در ابتدای سخنرانی، حجتالاسلام امامی به اهمیت موضوع «برونگرایی حوزه» که از سال گذشته در جلسات متعددی مطرح شده، اشاره کرد. وی بیان کرد سند کلی این رویکرد تدوین شده و بخشی از آن در حال اجراست، اما برخی برنامههای راهبردی و عملیاتی نیازمند طراحی دقیقتر برای تحقق توصیه و امر رهبر شهید انقلاب مبنی بر برونگرایی و تبلیغ مؤثر حوزه است.
اهمیت «جهاد تبیین» در عصر حاضر
حجت الاسلام امامی با استناد به سخنان رهبر شهید انقلاب در سال ۱۴۰۳، بر اهمیت فوقالعاده «تبلیغ» تأکید کرد تا آنجا که نام «جهاد» بر آن نهاده شده است. وی دلیل این نامگذاری را مواجهه جامعه، بهویژه جوانان با تهدیدات و القائات انحرافی در عرصههای مختلف زندگی دانست که فطرت انسانی را هدف قرار داده است. این مسئله، پیچیدگی و دشواری برنامهریزی برای آن را دوچندان میکند.
راهبردهای کلان تبلیغ در حوزه
برای مواجهه با این چالش، جلسات متعددی برگزار و بحث تبلیغ در دو راهبرد کلان مطالعه و پیگیری شد.
۱. برنامههای راهبردی: طراحی برنامههایی که تبلیغ را به عنوان «مسئله اول حوزه» مطرح کند. این امر نیازمند درگیر شدن تمامی ارکان حوزه، از شورای عالی تا طلاب و اساتید است.
۲. برنامههای عملیاتی (اجرایی): طراحی و اجرای برنامههایی که نتایج ملموس و مؤثری در پی داشته باشد.
محور اول، تربیت مبلغان شایسته
در زمینه راهبرد اول، دو حوزه کلیدی برای بررسی دقیق مورد نیاز است:
تربیت مبلغان: مبلغان باید با توجه به نیازهای روز و شرایط جامعه تربیت شوند. برنامهها باید بهگونهای طراحی شوند که علاوه بر مهارتهای تبلیغی، بستههای دانشی و معرفتی لازم را براساس اقتضائات زمان فراهم کنند. نکته حائز اهمیت، تغییر رویکرد مبلغان از حالت «دفاعی» به «تهاجمی» است. حجتالاسلام امامی با تشبیه این تغییر به موفقیت قوای نظامی جمهوری اسلامی در تغییر موضع از تدافعی به تهاجمی، بیان کرد: در حوزه تبلیغ نیز باید چنین تغییری رخ دهد تا پیش از گسترش شبهات، با پژوهش و مسئلهشناسی، پاسخها و محتواهای لازم تهیه و ارائه شود. این رویکرد تهاجمی، نشاندهنده موضع قدرت و پیشدستی در برابر انحرافات فکری است.
الزامات تربیت مبلغان: تهیه برنامه و اجرای آن به منظور تربیت مبلغان بهروز، کارآمد و مؤثر، مستلزم بررسی الزامات خاص خود است که باید مورد توجه قرار گیرد.
محور دوم، چگونگی تبلیغ و اجرای مؤثر
در بخش دوم از راهبردهای کلان، چگونگی تبلیغ و اجرای مؤثر مد نظر قرار گرفت.
مشخص شدن ویژگیها، برنامه و دستاورد مبلغ: مبلغ هنگام ورود به جامعه، باید از ویژگیها، برنامه مشخص و دستاوردهای ملموس برخوردار باشد. این بدان معناست که حضور مبلغ باید منشأ اثری مشخص و قابل اندازهگیری باشد.
رویکرد تهاجمی در اجرا: همانطور که در بخش تربیت مبلغان اشاره شد، رویکرد تهاجمی باید در حوزه اجرا نیز مدنظر قرار گیرد. این رویکرد شامل پیشبینی شبهات و القائات منحرفکننده، پژوهش عمیق درباره آنها و ارائه پاسخهای مستند و علمی پیش از آن است که این شبهات در ذهن جوانان و جامعه پراکنده شود. این استراتژی، برخلاف رویکرد سنتی و دفاعی که منتظر مطرح شدن شبهات میماند و سپس به پاسخگویی میپردازد، در موضع ضعف قرار ندارد، بلکه از موضع اقتدار و شناخت مسائل آینده اقدام میکند.
ضرورت «مسئلهشناسی» و «مخاطبشناسی» برای مبلغ
حجتالاسلام امامی بر ضرورت «مسئلهشناسی» و«مخاطبشناسی» برای یک مبلغ تأکید فراوان داشت. مبلغ نباید صرفاً با خواندن یک آیه یا روایت، شروع به توضیح کند، بلکه باید با مطالعه دقیق شرایط و ویژگیهای جمعیتی که در آن حضور دارد، به مسائل روز و مقتضیات آن بپردازد. زبان تبلیغ و نوع برخورد با جوانان، کودکان، نوجوانان و بزرگسالان متفاوت است و مبلغ باید به این تفاوتها آگاه باشد.
ضرورت فراگیری تبلیغ در تمام ارکان حوزه
وی با اشاره به اینکه حوزه علمیه باید «مسئله اول» خود را تبلیغ قرار دهد، عنوان کرد: این امر نیازمند مشارکت فعال و همهجانبه تمامی بخشهای حوزه است. از شورای عالی و دبیرخانهها گرفته تا کمیسیونها، مدیریت حوزه، اساتید، طلاب و فضلا همه باید درگیر این رویکرد تبلیغی باشند، چرا که تبلیغ تنها یک مسئله معنوی نیست و ابعاد اجتماعی و سیاسی را نیز دربرمیگیرد.
در پایان، حجتالاسلام امامی از مسئولان ذیربط خواست در برنامهریزیهای سال آینده، این ابعاد را مدنظر قرار دهند تا یک برنامه جامع، مفید و مؤثر برای جامعه و تحقق اهداف متعالی نظام اسلامی طراحی و اجرا شود.






نظر شما