به‌گزارش قدس آنلاین، چهار روز از حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران می‌گذرد؛ جنگی که تنها به این کشورها محدود نماند و همان‌طور که بارها پیش‌بینی می‌شد گسترده آن کل خاورمیانه و حتی فراتر از منطقه را درگیر کرد.

شاید شروع کنندگان جنگ و همین طور کمک کنندگان آنان در خاورمیانه در ابتدا تصور نمی‌کردند که گسترده جنگ تا این حد دامن آنان را بگیرد، البته تعطیلی بازارهای جهانی در روزهای شنبه و یکشنبه(روزهای آغازین شروع جنگ) شاید یکی از دلایل این تصور بود؛ اما از روز گذشته که رسما بازارهای جهانی گشایش یافت و با ریزش‌های وسیع به ویژه در بورس مواجه شدیم احتمالا آنجا تازه اثر واقعی جنگ و میزان گستردگی آن مشاهده شد.

سقوط سنگین بورس‌های آسیایی

بازارهای سهام آسیا در نخستین روز معاملاتی هفته یعنی روز دوشنبه با افتی گسترده روبه‌رو شد. با تجاوز اسرائیل و آمریکا به خاک ایران و در مقابل آن پاسخ قاطع ایران به آنان و هدف قرار دادن پایگاه‌هایشان در منطقه و همزمان با این اقدام بستن تنگه هرمز، جهش عجیب قیمت نفت را به چشم دیدیم؛ همین عوامل موجی از ریسک‌گریزی در بازارهای جهانی را به دنبال داشت و باتوجه به اینکه طلا همیشه به عنوان یک پشتوانه امن در جهان مطرح بود و از روز دوشنبه هم شاهد افزایش شدید قیمت این فلز گرانبها بودیم همین امر فرار به سمت بازارهای امن چون طلا را پررنگ‌تر کرد و در مقابل شاهد ریزش‌های سنگین در شاخص بورس آسیایی شدیم.

در معاملات روز دوشنبه، شاخص‌های عمده منطقه عملکردی منفی ثبت کردند؛ طبق گزارش‌ها شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن حدود ۱.۶ درصد کاهش یافت. در چین شاخص CSI ۳۰۰، حدود ۰.۶ درصد و شاخص ترکیبی شانگهای ۰.۵ درصد افت کردند. هنگ‌کنگ با افت ۲.۴ درصدی در شاخص بدترین عملکردها را به ثبت رساند.

شاخص ASX ۲۰۰ استرالیا ۰.۵ درصد، شاخص استریتس تایمز سنگاپور ۱.۸ درصد و معاملات آتی نیفتی ۵۰ هند نیز ۰.۸ درصد افت به ثبت رساندند.

در این گزارش‌ها تاکید شده که بخش فناوری یکی از اصلی‌ترین عوامل فشار بر بازار بود. به‌طوری که تداوم ابهام درباره تأثیر هوش مصنوعی بر سودآوری شرکت‌های نرم‌افزاری سبب شد سهام این گروه بار دیگر در کانون فروش قرار گیرد.

همچنین شاخص اصلی سهام دبی در دشوارترین روزها پس از حملات حدود یک تا دو درصد کاهش یافته است و تقریباً ۴ تا ۵ میلیارد دلار از ارزش دفتری بازار کاسته شده است؛ زیرا سرمایه‌گذاران در حال بازنگری در پیش‌بینی سود شرکت‌های هواپیمایی، توسعه‌دهندگان املاک و بانک‌ها هستند.

کارشناسان معتقدند با توجه به عوامل ژئوپلیتیکی متعدد، تضاد منافع قدرت‌های بزرگ و وفور منابع طبیعی، به‌ویژه انرژی در منطقه، در صورت گسترش درگیری میان ایران، اسرائیل و آمریکا؛ این جنگ محدود به این کشورها نخواهد ماند و بی‌شک بازیگران دیگری را که حتی مرز مشترک با ایران و اسرائیل ندارند را درگیر خواهد کرد و کشورهای ثالث به‌نوعی وارد این جنگ خواهند شد؛ کمااینک در طول این چند روز هم شاهد بروز این اتفاق بودیم؛ از ریزش در بورس‌های آسیایی گرفته تا وضعیت انرژی در منطقه و تاثیر مستقیمش بر سایر کشورهای جهان.

