوک قیمتی و رکود تورمی در راه است

براساس گزارش بلومبرگ، در سال ۲۰۲۵، حدود ۷/۱۶ میلیون بشکه نفت و میعانات روزانه از این تنگه عبور کرده است. این تنگه همچنین برای صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) حیاتی است، زیرا حدود یک‌پنجم گاز طبیعی مایع جهان از این مسیر عبور می‌کند، به‌ویژه گاز صادراتی قطر.

پس از تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل بر پیکره دیپلماسی و فعال‌سازی مکانیسم‌ تنبیه اقتصادی از سوی ایران و توقف تردد از این مسیر، انتظار می‌رود بهای نفت خام در روز دوشنبه دوم مارس با شوک قابل توجهی روبه‌رو شود.

کارشناسان هشدار می‌دهند هرچه دامنه تنش‌ها در این حوزه گسترده‌تر شود، بازار متحمل شوک عمیق‌تری خواهد شد که نتیجه آن رکود تورمی شدید در اقتصاد آمریکا و اروپا خواهد بود.

اثر توقف تردد در گلوگاه حیاتی هرمز

اثر توقف تردد در این گلوگاه حیاتی، به شکل یک زلزله قیمتی در بازارهای جهانی ظاهر می‌شود. گزارش‌های تخصصی مانند داده‌های اویل پرایس نشان می‌دهد نرخ حمل نفت خام توسط تانکرها در صورت تداوم درگیری، ظرفیت افزایش هزار درصدی را دارد. این امر، عملاً سفرهای دریایی را از نظر تجاری غیرممکن می‌کند.

تحلیلگران انرژی تأیید می‌کنند بسته شدن هرمز، بزرگ‌ترین تأثیر ممکن بر بازار نفت را خواهد داشت و قیمت نفت خام را به راحتی به محدوده بیش از ۱۵۰ دلار در هر بشکه پرتاب می‌کند.

بسته شدن کامل تنگه هرمز برای چند روز، به گفته بلومبرگ، «کابوسی» برای بازارهای انرژی خواهد بود. به گفته یکی از تحلیلگران شرکت «کبلر» تنها بسته شدن یک روزه این تنگه می‌تواند موجب افزایش قیمت نفت به محدوده ۱۲۰ تا ۱۵۰ دلار برای هر بشکه شود.

بحران بیمه و ریسک‌پذیری کشتیرانی

توقف تردد در تنگه هرمز، علاوه بر نفت، بر تجارت جهانی و خطوط کشتیرانی تأثیر گذاشته و هزینه واردات و تولید را در سطح بین‌المللی به‌شدت افزایش می‌دهد. حتی پیش از محاصره رسمی، شرکت‌های بیمه بین‌المللی مطابق گزارش فایننشال تایمز در حال آماده‌سازی برای لغو پوشش بیمه‌ای و افزایش نجومی حق بیمه‌ها هستند.

افزایش هزینه‌های بیمه به تنهایی، بسیاری از مسیرهای تجاری را از نظر اقتصادی غیرقابل توجیه می‌کند و به اختلال در ترافیک دریایی دامن می‌زند.
همچنین، براساس تحلیل نبیل مرسومی، بسته شدن تنگه هرمز می‌تواند موجب توقف یک‌چهارم تأمین نفت جهانی و یک‌پنجم تأمین گاز جهان شود که بی‌شک به بحران جدی در بازار انرژی منجر خواهد شد.

در صورت تداوم جنگ، نفت اعداد بالاتری را خواهد دید

نوید هدایتی‌فر کارشناس حوزه انرژی درخصوص وضعیت بازار نفت پس از حمله ایران به منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در کشورهای حاشیه خلیج فارس و همچنین عدم اجازه عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز به خبرنگار قدس گفت: مسئله بستن تنگه هرمز نیازی به بستن فیزیکی یا مین‌گذاری ندارد، همین اعلام مورد هدف قرار گرفتن نفتکش‌ها توانسته است به طور کامل عبور از تنگه هرمز را متوقف کند. با این حماقت بزرگ آمریکا و رژیم صهیونیستی، امنیت کل منطقه از بین رفت و تا بازگرداندن بازدارندگی مشابه قبل از اتفاقات اخیر، دیگر شاهد بازگشت به شرایط عادی در تنگه هرمز نخواهیم بود.

