محمدرضا نوروزپور، معاون امور رسانه‌ای و تبلیغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در نشست مقدماتی «همایش ملی تاریخ مطبوعات محلی از آغاز تا انقلاب اسلامی» که در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد، بر ضرورت احیای آرشیو مطبوعات کشور در قالب داده‌های قابل استفاده برای پژوهش و فناوری‌های نوین تأکید کرد.

وی با اشاره به جایگاه مطبوعات ملی و محلی در ثبت حافظه اجتماعی ایران اظهار داشت: هر نشریه محلی بخشی از حافظه روزمره و هویت فرهنگی کشور است و از میان رفتن یا مهجور ماندن این آرشیوها به معنای حذف بخشی از حافظه تاریخی ایران خواهد بود.

نوروزپور با اشاره به تجربه کشورهای پیشرو در حوزه آرشیوهای رسانه‌ای افزود: امروز بسیاری از کشورها تاریخ مطبوعات خود را تنها نگهداری نمی‌کنند، بلکه با استفاده از فناوری‌هایی مانند OCR و متادیتاگذاری، این منابع را به پایگاه‌های داده قابل استفاده برای پژوهشگران و سامانه‌های هوش مصنوعی تبدیل کرده‌اند.

وی ادامه داد: کشوری که حافظه مکتوب خود را به داده تبدیل نکند، در آینده مصرف‌کننده روایت دیگران خواهد شد. به گفته او، هوش مصنوعی با تصویر خام روزنامه‌ها کار نمی‌کند و نیازمند داده‌های ساخت‌یافته و قابل جست‌وجو است.

معاون وزیر فرهنگ با تأکید بر نقش این فرایند در تقویت جایگاه زبان فارسی در زیست‌بوم جهانی هوش مصنوعی گفت: آینده روایت ایرانی و حضور زبان فارسی در فناوری‌های نوین، وابسته به موفقیت ما در تبدیل آرشیوهای مطبوعاتی به «بیگ‌دیتا» و زیرساخت‌های داده‌ای است.

نوروزپور همچنین با اشاره به بازتاب‌های رسانه‌ای جنگ رمضان در فضای مجازی جهانی اظهار کرد: در جریان این رویداد، بسیاری از ملت‌ها برای نخستین بار تلاش کردند ایران را بهتر بشناسند و با ظرفیت‌های تمدنی، فرهنگی و علمی کشور آشنا شدند. به گفته او، تبدیل گنجینه مطبوعات ایران به داده‌های هوشمند می‌تواند به گسترش چنین روایت‌هایی در سطح بین‌المللی کمک کند.

وی افزود: اتصال تاریخ مطبوعات ایران به زیست‌بوم هوش مصنوعی، اقدامی در راستای معرفی تمدن ایرانی و رساندن صدای ایران و حافظه تاریخی ملت به مخاطبان جهانی است.

معاون امور رسانه‌ای و تبلیغات وزارت فرهنگ در بخش دیگری از سخنانش از تلاش پژوهشگران و تاریخ‌نگاران حوزه مطبوعات، از جمله سیدفرید قاسمی، قدردانی کرد و گفت: بخش مهمی از حافظه مطبوعاتی ایران حاصل تلاش چند دهه‌ای افرادی است که نام نشریات، روایت‌ها و تاریخ شفاهی مطبوعات را از فراموشی نجات داده‌اند.

او تأکید کرد: مأموریت امروز، تکمیل همین مسیر و تبدیل این گنجینه به سامانه‌ای زنده، هوشمند و قابل استفاده برای نسل آینده، پژوهشگران و فناوری‌های نوین است.

نوروزپور در پایان خاطرنشان کرد: تاریخ مطبوعات اگر تنها در آرشیو باقی بماند، یک میراث تاریخی است، اما زمانی که به داده تبدیل شود، می‌تواند به بخشی از قدرت نرم و سرمایه دانشی کشور بدل شود.