امارات، در آستانه تعطیلی کامل اقتصادی

با تشدید تنش‌ها، هم فرودگاه بین‌المللی دبی و هم فرودگاه بین‌المللی آل‌مکتوم که در نزدیکی این شهر قرار دارد، بسته شدند و شرکت‌های هواپیمایی مجبور شدند صدها پرواز را تعلیق یا تغییر مسیر دهند. آمارها نشان می‌دهد فرودگاه دبی در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ نزدیک به ۹۰ میلیون مسافر و در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۳ میلیون مسافر را (حدود ۲۶۰ هزار نفر در روز) جابه‌جا کرده بود و از مدار خارج شدن آن یعنی آسیب شدید از محل از دست رفتن درآمدهای حاصل از عوارض فرودگاهی، فروشگاه‌های معاف از مالیات و سایر منابع.

به‌این مورد اضافه کنید فرار ثروتمندان و سرمایه‌گذاران از شهرهایی نظیر دبی و ابوظبی را که در این سال‌ها به‌دلیل معاف بودن از مالیات و احساس امنیت عمومی؛ این دو شهر همچون پناهگاهی برای ثروتمندان عمل می‌کردند؛ اما به دلیل اینکه این روزها با حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در امارات مواجه شدند، فرار را بر قرار ترجیح دادند.

به تازگی پایگاه خبری«سیمافور» گزارش داد که ثرتمندان و مدیران ارشد شرکت‌ها از این شهرها به ریاض پناه بردند تا بتوانند از فرودگاه ریاض که هنوز از معدود فرودگاه‌های فعال در منطقه است برای فرار از این وضعیت بهره گیرند.

این رسانه گزارش داد که شرکت‌های خصوصی امنیتی ناوگانی از خودروهای شاسی‌بلند را برای جابه‌جایی افراد در سفر ۱۰ ساعته با خودرو از دبی به ریاض رزرو و سپس هواپیماهای خصوصی برای خروج آن‌ها از منطقه اجاره می‌کنند که همین امر خود به افزایش چشمگیر قیمت هواپیماهای خصوصی و خودروهای شاسی بلند دامن زده است.

طبق آنچه امیر ناران، مدیر اجرایی شرکت «فیمانا پرایوت» اعلام کرده هزینه اجاره هواپیمای خصوصی از ریاض به اروپا اکنون به ۳۵۰ هزار دلار می‌رسد. با شروع افزایش تنش در دبی در شب شنبه، شرکت‌های امنیتی تلاش کردند از عمان به عنوان مسیر خروج از منطقه استفاده کنند؛ اما این گذرگاه پس از آنکه ایران روز یکشنبه بندر و یک نفت‌کش این کشور را هدف حمله قرار داد، بسته شد و بدین ترتیب، ریاض فعلا به امن‌ترین گزینه تبدیل شده است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که به‌دلیل تعطیلی فرودگاه دبی، اقتصاد این کشور با وضعیت بغرنجی مواجه شده و تراکنش یک تریلیون دلاری تجارت امارات که به‌واسطه هاب تجاری بودن این کشور به‌دست آمده، با مخاطره مواجه شده است.

تعطیلی یکی از بزرگترین بنادر جهان

بندر جبل علی در دبی، یکی از شلوغ‌ترین بنادر کانتینری جهان و از بزرگترین بنادر جهان به شمار می‌رود که گفته می‌شود به عنوان پرچمدار گروه بنادر و مناطق آزاد دبی، نقشی فراتر از یک بندر ایفا می‌کند.

گزارش‌ها گویای این است که بندر جبل علی در سال ۲۰۲۴، با جابه‌جایی ۱۵.۵ میلیون TEU (واحد هر کانتینر ۲۰ فوتی)، بالاترین حجم عملیات خود را از سال ۲۰۱۵ ثبت کرد که حدود ۱۸ درصد از کل عملکرد جهانی گروه DP World را شامل می‌شد .