وی ادامه داد: پالس انرژی و قیمت انرژی به آمریکا یکی از محورهای اصلی بازدارندگی ایران در مقابل دشمنان است. مرحله بعدی بازدارندگی نیز با حمله به منافع آمریکایی صهیونیستی در کشورهای مختلف حاشیه خلیج فارس صورت گرفته است به نحوی که ناوهای آمریکایی به سمت جنوب دریای هند فرار کردند و ناوی برای اسکورت نفتکش‌ها در خلیج فارس وجود ندارد.

این کارشناس انرژی درخصوص اثرگذاری قیمتی در صورت تداوم بسته نگه داشتن تنگه هرمز و همچنین خطر بمباران منافع نفتی و گازی شرکت‌های آمریکایی در خلیج فارس خاطرنشان کرد: حدود ۲۰ میلیون نفت و فراورده‌های نفتی از خلیج فارس و تنگه هرمز عبور می‌کنند که بسته شدن مسیر عبور و مرور آن‌ها توسط ایران، قیمت نفت را به بالای ۱۵۰ دلار خواهد رساند. البته ذخایر استراتژیک آمریکا ممکن است چند روزی عطش بازار را از بین ببرد ولی در صورت تداوم جنگ میان ایران با رژیم صهیونیستی و آمریکا بی‌شک اعداد بالاتری را خواهد دید.

قیمت نفت با یک شکاف عظیم باز می‌شود

وی گفت: مسئله تجارت کالا فراتر از بحث نفت، نقطه بازدارندگی خوبی برای ایران خواهد بود و به هیچ وجه ایران از این فرصت راهبردی در به خطر انداختن منافع آمریکایی‌ها عقب‌نشینی نخواهد کرد مگر اینکه تعادل بازدارندگی جدیدی ایجاد شود. بعد از غلطی که آمریکایی‌ها کردند، فعلاً بسته بودن تنگه هرمز و زدن نفتکش‌های خاطی از اصول اصلی بازدارندگی کشور است و باید این مسیر تداوم یابد و به هیچ وجه امکان خروج آمریکا از این بن‌بست بدون تعادل جدید امنیتی به نفع کشور وجود ندارد. بر همین اساس حملات مداوم خواهد بود و قیمت نفت با یک شکاف عظیم در روز دوشنبه باز خواهد شد.

به گفته وی، اگر بحران به سرعت حل نشود، پیش‌بینی می‌شود قیمت نفت به‌شدت افزایش یابد و بازارهای جهانی به دلیل تنش‌های سیاسی و اقتصادی در این منطقه استراتژیک دچار بی‌ثباتی شوند. تنگه هرمز نه‌تنها برای کشورهای خلیج فارس بلکه برای کل جهان از اهمیت حیاتی برخوردار است و هر گونه تغییر در وضعیت آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای را در پی داشته باشد.

گفتنی است، توقف تردد در هرمز نه‌تنها بر نفت، بلکه بر کل تجارت دریایی بین‌المللی سایه افکنده است. این امر به معنای افزایش شدید هزینه واردات و تولید در سطح بین‌المللی و مختل شدن زنجیره تأمین جهانی است. در این راستا اقدام ایران، پاسخی است که هزینه نظامی درگیری را به حامیان متجاوزان به صورت مستقیم و از طریق قدرت خرید و ثبات داخلیشان تحمیل می‌کند. بستن تنگه هرمز، یک شوک ساختاری به اقتصاد جهانی خواهد بود که پیامدهای آن برای دولت‌های متجاوز، به مراتب سنگین‌تر از منافعی خواهد بود که از تهاجم خود انتظار داشتند.