در نشست مجازی «سحرگاه سرخ» که ۱۳ اردیبهشتماه برگزار شد، دکتر مهدی سعیدی، پژوهشگر سیاسی و نویسنده مجموعه پنججلدی «حکیم حکمران»، با تبیین ابعاد مختلف مردمسالاری دینی، بر ضرورت بازخوانی مبانی فکری انقلاب اسلامی و بازگشت جدی جامعه ایران به تفکر اندیشهورزی و تولید علم، تأکید کرد.
دکتر سعیدی در ابتدای سخنان خود با گرامیداشت روز معلم، نقش محوری معلمان و اصحاب فکر را در شکلدهی به آینده جامعه یادآور شد و گفت: انقلاب اسلامی در شرایطی پیروز شد که دو الگوی غالب حاکم بر جهان _ لیبرالیسم و سوسیالیسم _دین را از عرصه سیاست کنار گذاشته بودند.
به گفته او، حذف دین از سیاست در این دو جریان چنان یک اصل قطعی به شمار میرفت که شکلگیری یک انقلاب و نظام سیاسی بر پایه مبانی الهیاتی، نهتنها غیرمنتظره، بلکه غیرقابل فهم جلوه میکرد.
وی افزود: همین تفاوت بنیادین سبب شد بسیاری از تحلیلگران خارجی و حتی برخی نخبگان داخلی، درک دقیقی از ماهیت و پیام انقلاب اسلامی پیدا نکنند و آن را در چارچوبهای رایج سیاسی جهان تحلیل کنند؛ چارچوبهایی که توانایی توضیح حکومت مبتنی بر مبانی دینی را، ندارند.
سعیدی با اشاره به نقش رهبران انقلاب اسلامی در بازسازی مفهوم مردمسالاری دینی، اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب (رضوان الله تعالی علیه) و سپس رهبران بعدی، تلاش کردند این مفهوم را از یک شعار سیاسی فراتر برده و به یک نظریه قابل دفاع در حوزه حکمرانی تبدیل کنند.
او تأکید کرد: مردمسالاری دینی، صرفاً ترکیب دو واژه نیست؛ بلکه نوعی نظام سیاسی با پشتوانه فلسفی، فقهی و جامعهشناختی است.
مشارکت سیاسی، رقابت واقعی و ضرورت بازخوانی اندیشههای بنیانگذاران
این پژوهشگر با اشاره به سابقه انتخابات در ایران پس از انقلاب، انتخابات را نقطه اتصال مردم و حاکمیت دانست و گفت: مشارکت گسترده مردم زمانی شکل میگیرد که میدان رقابت واقعی و متنوع باشد و شهروندان احساس کنند حق انتخاب میان گزینههای متفاوت دارند.
او تأکید کرد: تنوع سیاسی و رقابت سالم، نه یک امکان جانبی، بلکه شرط اساسی تقویت مردمسالاری است.
وی افزود: تجربه چهار دهه گذشته نشان میدهد هر زمان فضا برای رقابت باز بوده، میزان مشارکت مردمی افزایش یافته است و در مقابل، تکقطبی شدن فضا بهطور طبیعی به کاهش مشارکت منجر شده است.
سعیدی همچنین با اشاره به مواضع رهبران انقلاب در دورههای مختلف، گفت: تلاش جدی برای تقویت مشارکت مردم و جلوگیری از محدود شدن عرصه انتخاب، از اصول ثابت رفتار سیاسی رهبری بوده است.
او در ادامه سخنان خود با اشاره به منابع متعدد مرتبط با مردمسالاری دینی، بر ضرورت مطالعه عمیق آثار نظری رهبران انقلاب تأکید کرد و گفت: بخش مهمی از میراث علمی آنان هنوز نیازمند بازخوانی، تبیین علمی و معرفی دقیق به دانشگاهها و مراکز پژوهشی است.
وی تصریح کرد: حجاب معاصرت گاهی باعث میشود پژوهشگران از توجه به نقش نظری شخصیتهای زنده و معاصر غافل شوند، درحالیکه بررسی دقیق آثار و سخنان آنان میتواند تصویر روشنتری از مردمسالاری دینی، مشروعیت سیاسی و الگوی بومی حکمرانی به دست دهد.
سعیدی در پایان، با اشاره به انتشار کتاب جدید خود با عنوان «مشروعیت نظام مردمسالاری دینی از نگاه آیتالله خامنهای» از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، خواستار توجه جدیتر نهادهای علمی و پژوهشی به مفهوم مردمسالاری دینی شد و تأکید کرد: این موضوع نیازمند فعالیت علمی گستردهتر، پژوهشهای بنیادی و گفتوگوی مستمر میان دانشگاه، حوزه و فعالان فکری است.
نظر شما