این بندر با ظرفیت سالانه ۱۹.۴ میلیون TEU، بیش از ۱۰۰ اسکله و ۲۵ کیلومتر طول ضلع غربی، قادر به پذیرش غول‌پیکرترین کشتی‌های تجاری و همچنین ناوهای هواپیمابر کلاس نیمیتز نیروی دریایی آمریکا است؛ اما درپی وقوع جنگ اخیر به صورت موقتی تعطیل شده است.

شوک عظیم به‌بازارهای جهانی انرژی درپی توقف تولید LNG در قطر

همچنین روز دوشنبه ۱۱ اسفند ماه شرکت «قطر انرژی» خبر داد که در پی حمله امروز صبح(دوشنبه) به تأسیسات بارگیری در بندر راس لفان، تولید LNG متوقف شده است.

شرکت انرژی قطر با صدور بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که در پی حملات روز دوشنبه به تأسیسات بارگیری در بندر راس لفان، بزرگترین پایانه صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) در جهان، قطر تولید گاز طبیعی مایع خود را به حالت تعلیق کامل درآورده است.

بر اساس این گزارش، این حمله که خسارات قابل توجهی به زیرساخت‌های بارگیری و خطوط لوله انتقال وارد کرده، منجر به توقف کامل عملیات در این مجتمع عظیم صنعتی شده است.

بر اساس این گزارش با توجه به اینکه قطر به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده LNG در جهان، سهمی نزدیک به ۲۰ درصدی از عرضه جهانی این سوخت استراتژیک را در اختیار دارد، توقف تولید در این کشور بلافاصله باعث ایجاد شوک عظیمی در بازارهای جهانی انرژی شد.

صادرات گاز قطر درگیر اما و اگر

همچنین نشریه میدل ایست فارم آبزرور اخیرا در گزارشی به وضعیت صادرات گاز قطر اشاره کرده و می‌نویسد در این سال‌ها این کشور توانسته از میدان گازی مشترک ایران و قطر(پارس جنوبی در ایران و گنبد شمال در قطر) که بزرگترین مخزن گاز طبیعی جهان محسوب می‌شود، به‌عنوان عاملی برای نفوذ جهانی استفاده ببرد و به نوعی وجود این میدان نفتی در کنار تجهیزات پیشرفته‌ای که این کشور توانسته برای خود فراهم آورد و در مقابل، عدم دسترسی ایران به تجهیزات پیشرفته حفاری و غیره به‌دلیل وجود تحریم‌ها، سبب شده، قطر تبدیل به یک بازیگر بدون رقیب در بازار جهانی گاز تبدیل شود؛ اما جنگ موجود عدم قطعیت‌هایی را به‌دنبال داشته و تشدید تنش‌ها، در تولید و زنجیره صادرات این کشور اختلال ایجاد کرده است.

توقف تولید در میدان گازی لویاتان رژیم صهیونیستی

این جنگ اقتصاد رژیم صهیونیستی را هم بی‌نصیب نگذاشته و یکی از آمارهایی که از این کشوردر حوزه اقتصاد منتشر شده گویای این است که وزارت انرژی رژیم صهیونیستی به دلیل حملات موشکی ایران به سرزمین‌های اشغالی، دستور تعطیلی میدان گازی عظیم لویاتان را صادر کرده است.

شورون در بیانیه‌ای اعلام کرد که شرکت «انرژین» که به چند میدان گازی واقع در سرزمین‌های فلسطین اشغالی خدمات ارائه می‌دهد فعالیت‌های خود را متوقف کرده است.

تعطیلی آرامکو؛ غول نفتی دنیا

درپی تشدید تنش‌ها و هدف قرار گرفتن پالایشگاه رأس تنوره در آرامکو، این غول نفتی رسماً تعطیل شد که ادامه توقف فعالیت آرامکو، اوضاع اقتصادی عربستان را با چالش‌های جدی مواجه می‌کند.

تحلیلگران معتقدند هرگونه هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های کلیدی تولید و صادرات نفت در منطقه خلیج فارس می‌تواند به سناریوی اختلال جدی در عرضه جهانی منجر شود.