بهگزارش قدس آنلاین، معاملات سهام در بازار سرمایه که از ۱۰ اسفند به دلیل تجاوز آمریکا و اسرائیل به خاک ایران متوقف شده بود، هنوز بازگشایی نشده است. البته بر پایه اطلاع قبلی مسئولان اقتصادی، قرار بود یک هفته پس از متوقف شدن معاملات، بازار در روز یکشنبه ۱۷ اسفند بازگشایی شود، اما بهتازگی وزیر اقتصاد اعلام کرد که فعلاً خبری از بازگشایی بازار نیست.
وزیر اقتصاد علت این تصمیم جدید را صیانت از داراییهای مردم و شرکتها اعلام کرده، اما درخصوص زمان بازگشایی سخنی به میان نیامده و سهامداران بلاتکلیفاند که بالاخره چه زمانی به دارایی خود دست مییابند.
بهصورت کلی برخی کارشناسان بر این باورند که بستن بورس در شرایط جنگی باتوجه به اینکه بستر قانونی آن فراهم است؛ یک اقدام قانونی محسوب میشود و چنانچه در دوران تعطیلی، سیاستگذار اقتصادی و سازمان بورس اقدام به تدوین سیاستهای مکمل و حمایتی کنند و در کنار آنان زمان تعطیلی بازار هم محدود درنظر گرفته شود، میتواند مؤثر واقع شود، اما چنانچه هر کدام از این موارد مورد عنایت قرار نگیرد بیشک پس از بازگشایی با صف فروش طولانی مواجه خواهیم شد.
درعین حال برخی کارشناسان معتقدند بستن بورس اقدامی ناپخته و عاملی در مسیر افزایش تعداد ریسکهای بازار سرمایه و درنهایت سبب ریزشهای سنگین به محض بازگشایی میشود.
در دوران جنگ ۱۲ روزه مشاهده کردیم که پس از متوقف شدن بازار و بازگشایی دوباره آن پس از اتمام جنگ؛ بازار با ریزشهای سنگین همراه شد و این درحالی بود که پیش از جنگ ۱۲ روزه شاهد رشدهای کمسابقهای در بازار بودیم و همین رشدها کارشناسان را امیدوار کرده بود که تا انتهای سال فتح قلههای جدیدی را در بازار ببینیم، اما وقوع جنگ و عدم حمایت درست و اصولی سیاستگذار اقتصادی موجب شد تا مدتی این ریزشها ادامه پیدا کند.
حالا امروز بار دیگر با تکرار این واقعه، سهامداران این دغدغه را دارند که نکند بار دیگر شاهد از دست رفتن سرمایهشان در بازار باشند بهویژه اینکه پیش از وقوع جنگ هم بازار سرمایه حال و روز خوشی نداشت.
در یک هفته اخیر کارشناسان بسیار تأکید کردند چنانچه سیاستگذار اقتصادی درصدد است از دارایی مردم در بورس صیانت کند در درجه نخست باید شیوه و مدت زمان بستن بازار روشن و شفاف باشد و حتی باید این مدت از هفت روز تجاوز نکند، چراکه متوقف بودن بورس به مدت طولانی فشار فروش را در آینده از کنترل خارج خواهد کرد و در درجه دوم در این مدت باید سیاستهای مکمل و ابزارهای مالی مختص جنگ که البته پس از جنگ ۱۲ روزه باید تدوین میشدند و احتمالاً این اقدام صورت نپذیرفت، در دستور کار قرار گیرد.
در دستور کار قرار دادن بیمههای روانی و عملیاتی
فلفلانی، تحلیلگر بازار سرمایه پیش از این به خبرنگار قدس گفته بود یکی از مهمترین مواردی که دولت میتواند در این مدت تا زمان بازگشایی بازار انجام دهد، طراحی ابزارهای مالی جدید مختص دوران جنگ است تا به نوعی بیمه عملیاتی برای خرید و فروش باشد. این ابزارها در دنیا نیز وجود دارند و قابل الگوگیری هم هستند، البته در کشور ما نیز در فضای اختیار معاملات (بازار آپشن) به آن پرداخته شده، اما در زمان جنگ نیازمند ابزار جدید و بیمه عملیاتی برای سهامداران هستیم که اگر ایجاد شود باز کردن بازار در زمان جنگ نیز معقول خواهد بود.
کارشناسان تأکید دارند در دستور کار قرار دادن بیمههای روانی و عملیاتی یکی از ابزارهایی است که سازمان بورس با اعمال آنها میتواند از میزان فشار فروش بکاهد. همچنین مدیریت بازارهای موازی نظیر طلا و ارز یکی از مهمترین اقداماتی است که مسئولان اقتصادی باید در دستور کار قرار دهند، چراکه عدم کنترل درست این بازارها بر نحوه تصمیمگیری سهامداران پس از بازگشایی بازار اثر مستقیم خواهد گذاشت.
بهگفته فلفلانی یکی دیگر از اقدامهایی که میتواند بر وضعیت فروش تأثیر بگذارد حمایت صندوقها از ۵۰ شرکت بزرگ بورسی است که اگر این اقدامها همزمان با هم انجام شود احتمال میدهم بازگشایی بازار تبدیل به بحران نمیشود. اما چنانچه هر کدام از این موارد پیاده نشود، بازار هر زمانی هم که بازگشایی شود با بحران مواجه میشویم و نتیجه آن اضافه شدن تعداد زیادی مالباخته به فضای اقتصادی کشور خواهد بود.
