عبدالکریم قاسم، نظامی و سیاستمدار عراقی، در سال 1914 میلادی در شهر بغداد دیده به جهان گشود. او در خانوادهای فقیر پرورش یافت و سالهای کودکی خود را در کنار پدرش، به حرفه نجاری و کشاورزی گذرانید. قاسم دوره دبیرستان را در رشته ادبی و با کسب نمرات ممتاز به پایان برد. او پس از پایان تحصیلات، به عنوان معلم مدرسه ابتدایی، در شهر شامیه قادسیه، واقع در جنوب عراق، مشغول تدریس شد و پس از یک سال درس دادن، در سال 1932، به دانشکده نظامی رفت و 15 سال بعد، به دریافت درجه سرتیپی ستاد نائل شد.
قاسم در سال 1956، فرماندهی یکی از تیپهای ارتش عراق را در اختیار داشت و به ریاست کمیته «افسران آزاد»، کمیتهای که به ساقط کردن رژیم سلطنتی و پایان دادن به روابط عراق و انگلیس می اندیشید، برگزیده شد. 23 تیر 1337 ژنرال عبدالکریم قاسم، با کمک سرهنگ عبدالسلام عارف و نیروهایی که در اختیار داشت، در عراق کودتا کرد و ملک فیصل دوم، پادشاه عراق، نوری سعید نخست وزیر و عده زیادی از مقامات مملکتی را به طرز فجیعی به قتل رساند و نظام جمهوری را در این کشور اعلام کرد؛ اما خودش رئیسجمهور نشد. شورایی مرکب از سه نفر برای اداره کشور تشکیل شد و قاسم، مقام ریاست شورا و در عین حال، مقام نخست وزیر و وزارت دفاع را بر عهده گرفت.
وی در ژانویه 1959، به درجه سپهبدی ستاد رسید و در همین سال بود که مورد سوءقصد یک گروه پنج نفره از حزب بعث که صدام حسین یکی از اعضای آن بود، قرار گرفت و به شدت زخمی شد. قاسم ظاهراً افسر میهنپرستی بود، ولی در مملکتداری و اداره امور، هیچ تجربهای نداشت و از اوضاع جهان و سیاست، بیاطلاع بود. از آنجا که وی گرایشهای فکری و سیاسی چپگرایانه داشت، روابط دیپلماتیک کشورش را با اتحاد جماهیر شوروی، چین و سایر کشورهای سوسیالیست گسترش داد؛ این روابط، منجر به انعقاد قراردادهای سنگین خرید سلاح بین عراق و شوروی شد. عبدالکریم قاسم در 4 فروردین 1328، از پیمان بغداد که در سال 1955 میان عراق، ترکیه، انگلستان، پاکستان و ایران به امضا رسیده بود، خارج شد و عملاً سیاستی ضد آمریکایی در پیش گرفت. او سرانجام در کودتای سال 1963 و در محوطه ساختمان رادیو عراق، به قتل رسید.





نظر شما