بهگزارش قدس آنلاین، بیش از یک ماه از توقف معاملات بازار سهام میگذرد، توقفی که در پی شرایط جنگی و افزایش ریسکهای اقتصادی رخ داد و طی این مدت تنها بخشهایی از بازار سرمایه مانند صندوقهای طلا، صندوقهای درآمد ثابت، بورس کالا و بورس انرژی بهتدریج فعالیت خود را از سر گرفتهاند.
با این حال معاملات سهام همچنان متوقف مانده و همین موضوع به یکی از مهمترین پرسشهای فعالان بازار سرمایه تبدیل شده است که بازار پس از بازگشایی با چه شرایطی مواجه خواهد شد و کدام تصمیم حمایت بیشتری از داراییهای مردم است؛ توقف معاملات یا بازگشایی آن؟
در تازهترین اظهارات، رئیس سازمان بورس اعلام کرده بازگشایی کامل معاملات سهام منوط به فراهم شدن حداقل سطح افشای اطلاعات شرکتهاست. به گفته وی، برای آغاز دوباره معاملات لازم است حداقل نیمی از حدود ۶۰۰ شرکت بورسی اطلاعات بهروز و قابل اتکای خود را ارائه دهند تا امکان قیمتگذاری منصفانه سهام فراهم و از آسیب احتمالی به دارایی سهامداران جلوگیری شود.
به گفته رئیس سازمان بورس، برای آینده بازار سرمایه چند سناریو مختلف در نظر گرفته شده است؛ از ادامه وضعیت فعلی و محدود ماندن معاملات به برخی ابزارهای مالی گرفته تا بازگشایی بازار در صورت بهبود شرایط و برقراری آتشبس. با این حال تأکید اصلی سیاستگذار بازار سرمایه بر سه محور «شفافیت اطلاعات، حفظ دارایی مردم و ایجاد ثبات در معاملات» است. در همین راستا نیز اعلام شده سازمان بورس عجلهای برای بازگشایی بازار ندارد و تصمیمگیری در این خصوص فقط با در نظر گرفتن شرایط بازار و آمادگی شرکتها انجام خواهد شد.
از سوی دیگر باید توجه داشت آخرین قیمتگذاری سهام شرکتها به اوایل اسفند بازمیگردد و طی این مدت تحولات متعددی در اقتصاد و فضای کشور رخ داده است. در چنین شرایطی تعیین قیمتهای جدید بدون دریافت اطلاعات تازه از وضعیت عملیاتی شرکتها ممکن نیست. به همین دلیل سازمان بورس پیشنویس دستورالعملی برای «حداقل سطح افشای اطلاعات در شرایط اضطراری» تهیه کرده و آن را برای بررسی و تصویب به نهادهای مرتبط ارسال کرده است. همچنین بررسی وضعیت شرکتهایی که بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم از آسیبهای جنگی و هدف قرار گرفتن برخی زیرساختهای صنعتی متأثر شدهاند، در دستور کار قرار دارد.
بر این اساس، اعلام شده است در صورت تداوم شرایط فعلی، نحوه فعالیت بازار سرمایه در هفته پایانی فروردین نیز مشابه هفته جاری خواهد بود و هرگونه تغییر در وضعیت معاملات سهام به میزان آمادگی شرکتها برای ارائه اطلاعات و ارزیابی شرایط کلی اقتصاد بستگی دارد.
با این حال بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه معتقدند طولانی شدن توقف معاملات نهتنها کمکی به ثبات بازار نمیکند، بلکه میتواند بر میزان نااطمینانی معاملهگران نیز بیفزاید. در این میان پرسش اصلی سرمایهگذاران این است که بازار پس از بازگشایی با چه میزان نوسان و اصلاح قیمتی مواجه خواهد شد؛ بهویژه آنکه در هفتههای اخیر هدف قرار گرفتن برخی زیرساختهای صنعتی ازجمله واحدهای فولادی و پتروشیمی نیز بر نگرانیها افزوده است.
در چنین شرایطی برخی تحلیلگران معتقدند هرچند در روزهای ابتدایی بازگشایی بازار احتمال شکلگیری موج عرضه و افت قیمتها وجود دارد، اما در ادامه و پس از تخلیه هیجانها، امکان بازگشت تدریجی بازار به تعادل نیز دور از انتظار نخواهد بود.
اصلاح طبیعی بازار پس از بازگشایی
فردین آقابزرگی، کارشناس بورس در گفتوگو با خبرنگار ما گفت: متأسفانه بازار بورس در ایران و تا پیش از وقوع جنگ، با معضلاتی نظیر قیمتگذاری دستوری، کسری بودجه و ناترازی انرژی و... مواجه بود که امروز مشکلات جنگ هم به آن افزوده شده و به نظر میرسد به راحتی قابل جبران نباشد.
وی ادامه داد: به عنوان مثال فولاد مبارکه بیش از ۶ میلیارد دلار ارزش جایگزینیاش بوده به این موضوع اضافه کنید پتروشیمی مارون و فجر که مطلع شدیم مورد هدف قرار گرفتهاند و چنانچه صدمه ببینند به راحتی قابل جایگزینی نخواهند بود.
