در غوغای تاریخ، گاه شخصیتهایی ظهور میکنند که فراتر از جغرافیای یک کشور، مسیر حرکت یک تمدن را بازتعریف میکنند. شهادت مظلومانه مقتدای بصیر و رهبر شجاع انقلاب اسلامی، حضرت آیتاللهالعظمی امام خامنهای(قدسسرهالشریف) به دست جنایتکاران بینالمللی، فراتر از یک واقعه سیاسی، یک نقطه عطف الهی در تقابل جبهه حق و باطل است. ایشان نه تنها یک رهبر سیاسی، بلکه دیدهبان بیدار امت بودند که با درآمیختن فقاهت عمیق با شجاعت علوی، مدل نوینی از حکمرانی ولایی را به جهانیان عرضه داشتند؛ مدلی که در آن زهد و سادهزیستی با اقتدار نظامی و تمدنی گره خورده است. خون پاک این مرجع مجاهد، مهر تأیید ابدی بر آرمانهای انقلاب و کابوسی بیپایان برای مستکبران خواهد بود.
در ادامه با همراهی و واکاوی بصیرانه آیتالله محسن فقیهی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به بازخوانی ابعاد قدسی و میراث تمدنساز آن حکیم فرزانه مینشینیم.
پیوند فقاهت ناب با بصیرت زمانشناسانه
نخستین ساحت برجسته شخصیت امام خامنهای(ره)، اوج فقاهت و عمق بینش علمی ایشان است. ایشان در مقام یک مرجع تقلید، تنها به تکرار مکررات فقهی بسنده نکردند، بلکه با تسلطی بینظیر بر فقه جواهر، پاسخگوی نیازهای مستحدثه و پیچیدگیهای جهان معاصر بودند. تخصص ایشان در اصول، فلسفه، عرفان و بهویژه تفسیر و علوم قرآنی، از ایشان شخصیتی ذوفنون ساخته بود که هر پدیده سیاسی و اجتماعی را از منظر وحیانی تحلیل میکردند.
سیره علمی ایشان، تجلی عالم به زمان بود. ایشان معارف دینی را از کنج حجرهها به بطن جامعه و عرصه حکمرانی آوردند. تبیین دقیق معارف دینی و سیاسی توسط ایشان به گونهای بود که پیچیدهترین مفاهیم فلسفی و راهبردی را با بیانی نافذ و قابل فهم برای تودههای مردم تشریح میکردند. این سبک منحصربهفرد در سخنرانیها، نه تنها قدرت هدایت ایشان را نشان میداد، بلکه مبانی فکری انقلاب را در ذهن و قلب نسلهای مختلف نهادینه کرد. این عمق علمی، پشتوانه اصلی تمامی تصمیمات کلان ایشان در هدایت کشتی انقلاب در توفانهای سهمگین بود.
سیره زاهدانه و مردمداری در پرتو عدالت علوی
بُعد مهم دیگر، ویژگی مردمداری و سادهزیستی است که ریشه در سیره ائمه اطهار(ع) دارد. باوجود جایگاه رفیع مرجعیت و قدرت سیاسی، امام خامنهای(ره) همواره زندگی بسیار ساده و زاهدانهای داشتند که یادآور فقر اختیاری اولیای الهی بود. ایشان مردم را ولینعمت خود میدانستند و بر حفظ کرامت و جایگاه آنان، بهویژه قشر مستضعف، تأکیدی همیشگی داشتند.
این دلسوزی عمیق نسبت به امت اسلامی، از نگاه دینی، تبلور صفت رحماءبینهم بود. تلاش شبانهروزی ایشان برای رفع مشکلات مادی و معنوی محرومان، نشاندهنده این بود که ایشان مصالح عامه را بر هر امر دیگری مقدم میشمردند. سادهزیستی ایشان صرفاً یک انتخاب شخصی نبود، بلکه یک پشتوانه عملی و اخلاقی بزرگ برای شعار عدالتخواهی نظام محسوب میشد. ایشان با زندگی خود ثابت کردند میتوان در قله قدرت بود اما دلبسته به زخارف دنیا نشد و همین ویژگی بود که نفوذ کلام ایشان را در میان قلوب مردم، نه تنها در ایران بلکه در سرتاسر جهان اسلام، دوچندان میکرد.
استکبارستیزی؛ جوهره عزت و استقلال اسلامی
رکن مهم دیگر در ابعاد شخصیتی رهبر شهید، استکبارستیزی و شجاعت بیبدیل است. ایشان به عنوان یکی از مدافعان اصلی گفتمان «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی»، مبارزه با قدرتهای سلطهگر را یک وظیفه شرعی و قرآنی میدیدند. ایشان بدون ترس از هیمنه پوشالی قدرتهای جهانی، چهره واقعی آمریکای جهانخوار و صهیونیسم بینالملل را برای جهانیان افشا کردند.
این موضعگیری جسورانه، ریشه در توحید عملی ایشان داشت؛ چرا که معتقد بودند ترس از غیر خدا، شرک است. از همین رو، استکبارستیزی را سنگ بنای سیاست خارجی انقلاب قرار دادند. این شجاعت، ایشان را به نماد آزادیخواهی و الهامبخش جنبشهای رهاییبخش در جهان تبدیل کرد. ایشان با نگاهی حکیمانه، عزت ملی را در گرو ایستادگی در برابر زیادهخواهیهای دشمنان میدانستند و هرگز در برابر فشارها و تحریمها، از حقوق حقه ملت ایران و امت اسلامی عقبنشینی نکردند. این صلابت الهی بود که دشمن را در تمامی جبههها با شکست مواجه کرد.
آرمانگرایی فرا مرزی و صیانت از کیان اسلام و ایران
در نهایت نیز باید به تلاقی ایرانخواهی و امتگرایی در اندیشه رهبری ایشان پرداخت. ایشان برای هویت ملی و تمامیت ارضی ایران اهمیت ویژهای قائل بودند و عظمت ایران را با عظمت اسلام دارای پیوندی ناگسستنی میدیدند. اعتقاد راسخ ایشان به حفظ تمامیت ارضی، مانع از هرگونه نفوذ یا طرحهای تجزیهطلبانه دشمنان شد.
اما نگاه ایشان هرگز در مرزهای جغرافیایی محصور نماند. تقویت جبهه مقاومت و دفاع از مظلومان عالم، از اصلیترین راهبردهای ایشان بود. ایشان با پایهریزی محور مقاومت در منطقه، آرمان فلسطین را به عنوان مسئله محوری جهان اسلام تثبیت کردند. حمایت ایشان از مظلومان، فارغ از مذهب و نژاد(چه شیعه و چه سنی) نشاندهنده روح جهانی و تمدنساز اندیشه ایشان بود. این مجموعه بینظیر از علم، شجاعت، اخلاص و عشق به مردم، شخصیتی را خلق کرد که نه تنها تحولات بزرگی را در قرن اخیر رقم زد، بلکه مسیر حرکت تاریخ را به سمت ظهور منجی موعود(عج) هموارتر کرد. شهادت ایشان، پایان این راه نیست، بلکه آغاز فصلی نو از رویشهای انقلابی و اقتدار بیش از پیش جبهه حق خواهد بود.
نظر شما