ایده پیوستن کانادا به اتحادیه اروپا در هفته‌های اخیر با شدت بیشتری مطرح شده است؛ تا جایی که به گزارش رویترز، نخست‌وزیر، مارک کارنی به عنوان نخستین رهبر غیراروپایی دعوت شده تا در اجلاس جامعه سیاسی اروپا در ارمنستان شرکت کند و این مشارکت، نشانه‌ای از گرم شدن روابط است.

اگرچه کانادا به لحاظ سیاسی یک کشور مستقل نیست و فرمانداری ذیل انگلیس تعریف می‌شود اما مطرح شدن چنین ایده‌ای در چنین وضعیتی حرف و حدیث‌های زیادی در پی داشته است. از طرفی ترامپ مدتی است که اصرار دارد کانادا را به‌عنوان ایالت جدید آمریکا تصاحب کند و در سوی دیگر درگیر شدن آمریکا در جنگ تحمیلی علیه ایران شاید فرصتی فراهم کند تا کانادا بتواند خود را به نحوی به یک قدرت بالاتر بچسباند.

هرچند از منظر حقوقی، این امکان با چالش‌های اساسی روبه‌رو است. طبق ماده ۴۹ معاهده اتحادیه اروپا، عضویت تنها برای کشورهای اروپایی باز است و کانادا به عنوان یک واحد سیاسی آمریکای شمالی، خارج از این تعریف جغرافیایی قرار می‌گیرد.
اما سابقه‌هایی مانند عضویت قبرس نشان می‌دهد تفسیر اروپایی بودن گاهی جنبه سیاسی و فرهنگی دارد و تغییر معاهدات بنیادین اتحادیه نیازمند اجماع ۲۷ کشور عضو است که فرایندی بسیار طولانی و پیچیده خواهد بود. به گزارش گلوب اند میل، کانادا هم‌اکنون از طریق توافق جامع اقتصادی و تجاری، روابط تجاری عمیقی با اتحادیه دارد و کارشناسان معتقدند عضویت کامل، بیشتر یک بحث استراتژیک است تا مسیر عملی کوتاه‌مدت.

با وجود این، نظرسنجی اسپارک ادوکسی در مارس ۲۰۲۶ از ۴هزار کانادایی نشان داد ۲۵درصد، آن را ایده خوبی می‌دانند و ۵۸درصد دیگر معتقدند ارزش بررسی دارد(مجموع ۸۳ درصد باز به ایده).

آورده کانادا برای اتحادیه

در صورت تحقق عضویت، مزایای اقتصادی و استراتژیک قابل توجهی برای هر دو طرف ایجاد می‌شود. به گزارش گلوب اند میل، کانادا با دسترسی کامل به بازار واحد اروپا (بیش از ۴۵۰میلیون مصرف‌کننده) می‌تواند وابستگی خود به بازار ایالات متحده (که حدود ۷۵درصد صادرات کانادا را تشکیل می‌دهد) را کاهش دهد.

این عضویت، آزادی حرکت شهروندان، جذب سرمایه‌گذاری اروپایی و تقویت موقعیت در برابر فشارهای تجاری آمریکا را به همراه دارد. کانادا با منابع طبیعی غنی (نفت، گاز، مواد معدنی حیاتی و جنگل‌ها) می‌تواند نیازهای اروپا به مواد خام را تأمین کند و در عین حال از استانداردهای بالای اروپایی در محیط زیست و حقوق اجتماعی بهره ببرد.

برای اتحادیه اروپا، به گزارش کارشناسان مجله پالتیک، اضافه شدن کانادا به عنوان یک عضو ثروتمند (با تولید ناخالص داخلی اسمی حدود ۲.۲تریلیون دلار) بودجه اتحادیه را تقویت می‌کند و نفوذ جهانی آن را گسترش می‌دهد. اروپا با جمعیت پیرتر (میانگین سنی بالاتر از کانادا) و کمبود منابع، از نیروی جوان‌تر، فضای وسیع و منابع طبیعی کانادا سود می‌برد.

این اتحاد می‌تواند همکاری در فناوری، دفاع (مانند مشارکت کانادا در برنامه اقدام امنیتی برای اروپا به ارزش ۱۵۰میلیارد یورو) و مقابله با تغییرات آب و هوایی را عمیق‌تر کرده و اتحادیه را به یک ابرقدرت اقتصادی-نظامی قوی‌تر تبدیل کند. نظرسنجی یوگاو نیز نشان می‌دهد در کشورهای بزرگ اروپا مانند آلمان (۵۵ درصد حمایت) و اسپانیا (۵۱ درصد) افکار عمومی از این ایده استقبال می‌کنند.

تنها شدن آمریکا، قدرتمندتر شدن اروپا

پیوستن کانادا به اتحادیه اروپا می‌تواند توازن قدرت در آمریکای شمالی را به‌طور اساسی تغییر دهد. ایالات متحده با از دست دادن نزدیک‌ترین متحد خود (هم‌پیمان دفاعی نوراد و شریک تجاری عمده) دچار انزوای استراتژیک بیشتری شده و زنجیره تأمین شمالی‌اش تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.

در مقابل، اروپا با اضافه شدن یک قدرت بزرگ اقتصادی و منابع‌محور، از نظر نظامی، دیپلماتیک و اقتصادی قدرتمندتر شده و به عنوان قطب مستقل در برابر رقابت آمریکا و چین ظاهر می‌شود. این سناریو می‌تواند به تقویت چندقطبی‌گرایی جهانی کمک کند.

آمریکا سکوت نخواهد کرد

به گزارش هیل، واکنش آمریکا احتمالاً فقط سکوت نخواهد بود. با توجه به تنش‌های تجاری اخیر و تعرفه‌های اعمال‌شده، واشنگتن ممکن است با فشار دیپلماتیک، تعرفه‌های جدید یا تهدیدهای استراتژیک پاسخ دهد. با این حال، هرگونه اقدام خصمانه می‌تواند به روابط بلندمدت آسیب بزند و کانادا را مصمم‌تر به سمت اروپا سوق دهد. کارشناسان معتقدند این بحث بیشتر بازتاب نگرانی کانادا از سیاست‌های آمریکاست و واشنگتن برای حفظ اتحاد سنتی باید در رویکرد خود بازنگری کند.در نهایت، هرچند عضویت کامل چالش‌برانگیز است، تقویت روابط کانادا و اروپا یک روند واقعی و در حال شتاب به شمار می‌رود. دقیقاً به همین دلیل است که ممکن است در آینده نزدیک شاهد بازگشت فرمانداری کانادا به دامان استعمار قدیمی اروپایی باشیم.