با وجودی که تکلیف عید غیرقانونی اعلام شده؛ همچنان دربرخی از مدارس معلم ها به عناوین مختلف بر دادن مشق نوروز اصرار دارند.

مریم، مادر دو دانش‌آموز ابتدایی در محله افسریه است؛ جایی که همین چند روز پیش شاهد اصابت موشک بود. او در حالی که مشغول بستن ساک‌های سفر است، با عصبانیت می‌گوید: «باورتان می‌شود؟ معلم پسرم یک فایل ۵۰ صفحه‌ای فرستاده و گفته باید تا پایان تعطیلات حل شود. من الان نمی‌دانم فردا خانه‌ام سالم است یا نه، چطور باید بنشینم بالای سر بچه‌ای که با هر صدای ضد هوایی از ترس می‌لرزد و از او بخواهم جدول ضرب حل کند؟»

او می‌گوید: بسیاری از خانواده‌ها الان در تهران نیستند و به شهرستان‌ها یا روستاها پناه برده‌اند که شاید حتی دسترسی به اینترنت و پرینتر برای چاپ این تکالیف را نداشته باشند.

زهرا، مادر دیگری از ساکنان شهرک بروجردی، می‌گوید: «بچه‌ها الان نیاز به آرامش دارند، نه استرس نمره. هر بار که وضعیت قرمز می‌شود، پسرم کتاب‌هایش را بغل می‌کند و می‌رود گوشه اتاق. آموزش و پرورش می‌گوید مشق ممنوع است، اما مدرسه غیرانتفاعی بچه من می‌گوید ما برنامه خودمان را داریم!»

غرش هواپیما به جای زنگ مدرسه

برای بچه‌ها، نوروز همیشه به معنی رهایی از کتاب و دفتر بود، اما امسال شرایط فرق کرده است. «پرهام»، دانش‌آموز کلاس چهارم، با زبانی ساده می‌گوید: «وقتی صدای بمب می‌آید، من اصلاً یادم می‌رود درس چی بود. دوست ندارم توی عید مشق بنویسم، می‌خواهم فقط بخوابم و صدای هواپیماها تمام شود.» این روایت ساده، عمق فاجعه روانی است که کارشناسان نسبت به آن هشدار می‌دهند.

آموزش و پرورش چه می‌گوید؟

برخلاف برخی مدارس که به صورت سلیقه‌ای عمل می‌کنند، موضع وزارت آموزش و پرورش کاملاً شفاف است. بر اساس مصوبات سال‌های اخیر و تاکید مجدد مسئولان در اسفند ۱۴۰۴، ارائه هرگونه تکلیف سنگین باعنوان «پیک شادی» یا تکلیف عید غیرقانونی است.

معاونت آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش بارها اعلام کرده است که «طرح عید و داستان» جایگزین تکالیف سنتی شده است. بر اساس این طرح، دانش‌آموزان تنها مجاز به فعالیت‌های داوطلبانه مثل کتابخوانی، خاطره‌نویسی یا فعالیت‌های هنری سبک هستند. یکی از مسئولان وزارتخانه در گفت‌وگو با رسانه‌ها به صراحت اعلام کرده است: «با توجه به شرایط بحرانی فعلی و فشار روانی ناشی از حوادث اخیر، هرگونه اجبار دانش‌آموزان به انجام تکالیف درسی در نوروز غیرقانونی است و با مدارس متخلف، به ویژه مدارس غیردولتی که از این قانون سرپیچی کنند، برخورد جدی خواهد شد.»

مشق در جنگ، تیر خلاص به روح کودک است

نسرین باقری، کارشناس و تحلیلگر مسائل آموزشی، معتقد است: اصرار بر تکالیف درسی در شرایط فعلی، ناشی از یک سیستم آموزشی «نمره محور» و فرسوده است.

او در گفت‌وگویی می‌گوید: ما با نسلی مواجهیم که در چند هفته اخیر، تروماهای سنگینی را تجربه کرده است. وقتی کودک صدای انفجار می‌شنود، مغز او درکش و قوس قرار می‌گیرد و درگیر می‌شود. درنتیجه به تنها چیزی که فکر نمی‌کنند مشق است و درس؛ بنابراین قطعا بهترین گزینه چشم پوشی از مشق دادن نوروزی است.

گامی کوچک در مسیر تحول آموزشی

باقری می افزاید: دبیران و کارشناسان سال‌هاست که بر لزوم فاصله گرفتن از نظام صرفاً حافظه‌محور تأکید کرده‌اند. هرچند یک بخشنامه به‌تنهایی ساختار آموزشی را متحول نمی‌کند، اما می‌تواند نشانه‌ای از تغییر نگاه باشد؛ نگاهی که ارزش خلاقیت و تجربه زیسته دانش‌آموزان را بیشتر به رسمیت می‌شناسد.

نوروزی با طعم داستان و رنگ

وی تصریح می کند:چرا اینقدر بر تکلیف عید اصرار داریم. نوروز در فرهنگ ایرانی همواره با هنر، روایت و آیین‌های سنتی همراه بوده است. اگر دانش‌آموزان بتوانند این تعطیلات را با خلق داستان، نقاشی یا مطالعه‌ای دلخواه سپری کنند، شاید خاطره‌ای ماندگارتر در ذهنشان شکل بگیرد.

این کارشناس آموزشی تاکید می کند: تحول آموزشی مسیری تدریجی است، اما همین تغییرات کوچک می‌تواند تصویری تازه از تعطیلات نوروزی بسازد؛ تصویری که در آن، یادگیری با لذت و خلاقیت پیوند می‌خورد.