آقابزرگی با اشاره به اینکه صنایعی چون هلدینگ خلیج فارس، فولاد مبارکه و مس حدود یکپنجم ارزش بازار را به خود اختصاص دادهاند، ابراز کرد: متوقف نگه داشتن معاملات سهام نهتنها هیچ مشکلی از ما را حل نخواهد کرد، بلکه با این رویه اصلاح قیمتی که باید اتفاق بیفتد را به تعویق میاندازیم و مانع از فرصتهای سرمایهگذاری میشویم.
ممنوعیت سرمایهگذار از خرید و فروش
این تحلیلگر بازار بورس اضافه کرد: درست است که به محض پایان جنگ جایگزینی زیرساختهای آسیبدیده مشکل است و همین امر بر بورس تأثیر منفی میگذارد، اما متوقف ماندن موجب محرومیت سرمایهگذار از فرصت خرید و فروش میشود. ممکن است برخی تصور کنند چون به محض بازگشایی بازار ریزش میکند، پس سرمایهگذاری اقدام به خرید نخواهد کرد، اما این تصور اشتباه است و بسیاری از سرمایهگذاران هستند که حتی در این شرایط هم حاضر به سرمایهگذاری خواهند بود.
وی تصریح کرد: اعتقاد من این است که در ابتدای بازگشاییها شاهد افت ۱۰ تا ۱۵درصدی بازار باتوجه به محدودیت نوسان خواهیم بود.
نمیتوانیم تا پایان جنگ معاملات را قفل کنیم
آقابزرگی در ادامه سخنان خود طولانیتر شدن زمان توقف معاملات سهام را تصمیمی غیرکارشناسی و غیرعقلایی دانست و خاطرنشان کرد: در این جنگ دیدیم که بورسهای منطقه با اینکه درگیر جنگ هم بودند، اما کمتر از ۴۸ ساعت اقدام به متوقف کردن کل سهام خود کردند و پس از آن شاهد بازگشایی در بازارهایشان بودیم. حتی در بورس اوکراین و روسیه هم که معاملات سهام حدود سه تا چهار ماه متوقف بود، پس از این مدت مجبور به بازگشایی شدند، چراکه توقف طولانیمدت تصمیم درستی نیست و امروز میبینیم باوجود برقرار بودن جنگ میان این دو کشور، بورسها فعال هستند.
این کارشناس بازار بورس درخصوص افزایش دامنه نوسان به عنوان یکی از راهکارهای کمک به بازار در شرایط فعلی تصریح کرد: افزایش دامنه نوسان میتواند یک تغییر شکل در وضعیت حال حاضر به وجود بیاورد، اما واقعیت این است که اثر آن کمتر از این است که بخواهیم به عنوان یک راهکار بنیادین در نظر بگیریم.
وی ادامه داد: به صورت کلی تأکید دارم ما به هیچ وجه نمیتوانیم معاملات سهام را به مدت طولانی متوقف نگه داریم حتی پیش از این در مثالی توضیح داده شد که روسیه و اوکراین باوجود ادامه جنگ ناگزیر به بازگشایی بازارهایشان شدند و ایران هم از این قاعده مستثنا نیست و نمیتوانیم معاملات را قفل کنیم تا زمانی که تکلیف جنگ مشخص شود.
سرمایهگذاری در ریزشها!
آقابزرگی بیان کرد: توقف ممتد معاملات بازار سهام نهتنها سودی برای سرمایهگذاران و ساختار اقتصادی ما ندارد که اعتماد عمومی را هم کاهش میدهد. به همین دلیل میبینیم عدهای از سرمایهگذاران مستأصل به صندوقهای درآمد ثابت روی آوردند تا در این شرایط بتوانند سود اندکی بدست بیاورند تا تکلیفشان مشخص شود.
این کارشناس بازار سرمایه ابراز کرد: به هر حال جریان خلق پول ادامه دارد و این نقدینگی وارد بورس خواهد شد، چراکه امروز مسکن، خودرو و سکه به صورت کامل فریز شده و قیمتی به صورت شفاف اعلام نمیشود به همین علت معتقدم با بازگشایی بازار باوجود اینکه شاهد ریزش خواهیم بودم، اما عدهای در همین ریزشها هم سرمایهگذاری خواهند کرد.
ضرورت انعطاف مبنی بر بازگشایی معاملات
به گفته وی، بهترین ابزاری که شرایط حال حاضر را بهبود میبخشد انعطاف مسئولان بازار سرمایه مبنی بر بازگشایی معاملات بازار سرمایه است.
حداقل کاری که از دست ما برمیآید این است که با طولانی کردن توقف معاملات، در جریان و رسالت اصلی بازار سرمایه که حفظ نقدشوندگی است، وقفه ایجاد نکنیم.
بررسیها نشان میدهد با بازگشایی کامل بازار، به احتمال زیاد با چند مرحله مشخص مواجه خواهیم شد. به دلیل انباشت سفارشهای فروش و نگرانیهای موجود در بازار، ابتدا با موج عرضه مواجه خواهیم شد، بنابراین ریزش اولیه تقریباً اجتنابناپذیر است.
اما پس از ریزش ابتدای و تخلیه هیجانها در سطوح پایینتر قیمتی، سرمایهگذاران حرفهای و ریسکپذیر وارد بازار میشوند و به دنبال خرید در کف خواهند بود و در صورت نبود بروز شوک جدید، بازار به مرور به تعادل نسبی میرسد و نوسانها منطقیتر میشود.
نظر شما