ادامه تعطیلی بورس تصمیمی غیرکارشناسانه است
فردین آقابزرگی، تحلیلگر بازار بورس در گفتوگو با خبرنگار قدس درخصوص تصمیم وزیر اقتصاد بر بسته ماندن بازار بورس، گفت: باتوجه به اینکه تجربه جنگ ۱۲ روزه را داریم جای تعجب دارد که چگونه اتاقهای فکر چنین تصمیماتی را اتخاذ میکنند؛ هرچند اعتقاد دارم جدای از مباحث فنی و تخصصی، ملاحظاتی در چنین تصمیمهایی دخیل هستند، اما واقعیت این است که باید براساس یک اصول و ادبیات تجربه شده در دنیا عمل کنیم، چراکه ما تنها کشوری نیستیم که دچار این جنگ شدیم. به شخصه اعتقاد دارم این تصمیم ناصحیح و غیرکارشناسی است و مطمئناً یکی از دلایل افزایش بیاعتمادی در بازار اتخاذ چنین تصمیمهای ناپخته در رأس اتاقهای فکر بازار سرمایه است.
وی با تأکید بر اینکه چنانچه جنگ به سمتی برود که مستقیم بورس تحت حملات دشمن قرار گیرد، آثارش به مراتب کمتر از تصمیماتی است که خودمان در داخل میگیریم که بر این اساس بازار سرمایه را به ترتیبی هدایت کنیم که جای نگرانی مرتب افزایش یابد، ابراز کرد: بهخصوص که ما اوراق بهاداری به نام صندوقهای درآمد ثابت یا ایتیاف و یا صدور و ابطال داریم در این شرایط چطور سازمان بورس تصمیم به ادامه تعطیلی میگیرد. امید است صندوقهای درآمد ثابت اعم از صدور، ابطال و ایتیاف مشمول این تصمیم نشوند؛ در غیر این صورت میتوانیم بگوییم که یکی از مبتدیانهترین و غیرمتداولترین تصمیمها را گرفتهایم.
آقابزرگی گفت: امروز افرادی هستند که به واسطه فعالیتهای بورسی امرار معاش میکنند بهخصوص افرادی که در صندوقهای درآمد ثابت سرمایهگذاری داشته و بهنوعی از این طریق درآمد ماهیانه دارند، بنابراین باید در نحوه تصمیمگیریها تجدیدنظر صورت گیرد.
به گفته این تحلیلگر بازار سرمایه، در کنار تمامی ریسکهایی که مدتهاست بازار سرمایه با آن مواجه است از جمله قیمتگذاری دستوری، دخالتها و تصمیمات دولت در اقتصاد و بازار سرمایه، قطعی مداوم اینترنت و تعطیلی مداوم مدارس، دانشگاهها و ادارات و قطع مداوم انرژی؛ ریسک جدید دیگری بهاین بازار افزوده شده تحت عنوان تعطیلی بورس که همه این موارد به بازار ضربه وارد کرده و میکند.
تدوین رویه از پیش تعیینشده برای تعطیلیها
بهگفته وی، مسئولان اقتصادی و بورسی ما باید یک رویه از پیش تعیینشده تعریف کنند بهطور مثال بورس دبی و ابوظبی که معاملات ۲۴ تا ۴۸ ساعت تعطیل و پس از این مدت دوباره از سر گرفته میشود و این تعطیلی فقط به این دلیل است که به سرمایهگذار اطلاع دهند که در شرایط خاص و فوقالعاده تصمیم به خرید و فروش میگیرد، بنابراین غرض از متوقف کردن نمادها در همه جای دنیا این است که به سرمایهگذار این پیام را میدهند که اطلاعات جدیدی بدست آمده که طبق این اطلاعات، شرایط فوقالعاده است؛ درنتیجه باتوجه به شرایط فوقالعاده تصمیم به ماندن و یا رفتن از معاملات را اتخاذ کنید.
آقابزرگی بیان کرد: اما متأسفانه در ایران به این صورت نیست و صورت اصلی مسئله که نگرانی سرمایهگذاران است؛ سرمایهگذارانی که تصمیم به خروج از بازار را دارند، نادیده گرفته میشود و مدام ریسکهای جدید به حوزه سرمایهگذاری در کشور وارد میشود.
این کارشناس بازار بورس در بخش دیگری از سخنان خود ضمن اشاره به اینکه اساساً ارکان بورس هیچ وظیفهای در ارتباط با کنترل قیمت و جلوگیری از نوسان خاص به شاخصهای بورس در جهت مثبت یا منفی شدن ندارند، گفت: اما در طول زمان این مسئله نهادینه شده که انواع و اقسام مراکز و نهادها اظهارنظر میکنند که چرا شاخص کاهشی شده و این درحالی است که این انتظار غیرقابل قبول است و بورس در این ارتباط مسئولیتی ندارد.
فعالیت صندوقهای طلا و صندوقهای درآمد ثابت
به باور وی، اینکه پس از بازگشایی در بازار بورس شاهد چه اتفاقهایی خواهیم بود، ارتباط مستقیمی دارد به ادامه فضای ملتهب جنگی. در صورت ثابت بودن شرایط جنگی باتوجه به شوکی که به بورس وارد شده (ایجاد محرومیت در معاملات)؛ فشار فروش را از گذشته بیشتر شاهد خواهیم بود و دور از ذهن نیست که افت خواهیم داشت، اما اینکه به شاخص ابتدای سال بازمیگردیم یا نه، قابل پیشبینی نیست.
بررسیها نشان میدهد از آنجا که تا انتهای سال کمتر از دو هفته دیگر باقی مانده و تعداد روزهای کاری بورس هم تنها هشت روز تا انتهای سال است؛ درصورت تداوم شرایط جنگی بعید به نظر میرسد شاهد بازگشایی بازار معاملات سهام باشیم و احتمالاً فقط صندوقهای طلا و صندوقهای درآمد ثابت به فعالیت خواهند پرداخت.
نظر شما